Globaal bekeken

E

en lezer zond ons een stukje uit de serie Ach lieue tijd (Bom meierwaard) onder de titel 1000jaar ziek-

te en gezondheid:

'"Er is in de gemeente een lid, vader van een groot gezin, die wegens ziekte geruime tijd het bed moest houden. Nu rusten uoor deze man nog vele werkzaamheden. Betaalde werkkrachten zijn echter niet te krijgen. De kerkenraad doet in deze een beroep op de naastenliefde van ieder lid uan de gemeente." In 1954 werd in Poederoijen door dominee Van Amstel uan de kansel opgeroepen tot naastenliefde. Het rooien uan de aardappels werd ueruolgens door de dorpsbewoners gezamenlijk aangepakt, waarmee werd uoorkomen dat de zieke Dries Brienen zijn oogst en daarmee zijn inkomsten uerloor. Het dagelijks leuen was hard in uroeger tijden. Veel Bommelerwaarders leefden tot begin twintigste eeuw op de grens uan armoede. Een lichamelijk gebrek, een ziekte of zwakte door ouderdom kond noodlottig zijn als er geen familie was voor de verzorging. Werd de kostwinner ziek, dan dreigde het hele gezin tot armoede te veruallen. Directe hulp uit de gemeenschap kon dit dreigende uerual soms keren, bijuoorbeeld door de oogst met familie, buren en urienden gezamenlijk binnen te halen.

In naam van de Heilige Geest

De hulp aan Dries uan Brienen was een uiting van christelijke naastenliefde, zoals in "de wer-

ken uan barmhartigheid" is geformuleerd: hongerigen spijzen, dorstigen laven, naakten kleden, vreemdelingen herbergen, zieken bezoeken, gevangenen verlossen, doden begraven. Deze naastenliefde staat aan de basis uan de armenen ziekenzorg die zich vanaf de Middeleeuwen in de Bommelerwaard heeft ontu/ikkeld.'

E

en emeritus hoeft nog niet uitgediend te zijn. Hier volgt een persoonlijke ontboezeming van oud-

legerpredikant ds. G. J. van der Heiden te Nijverdal: emeritus of niet? Na een droeve ervaring een voor hem bijzondere ervaring:

'Op 12 februari 1999 stierf plotseling en totaal onverwacht onze schoondochter, in Maastricht. Wij zijn daar toen de volgende dag meteen naar toe gegaan. Daardoor waren we getuigen uan het gesprek dat onze zoon voerde met de begrafenisondernemer. Hij had een beroep gedaan op de plaatselijke predikant, maar die zou met vakantie gaan, omdat het carnaval was in Limburg. Er was nog een studentenpredikant achtergebleven, maar die had geen zin bjj de begrafenis voor te gaan. Hoe moest dat dan? Onze zoon zag in mijn richting, maar de ondernemer meende dat dit niet kon: de verwantschap was te na. Toch heb ik toen "ja" gezegd en ik heb enkele dagen later de begrafenis geleid. Dit hoewel ik al een tijdlang geen preken meer had aangenomen. Dus "uitgediend" was. Gelukkig had ik uolop de tijd me uoor te bereiden.

Na afloop uan de dienst werd ik door de begrafenisondernemer uitvoerig bedankt. Ook onze zoon gaf blijk uan zijn dankbare gevoelens, vooral omdat alles "binnen de familie" was. Een ander geual speelde zich af slechts enkele weken geleden, op de zondag tussen Hemeluaart en Pinksteren. Het was mooi weer en mijn vrouw en ik waren wandelend naar de kerk gegaan. In de kerk gekomen was de liturgie voor die morgen, de te zingen liederen al op het daarvoor bestemde bord opgehangen. Toch meende ik te kunnen constateren dat er een bepaalde onrust in de consistoriekamer was, en dat bleek ook zo te zjjn. Want ulak voor het begin uan de dienst had de vrouw uan de verwachte voorganger, die uit een andere plaats moest komen, per telefoon laten weten dat haar man in uerband met een plotseling ziek zijn niet zou komen. Er lag wel een preek in de consistorie voor noodgevallen, maar die had men nooit ingezien. Daarom kwam men bij mij met het verzoek te willen helpen en de preek te houden. Ik zag daar wel tegenop: geheel'onvoorbereid opeens de dienst te leiden. Maar ik meende geen neen te kunnen zeggen en heb dit dus aangenomen. Ik herinnerde mij hoe we, toen ik nog student was, zo af en toe op "Voetius" een meditatie moesten houden. We hebben er wel een ander schriftgedeelte gelezen (Joh. 15), maar hebben de liturgie laten staan, hoewel die niet was wat ik zelf zou hebben uitgekozen. De liederen pasten achteraf geven goed bij wat ik gezegd heb. De volgende week kreeg ik uit dankbaarheid een bos bloemen aangeboden uit de kerk.

Zo zie je maar: emeritus betekent uitgediend, maar dat betekent niet dat er niets meer van je wordt verwacht. Wel graag doet men, vooral op onverwachte ogenblikken, nog een beroep op je.'

H

ieronder nog een literair getint 'Troos-je' uit Heusden (in Voetius) over zondagavondzang:

'Ergens tussen Lek en Waal, in de Vjjfherenlanden, was ik zondag voor de avonddienst. "Verlustig u in de Heer, dan zal Hij u geven de wensen van uw hart", Psalm 37. En dan: naar huis! Weinig dingen in het leven zijn mooier dan op zondagavond weer naar huis toe te rijden, met alles watje lezen en zingen mocht nog naklinkend in je hart.

Afslag Hank. Banden bonkend op een eindeloos lange betonweg, dwars door het weelderige groene land. In mijn mobiele cel: muziek! Luider dan thuis gewenst: orgelmuziek, ons eigen Heusdense Lobman-orgel, met samenzang. "God is getrouw, zijn plannen falen niet." Dussen voorbij, Meeuwen, de witte molen. Dertig jaar geleden zwierf ik door dit stukje Holland, als jeugdwerkpredikant. De teeners van toen zitten nu zwaar in hun midlifecrisis. Zouden ze het volgehouden hebben, het geloof dat hun is aangereikt? "Die 't heden kent, de toekomst ouerziet, laat zijn woorden geen ter aarde uallen..." Sommigen kom ik weer tegen: ouderling, diaken, kerkganger. Anderen, jeugdwerkleiders toen, dienen voltijds de kerk, al dan niet verzeild geraakt in alternatief uaarwater: een dominee in de kop uan Ouerijssel, een pastoor in de buurten van Den Bosch. Gas terug: Eethen. Bermen vol geel bloeiend kruid. En lachend rood: klaprozen! De hemel bewolkt, de nacht nabij, al drentelt lang het licht in de zomer, als een kind dat nog niet slapen wil. In de weidse verte: Babyloniënbroek, klein als Bethlehem in de velden uan Efratha. "En 't werk der eeuwen, dat zijn Geest omspant, volvoert zijn hand."

Ik pieker. Heb ik de tekst waarover ik preekte goed uitgelegd? Heb ik niet te veelgezegd? Niet te weinig? Heb ik niet te grote woorden gekozen? Heb ik niet te klein over God gedacht? Heb ik voldoende de jongeren op het oog gehad? En de ouderen niet uergeten, in hun heimwee naar wat was en nooit meer komen zal? Genderen. "De Heer regeert! Zijn koninkrijk staat vast, zijn heerschappij omvat de loop der tijden."Je vraagt je wel eens af: hoe zal het gaan, op den duur, met de kerk, in Heusden en ommelanden, in Holland en in Europa? Ik denk terug aan Amsterdam. Nog even en er wonen meer allochtonen dan autochtonen. Worden alle kerken moskeeën? Verlaat God wat zijn hand begon? "Een sterke hand, die nooit heeft misgetast, blijft met het heilig zwaard des Geestes strijden." De brug! De Bergsche Maas, Heusden, de vesting: thuiskomen. Orgel en samenzang zwijgen. De klap van mijn autoportier kaatst tegen de huizen. Een late toerist verdwijnt om de hoek. Stilte is weer koning in de straten van de stad. Alleen het woord uit de Psalm zingt dóór. "Verlustig u in de Heer en Hij zal u geven de wensen uan uw hart." En zo is het!

Nog een week en het is uakantie. Ach, vakantie... Is een mens die zingen kan niet levenslang vrij? '

V.D.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen