Dr. ir. J. van der Graaf (red.), Ere wie ere toekomst. Wanneer de gemeente samenkomt. Uitg. Groen, Heerenveen; 128 blz.; €11,50.

In dit boekje vindt de lezer de gebundelde artikelen die eerder in De Waarheidsvriend te vinden waren. Losse artikelen raken snel zoek. Daarom is het verheugend dat het hoofdbestuur besloten heeft tot deze uitgave. Gemeenteleden en kerkenraden vindgn hier een goede bespreking van de liturgie zoals die doorgaans in hervormd-gereformeerde gemeenten gebruikt wordt. Dat betekent dat de beschrijving van de feitelijke gang van zaken in dit boekje overheerst, zonder dat de auteurs alternatieven aandragen. Zo wordt bijvoorbeeld in het overigens goede hoofdstukje over de wetslezing weinig ingegaan op de mogelijkheid of wenselijkheid de wetslezing niet altijd aan het begin, maar soms ook aan het eind te laten plaatsvinden. Ook hetgeen over de schuldbelijdenis als afzonderlijk moment gezegd wordt, is uiterst summier. Opvallend is dat de scribent die over de geloofsbelijdenis in de liturgie schrijft, wel duidelijk pleit voor afwisseling.

Graag had ik ook meer gehoord over de bijbels-legitieme mogelijkheden tot participatie van de gemeente(leden) - een uitzondering vormt het hoofdstukje over de voorbeden. Weliswaar wordt over het amen na de Groet wel gezegd, dat in de Schrift meermalen gezegd wordt: 'al het volk zegge: amen', en wordt er aan toegevoegd: 'wat moet dat machtig geklonken hebben', maar liturgische consequenties voor nu worden er niet aan verbonden. Merkwaardig is dat een hoofdstuk over de schriftlezing als aparte liturgische akte ontbreekt. Wat erover gezegd wordt, vindt de lezer in het artikel van de eindredacteur over de prediking: tekst en uitleg.

Uitvoerig wordt er gesproken over organist en orgelspel, maar over het zingen van de gemeente wordt inhoudelijk nauwelijks iets gezegd. Dat is uitermate jammer. In een boekje over de gereformeerde eredienst mag een hoofdstuk over de gemeentezang niet ontbreken. Ik weet wel dat de kwestie van het lied (al of niet ritmisch zingen, oude of nieuwe berijming, psalmen en andere liederen) gevoelig ligt, maar niemand is er mee geholpen als we erover zwijgen alsof er een taboe op rust. In een tijd waarin Opwekking ook onder ons zijn duizenden verslaat, had ik graag iets gehoord over de betekenis van de psalmen in de eredienst en de waarde van het klassieke reformatorische kerklied als belijdend lied. Kortom: het geheel had van mij wel iets uitdagender mogen zijn. Iets meer mogen prikkelen tot verder vragen! De calvijnse liturgie kan zoiets best verdragen en is breder dan wat in doorsnee onder ons usance is. H. Jonker sprak destijds niet ten onrechte van een liturgische verschraling sinds de achttiende eeuw.

Mijn vragen en opmerkingen nemen overigens mijn grote waardering voor het gebodene niet weg. Een boekje dat waard is om binnen kerkenraden met name voorwerp van bespreking te zijn.

A. NOORDEGRAAF, EDE

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen