In memoriam ds. Arie Heij

Laatste preek

In zijn studeerkamer stond ik met zijn vrouw en één van zijn zonen bij twee plaatsen wat langer stil. Tegen de boekenkast aan was de kist geplaatst met het lichaam van Arie Heij. Er vlakbij bevond zich zijn goed gevulde bureau. Ordelijk en punctueel troffen de zijnen de zichtbare en leesbare vruchten aan van man en vader voor de kerk, voor de dienst des Woords. De kanttekeningen lagen open bij Jesaja 32, commentaren waren geordend rond het papier waarop hij aantekeningen maakte, in de geschreven tekst werden de bronnen van de vindplaatsen vermeld. Het laatste trof mij het diepst: de tekst Jesaja 32 : 2: 'En die man zal zijn als een verberging tegen de wind, en een schuilplaats tegen de vloed'. De preek heeft hij niet afkunnen maken, de waarheid van dit woord heeft hij uit genade ondervonden: die Man werd voor hem een verberging.

Van lts tot directeur

Het zag er niet naar uit dat Arie Heij ooit predikant zou worden in de Nederlandse Hervormde Kerk. Hij werd geboren in 1927 in Schiedam. Met zijn ouders kerkte hij bij de Gereformeerde Gemeente in hersteld verband. Onder de bediening van het Woord van de predikanten D. en P. Overduin nam hij ook later zijn verloofde Johanna ter Steege mee. Op tweede paasdag 1948 deden ze aldaar samen belijdenis, op dezelfde dag verloofden zij zich. Studeren zat er voor hem niet in. Ondanks aandringen van de hoofdonderwijzer kwam hij niet op de hbs, maar op de lts. Hij werkte zich op en maakte in maatschappelijke zin carrière. Via avondstudie behaalde hij de nodige diploma's en kwam in de bouwwereld terecht. Jarenlang was hij directeur bij Waco Beton en later bij Ballast Nedam. Hij woonde met zijn vrouw en kinderen op diverse plaatsen: van Rotterdam tot Krimpen aan den IJssel, met als tussenstations Nieuw-Lekkerland (in de tijd dat ds. Haverkamp daar stond), Landsmeer (waar hij vanwege de ligging van de hervormde gemeente een tijdje gereformeerd was), Krimpen aan den IJssel (voor de eerste keer) en Tholen.

Hij maakte op 59-jarige leeftijd gebruik van de vut-regeling en kon zich verder wijden aan de studie. In het kader van de overbruggingsregeling voor pastorale medewerkers werd hij in 1991 predikant. Van beroepbaarstelling zag hij af vanwege de leeftijd. Het hulppredikerschap was hem al verleend in 1978. De drang tot studeren en de honger naar kennis zaten diep bij hem. Gezegend met een helder verstand en een combinatie van alfa- en betabelangstelling wist hij over bijna alles mee te praten, zonder dat het ooit dilettantistisch overkwam. Zijn kinderen en kleinkinderen weten hiervan mee te praten. Vader en opa stimuleerde tot studie en bracht iets van zijn ijver op het nageslacht over.

Ouderling

In de hervormde buitengewone wijkgemeente te Krimpen aan den IJssel was hij een gerespecteerde ouderling. Velen wisten na zijn bevestiging tot predikant niet goed hoe ze hem aan moesten spreken: was het ds. Heij, meneer Heij of ouderling Heij? Het grote gezin moest hem nogal eens afstaan aan de kerk. Hij diende zestien jaar in het ambt van ouderling en bekleedde het scribaat. Beleidsmatig en organisatorisch stond hij zijn mannetje. Voor zijn ouderlingschap had hij ook al een periode als diaken gediend in de gereformeerde kerk. Voor nevenfuncties wist men hem te vinden. Zowel in verpleegtehuis Salem als op de scholengemeenschappen Guido de Bres en Plancius zat hij in het bestuur. Zet dit in het rijtje directeur en studie, en u voelt aan hoe zijn ijver soms te ver dreigde te gaan. Hij kon dit volhouden door de kracht van God, een zeer punctuele dagindeling en een liefhebbende vrouw.

Tot het laatste toe bleef zijn ijver kenmerkend voor hem. Brieven werden geschreven, kaarten aan zieken werden verstuurd en alles werd nauwgezet bijgehouden. Dat hij veel vroeg van zichzelf en zichzelf soms overvroeg, merkte hij aan zijn lichaam. Hij liet van de lichamelijke klachten en zwakten maar zeer spaarzaam iets merken aan anderen. Hij las en schreef, maakte preken en bracht bezoeken. Sinds 1990 was hij enige malen tijdelijk uitgeschakeld.

Bevestiging tot dienaar des Woords

In 1991 bevestigde ds. M. Goudriaan hem op tweede paasdag (!) tot predikant in de Nederlandse Hervormde Kerk. Kandidaat Heij werd ingeleid tot de ambtelijke bediening met de woorden van de Heere Jezus aan het adres van zijn discipelen: 'Vrede zij ulieden, gelijk Mij de Vader gezonden heeft, zend Ik ook ulieden', Johannes 20 : 21. Een lang gekoesterde wens ging op Gods tijd in vervulling. Zelf sprak hij vanuit Efeze 2 : 14: 'Hij is onze Vrede.' Zal hij deze woorden niet eerst zelf hebben gehoord en tot zichzelf hebben gesproken? In de preek zegt hij namelijk: 'Hij is onze Vrede voor hen die bevreesd zijn vanwege hun zonde, hun ongeloof.' Met zonde, ongeloof en onwaardigheid tobde Arie Heij en bleef hij worstelen. Hij verkondigde het Evangelie vanuit verwondering. Dat hoorde hij ook graag: zalig worden moest een wonder blijven en mocht nooit gewoon worden. Vier jaar terug bloedde hij bijna dood in onze oude Rehobothkerk. Hij kon het werk echter nog niet loslaten. Mijn pastorale pogingen om iets van aanvaarding te verkrijgen nam hij niet over. Hij was zeven jaar predikant, hij wilde nog langer preken en pastoraal werk doen. In de gemeenten Streefkerk, Krimpen, Ouderkerk aan den IJssel, Arnemuiden in combinatie met Yerseke en Monster was hij naast de pastor loei of in vacaturetijd zielenherder.

Enkele maanden geleden preekte hij afscheid in Monster, nadat hem al eerder een afscheidsavond was aangeboden. Zijn laatste preekbeurt vervulde hij in Krimpen. Voor zijn vrouw en de kinderen was dit veilig dichtbij. Zij hoefden er niet over in de war te zitten dat hij later thuiskwam of dat er iets onderweg gebeurde. Hij bediende het Woord uit Mattheüs 7 : 24 en 25. Hij vergeleek het met Lucas 6:48 en 49 en bracht onder andere de aspecten van dieper graven en het rusten op de steenrots Christus op de gemeente over. Van tevoren stemden wij even af over welke tekst de preek zou gaan om doublure te voorkomen. Na de ernstige crisis in 1998 gaf de Heere hem nog vier levensjaren om te dienen in Zijn wijngaard.

Liefde tot de kerk

Arie Heij kwam in de kerk der vaderen en kreeg deze kerk hartelijk lief. Als kerkenraad wisten we dat al en hebben we dat ook doorlopend gemerkt. Regelmatig bevroeg hij ons op ons standpunt inzake SoW en liet daarbij zijn grote bezorgdheid over de kerk der vaderen blijken. Meegaan en instemmen met het proces kon hij nieL Hij telefoneerde in februari jl. heel betrokken met drs. Vergunst na afloop van een gemeenteavond over SoW, waarin ze samen de zorg over de toekomst van de kerk deelden.

Zijn kerkelijke opstelling bleek uit enkele beslissingen. De bevestiging tot predikant werd niet geleid door zijn schoonzoon ds. C. M. Buijs, maar door de plaatselijke dienaar van de gemeente waarin hij arbeidde. Voor de rouwdienst werd geen beroep gedaan op één van zijn bevriende collegae, maar op zijn wijkpredikanL In zijn kerkgang liet hij zich niet leiden door consumptief gedrag, maar als hij vrij was, zat hij altijd in de Rehobothkerk, wie er ook in de Sionskerk voorging. Uit de nieuwe Rehobothkerk werd hij begraven. De kinderen droegen vader de kerk in en begeleidden hem naar het graf. De organiste speelde bij het ingaan Psalm 119 : 25: 'Gedenk aan het woord...', bij het uitgaan hoorden wij de lofzang van Simeon: 'Nu laat Gij, Heer, Uw knecht..'.

Persoonlijke strijd

De twee weken ziekenhuis werden gezegende weken. Een zwaar hartinfarct trof hem. Hij verloor veertig procent van zijn al beperktere hartcapaciteit. Zijn geest bleef helder en bij de tijd. Hij moest spreken. Een zuster maande hem tot stilte op een moment dat hij van alles aan me kwijt wilde. We lazen Psalm 146: 'Die zijn hoop in 't hachlijkst lot...'. Het kon nog niet voor Arie, het bleef strijd en onzekerheid. Enkele dagen later mocht hij spreken vanuit de Held van Psalm 45. God schonk overgave en rust, stille vrede en genade. Arie lag en sliep gerust van 's Heeren trouw bewust. We spraken over: 'Mijn God, U zal ik eeuwig loven, omdat Gij het hebt gedaan.' Hij leerde en mocht de verschijning van de Heere Jezus lief krijgen, omdat Hij hem eerst had liefgehad. In de ontluistering vanwege de zonde - en hoe leed hij daaronder - was Gods genade hem genoeg.

Ons laatste contact werd opnieuw gedragen door een psalmwoord: 'Bezwijk mijn vlees en mijn hart, zo is God de rotssteervvan mijn hart en deel in eeuwigheid.' Zelf vulde hij aan: 'Erfdeel onder de geheiligden.' De oudtestamentische zegen werd biddend uitgesproken en ontvangen. Voor zijn heengaan gaf hij zijn vrouw, kinderen en kleinkinderen een persoonlijk woord mee. Het was een opwekking in de vreze des Heeren te wandelen.

Die Man

Arie kon zijn laatste preek niet voltooien. Het woord amen stond nog niet op het papier. Die Man: de profeet getuigt van Hem die Zijn werk heeft voltooid. Hij is de Verberging tegen de wind van Gods toorn en de stormvloed van Gods oordeel. Zelf droeg Hij aan het kruis van Golgotha de toorn van God. Broeder Heij was diaken, ouderling en predikant. Hij stierf echter buiten het ambt als een arme zondaar die zalig mocht worden op kosten van de Hogepriester, Koning en Profeet, bij Wie het sterven behoorde tot Zijn ambtswerk.

H. WESTERHOUT, KRIMPEN A/D IJSSEL

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen