A. H. C. van Eijk en A. P. H. Meijers (red.), Gedoopt, gevormd, gezonden. Statos en statuut van de pastoraal werk(st)er, een Utrechtse studie. Uitg. Meinema, Zoetermeer, 2001; 238 blz.; € 19,50.

Deze studie kent «én twaalftal auteurs, verreweg het merendeel is hoogleraarofuiy-. verèitair docent aan de Katholieke fKeofiT*^ gische Faculteit Utrecht. Onder hen is één protestant: prof. dr L. J. Koffeman. Dit boek vindt zijn oorsprong in de beleidsnota van de Nederlandse Bisschoppenconferentie, geheten 'meewerken in het pastoraat 1 (1999). Deze beleidsnota is weer gevolg van een Vaticaanse instructie over enige vragen betreffende de medewerking van lekengelovigen aan het dienstwerk van de priesters(i997). De kerkelijke status van de pastoraal werkers vraagt telkens weer bezinning op de theologische plaats van 'het gewijde' ambt.

In een viertal secties wordt de positie van de pastoraal werker geplaatst in de tijd, in verleden, heden en toekomst, terwijl de systematisch-theologische en kerkrechtelijke vragen breed gereflecteerd worden. Bijzonder boeiend zijn de bijdragen van Jan van der Eijnden over de houding van Franciscus van Assisi tegenover de priester: eerbied als kritische kracht en van Theo Bell over de visie van Maarten Luther op het gemeenschappelijk priesterschap.

Wie deze bijdragen leest, moet onder de indruk komen van de immense spanning, die er heerst in de Rooms-Katholieke Kerk rond het ambt, waarin Christus zichzelf present stelt, met name in het sacrament, en dan in het bijzonder de eucharistie. Daar valt de mens buiten. Het gaat daarom niet om de intentie van de gedoopte, gevormde en gezonden mens, maar om het ambt, waarin de gewijde mens volledig opgaat in Christus, het Hoofd, de Dienaar, de Bruidegom, de Goede Herder van de Kerk, het lichaam, de bruid en de kudde. Het draait om alles doortrekkende liefde, waarin dan ook geen sprake kan zijn van tijd of plaats voor het huwelijk. Dat is te veel gevraagd van een mens, die gewijd wordt om in alle delen van zijn bestaan Christus te representeren, en die daarom in persona Christi, het heil present stelt in deze wereld. Hij is gezalfd tot deze unieke dienst, het officium amoris, het ambt van de liefde.

Het is goed om de spanning in deze wereldkerk allengs, bij het lezen van de verschillende artikelen, te ervaren. Opmerkelijk is de ingehouden wijze van theologiseren, terwijl er toch zulke geweldige zorgen rijzen, nu de Rooms-Katholieke Kerk al geringer tal van gewijde priesters kent. Dat wordt ook niet verheeld, maar in schrijnende cijfers ons duidelijk gemaakt. Uiteraard is men bezig om voor de pastorale werk(st)ers al meer een gefundeerde plaats

in de dienst aan de parochies, en daarbuiten in buitengewoon gekwalificeerd pastoraat te creëren. Die is nog 'afgeleid'. Het draait tenslotte om de aanwezigheid van Christus in de 'gewijden'. Is 'Rome' nog wel, voor eigen verantwoordelijkheid, Bruid van Christus, wanneer zij de ambtelijke presentie vanuit de gemeente van Christus, mitsdien vanuit Christus zelf, gestalte ziet aannemen?

Het is al met al een pittig boek, dat ook aanleiding geeft tot vragen naar onszelf en tot herkenning. Denkt u maar aan de be- . spreking van het Rapport Ambt en Sacrament, dat in verlegenheid vraagt om een vicaris, die in 'noodgevallen' alle ambtelijke diensten verrichten mag in samenhang met een geordende predikant. Mijn indruk is dat de verhouding tussen de ingezegende en bevestigde predikant en de ingeleide en heldering vraagt. Met name, en daarin is Rome ons voorgegaan, wanneer de theologische, maar ook de agogische, en didactische, en pastorale kwaliteiten van de 'niet gewijde', die van de 'gewijde' wel eens kunnen gaan overtreffen.

J. L. W.KOPPENHOL, HUIZEN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen