Uit de pers

Antisemitisme

De aangrijpende gebeurtenissen in het Midden-Oosten maken vele tongen los. Demonstraties en manifestaties pro en contra Israël geven aan hoe opgewonden en geëmotioneerd veel mensen zijn geworden door de al maanden durende intifadah tussen Palestijnen en Israël. Daar komt bij dat onder invloed van wijlen Pim Fortuyn er een ingrijpende wijziging is opgetreden over watje openlijk zeggen mag. In de politiek correcte cultuur van de paarse jaren mocht je nog geen zuchtje kritiek uiten op iemand die anders dacht en handelde. Laat staan dat je een ander openlijk beledigde. Deed je het wel, dan werd je streng veroordeeld. Nu moet ineens, naar het lijkt, alles kunnen. In haar column in het weekblad Vrij Nederland (22 juni 2002) vestigde Carl Friedman daar de aandacht op, toen ze schreef onder de titel Alles mag. 'Men waant zich niet alleen vrij om te schelden, men waant zich er zelfs toe geroepen, want confrontaties, zo heet het, bevorderen het maatschappelijk debat. Dat debat is intussen begonnen. Daarbij wordt menige rioolput geopend. De eerste ratten gaan aarzelend op verkenning uit', aldus Friedman. De roep om herstel van waarden en normen klinkt overal in de westerse wereld. Maar welke waarden en normen dan? Er heerst nogal verwarring over wat waarden en normen dan zijn, aldus Friedman.

'Zo schijnt het publiek te zijn vergeten wat anti-semitisme is. Zestig jaar na Auschwitz moet het opnieuw worden uitgelegd. In de voorbije iveken werd in Buitenhof en andere televisieprogramma's heftig gediscussieerd over zulke vragen als: is het anti-semitisme in Nederland toegenomen qf verkeren joden in die veronderstelling omdat ze "overgevoelig" zijn? Waar bevindt zich de grens tussen kritiek op het beleid van de Israëlische regering enerzijds en anti-semitisme anderzijds? Is de leuze "Harnas, Harnas, alle joden aan het gas" een provocatie zonder kwade bedoelingen? Moeten we die kreet gedogen in het voetbalstadion qf tijdens een anti-Israëldemonstratie? Een duidelijk antivoord bleef uit, terwijl het Nederlandse wetboek daarin wel degelijk voorziet. Pro/essor Leyten, die jarenlang werkzaam is geweest als advocaat-generaal bij de Hoge Raad, heeft er dit overgeschreven: "Strafbaar naar Nederlands recht is ook antisemitisme zonder kwade bedoelingen, omdat het hier niet zozeer gaat om de krenking van de persoon qf de groep als zodanig, maar om de verwoestende uit- _ werking die de antisemitische uitlating heeft op de ontwikkelingen in de samenleving. Vanaf het moment dat antisemitische uitlatingen niet meer worden onderdrukt, bijval ondervinden of worden aangemoedigd, dient de staat van alarm te worden uitgeroepen." Leyten noemt het gevaarlijk en verderfelijk om door voetbalsupporters aangeheven antijoodse leuzen "ter wille van de lieve vrede te laten passeren". Onze rechtsstaat, aldus Leyten, kan het zich na de Hitler-tijd niet veroorloven een zo kwetsbaregroep als de joodse gemeenschap aan dergelijke beledigingen bloot te stellen. "Zonder de Tweede Wereldoorlog en het ombrengen daarin van zes miljoen joden, omdatzij joden waren, zou de rechtspraak inzake discriminatie van joden anders zijn dan zij nu is, " stelt hij vast. De Nederlandse rechtspraak gaat niet voorbij aan de geschiedenis, maar staat er midden in. De Marokkaanse relschoppers die tijdens de anti-Israëlbetoging schreeuwden dat "alle joden aan het gas" zouden moeten, hebben dan ook de wet overtreden. Ze riepen op tot haat tegen joden in het algemeen: dé joden, zonder onderscheid des persoons. En heus, dat is verboden.

Ook aan Gretta Duisenberg zit een verdacht luchtje. Een gasluchtje? Inderdaad. Niet, omdat ze een Palestijnse vlag heeft uitgehangen. Als ze mijn buurvrouw was, zou ik me daar niet aan storen. Integendeel, met mijn zegen zou ze zichzelf ernaast mogen hangen. Maar haar praatjes over "rijke joden" en hun intriges? Die horen thuis in De Protocollen van de Wijzen van Zion. Dat alles moet kunnen, kortom, betekent niet dat alles is toegestaan. Wie klakkeloos zegt wat hem voor de mond komt, is geen held van de vrije meningsuiting. In een maatschappelijk debat zou het moeten gaan om argumenten, niet om ressentimenten.'

Friedmans vader verbleef gedurende de Tweede Wereldoorlog in een concentratiekamp. Haar debuut als schrijfster, Tralievader geheten, gaat hierover. Wie haar werk kent, weet dat ze daarom zeer alert reageert op wat over de joden en over Israël wordt gezegd en geschreven. Als niet-gelovige jood voelt ze zich, mede als gevolg van de naziterreur waaraan familieleden en bekenden hebben blootgestaan, verbonden met het jodendom.

Palestijnse vlag

In het blad van Christenen voor Israël (juli/augustus 2002) besteedt ds. G. Hette Abma in zijn rubriek Plussen& Minnen ook aandacht aan het de kop opstekende antisemitisme. Hij zet boven zijn bijdrage Welke lading dekt de vlag van Gretta? U weet: Gretta is de vrouw van Duisenberg, president van de Europese Centrale Bank. Ze heeft wekenlang de Palestijnse vlag aan haar woning laten hangen. U las het net in het citaat van Friedman. Ook ds. Abma schrijft erover.

'Neem nu de Palestijnse vlag die Gretta Duisenberg demonstratief aan het balkon van haar woning in Amsterdam had opgehangen om haar misnoegen over de onderdrukking van het Palestijnse volk kenbaar te maken. Het is natuurlijk smakeloos om zoiets te doen in een wijk waar gedurende de Tweede Wereldoorlog duizenden joden als vee zijn afgevoerd naar de concentratiekampen.

Haar buurvrouw maakte er een enorm spektakel van in de media. De organisatie Federatiefjoods Nederland diende zelfs een klacht in tegen Gretta, omdat zij met haar provocatie zou aanzetten tot haat. Bovendien moest ze gezegd hebben dat rijke joden uit Amerika schuldig zijn aan de ellende van het Palestijnse volk. Maar dat werd weer door haar ontkend. Is dit niet te veel eer voor zo'n irritante actie? Misschien hadden ze beter een kwajongen kunnen laten aanbellen met de opdracht te zeggen: "Mevrouw Duisenberg, uw nieuwe jurk hangt nu al dagen lang in weer en wind. Het zou jammer zijn als deze verfomfaaid raakt door de zure regen. Misschien wilt u deze binnenkort dragen als u uw man moet vergezellen naar het World Jewish Congress". Op een dergelijke manier pakje het wellicht het beste aan. Nu is de burenruzie uitgegroeid tot wat vroeger nog een dorpsrel genoemd werd en in onze tijd onvermijdelijk commotie geeft in de global village.'

'Belangrijk is voor ons na te gaan welke lading de veelbesproken vlag van Gretta dekt. Dat mag in het bijzonder de aandacht krijgen van wat tegenwoordig voor de verandering wordt aangeduid als de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst.

Journalisten kunnen nuttig werk verrichten door te attenderen op de bedenkelijke contacten die iemand als Gretta Duisenberg in vroeger tijd onderhield met mensen die van terroristische activiteiten verdacht werden. De redacties van de zogenaamde kwaliteitskranten hoeven dat beslist niet over te laten aan hun collega's van De Telegraaf. In verband met de toename van de uitingen van antisemitisme is er voor het CIDI veel werk aan de winkel. Een centrum-rechtse regering kan wellicht krachtiger optreden als de grenzen uan het toelaatbare worden overschreden. Een anti-Israëldemonstratie moet kunnen in onze verdraagzame samenleving. Maar spandoeken met hakenkruizen in combinatie met de Davidsster moeten dan direct worden opgerold en portretten van Sharon met een Hitlersnorretje kunnen ook niet. Aan een spreekkoor dient het zwijgen te worden opgelegd als geroepen wordt: Harnas, Harnas, de joden aan het gas. Vrijheid is een grootgoed, maar de beïnvloeding met de anti-joodse retoriek van de Arabische media gaat toch de perken van de tolerantie te buiten. In de toekomst zullen we toch veel met onze autochtone "kop" bij de schotel van de allochtonen moeten houden!

En last but not least: de opdracht van de kerk? Maar niet langer zwijmelen over de onopgeefbare verbondenheid met Israël. De spellingcontrole van ieder tekstverwerkings-

programma struikelt over dat woord: onopgeefbaar. De dikke Van Dale weet er ook geen uitsluitsel over te geven. De betrouwbaarheid van de kerk staat op het spel. Op de receptie ter gelegenheid van Israëls Onafhankelijkheidsdag schitterde een officiële delegatie van de Samen op Weg-kerken door afwezigheid. Volgens de Kerk-en-Israëlfunctionaris was er niets te vieren (sic!). De scriba dr. B. Plaisier kwam tijdens de receptie uan de Israëlische ambassade met een nogal slap excuus: er was een misverstand in het spel. Het ging niet om de beslissing van de kerkleiding. De Rooms-Katholieke Kerk was wel uertegenwoordigd, gaf ambassadeur Eitan Margalit te kennen. Zo kwam hij tot de slotsom: "We hebben niemand gemist. Al onze vrienden waren er". Hebben de Verenigde Protestantse Kerken dan geen reden om zich Samen Weg te schamen? '

Simon Wiesenthal stelde eens een Kroniek uan het Joodse lijden samen onder de titel Elke dag gedenkdag. Voor elke dag somt hij een reeks van lijden en martelingen op verzameld uit de geschiedenis van de laatste twintig eeuwen. Ik volgde zijn kalendarium eens een jaar lang. Wie genezen wil raken van antisemitische of anti-joodse gevoelens doet er goed aan dit dagboek ook eens een jaar lang bij de hand te houden.

J. MAASLAND

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen