In het spoor van de belijdenis

Het profiel van de Grote Kerkgemeente Onderstaande wil inzicht geven in het kerkelijk leven van de gemeente. De moeilijkheden en mogelijkheden die samenhangen met een verspreid wonende gemeente die samenkomt in het hart van Zwolle. In de twee eerdere afleveringen is de verhuizing van de gemeente naar de Grote Kerk, en de gestage groei die de wijkgemeente thans vertoont, al vermeld. In de kerkenraad wordt nagedacht over de weg die wij hebben te gaan Welke mogelijkheden geeft God ons om hier het Evangelie van Jezus Christus centraal te stellen in het hart van onze stad?

Plaats van samenkomst

De Grote Kerk is plaats van samenkomst voor de gemeente. Het is een blijvend punt van aandacht en zorg dat deze kerk niet onze 'wijkkerk' is. Over ons gebruik van het gebouw zijn goede afspraken gemaakt, maar er zijn ook andere gebruikers. De commissie Grote Kerk ontwikkelt in het beleidsstuk 'Grote Pleinkerk' plannen om op zondagmiddagen diensten, vespers en andere bijeenkomsten te organiseren in samenwerking met maatschappelijke organisaties, bijv. Hogeschool Windesheim. De Grote Kerk moet weer marktplein worden.

Onze wijkgemeente is vertegenwoordigd in de beheerscommissie Grote Kerk, die verantwoordelijk is voor de

verhuur van het gebouw aan derden (doordeweeks). Dat brengt ons soms voor lastige afwegingen. Zo vinden er jaarlijkse tentoonstellingen plaats, de World Press Photo tentoonstelling bijvoorbeeld. Wij hebben de afspraak gemaakt, dat de kerk op zondag gesloten dient te blijven. Ons algemene uitgangspunt is dat activiteiten in een kerkgebouw gerelateerd dienen te zijn aan de doelstellingen van het gebouw: een huis voor het Woord te zijn.

Een en ander dwingt tot nadenken over het eigene van een kerkgebouw. Het is - vanuit een protestantse visiegeen gewijde plaats. Het Woord kan immers overal opengaan. Tegelijk is het een plaats waar door de eeuwen heen de gemeente vergaderd werd rond Woord en sacrament, en daarmee is de Grote Kerk door een lange traditie gestempeld. 'Hoe lief is mij Uw woning'.

We zijn er blij mee dat de Grote Kerk doordeweeks open staat. Velen lopen binnen, maken kennis met de geschiedenis van het gebouw èn merken dat deze kerk geen museum is, maar een plaats voor de levende gemeente van Christus.

Anonimiteit

We hebben gemerkt dat het samenkomen in de Grote Kerk enkele aspecten van de opbouw van de gemeente in ander licht stelde. De intimiteit van de Bethlehemsekerk is ingewisseld voor de betrekkelijke anonimiteit van de Grote Kerk. Hoe gaan we om met deze ruimte? Daar is niet alleen door ons over nagedacht (vgl. 'Niet onder stoelen of banken, over het gebruik van monumentale kerkgebouwen').

Anonimiteit kan een voordeel zijn. Mensen wandelen gemakkelijk in en uit. Gasten maken op een laagdrempelige manier kennis met een gemeente en haar vieringen. Het gevolg is dat de gemeente een kring van belangstellenden heeft gekregen, die er voorheen niet waren.

Maar wat betekent dit dan voor het gemeente-zijn, hoe toegankelijk zijn wij en zijn onze vormen eigenlijk? En verder: hebben wij ruimte voor mensen die niet-aangepast gedrag vertonen? Met enige regelmaat zien we ook mensen verschijnen die tot het groeiende aantal dak- en thuislozen behoren. Het brengt ons ertoe om de 'commissie-van-welkom' van heldere instructies te voorzien, maar breder gezien om ons als gemeente te oefenen in openheid. We zijn blij met elke nieuw gezicht, en we proberen alert te zijn naar anderen die niet meer komen.

Er is ook een ander punt van aandacht. De grootte van de kerkruimte brengt anderzijds het gevoel mee dat er minder gemeenschap is, je hebt gewoon minder zicht op elkaar. Dat heeft ons in de afgelopen jaren meer gericht op het onderhouden van gemeenschap. Wij moeten er moeite voor doen oog en hart voor elkaar te hebben. Er is in de komende tijd bezinning nodig op de wijze van de gemeenteopbouw. Gemeenschap proberen wij te bevorderen door maandelijks koffie te drinken na de dienst, in de regel niet in ons wijk-gebouw, maar in de kerkruimte zelf. Nieuwe contacten worden zo gemakkelijker gelegd. Verder blijkt de wekelijkse nieuwsbrief, die wij nu twee jaar kennen, een uitnemend middel van contact te zijn. De gemeente ervaart dit als erg positief. De onderlinge betrokkenheid is er door versterkt. (Daarnaast houdt ons kwartaalblad 'Rondom de Grote Kerk' zijn functie en verschijnen onze berichten in het SoW-kerkblad 'Op Weg').

De gemeente zelf

De groei van de wijkgemeente 'Rondom de Grote Kerk' betekende in de afgelopen jaren ook een verbreding van de gemeente; de onderlinge diversiteit en verscheidenheid nemen duidelijk toe. Naast de nieuw-ingekomenen onder hen die zich in Zwolle vestigen, zijn er ook die uit een andere kerk of uit een andere wijkgemeente overkomen. In de afgelopen jaren wordt dat steeds duidelijker benoemd. De roeping van de kerkenraad om gezamenlijk het geheel van de gemeente te dienen, wordt daarmee onderstreept.

Ons profiel: wij willen een gemeente, die zich beweegt in het spoor van de gereformeerde belijdenis. De gemeente stelt het op prijs dat in de morgendiensten een doorgaande schriftlezing plaatsvindt, en dat in de avonddiensten een belijdenisgeschrift centraal staat, als betrouwbare vertolking van het Woord Gods. De Schrift en héél de Schrift (sola en tota scriptura).

Liturgisch gezien lezen wij tijdens de diensten uit de Statenvertaling en zingen wij uit de berijming 1773. Eerlijk gezegd-.een deel van de kerkgangers was het voorheen ook wel anders ge-

wend, maar neemt het vanwege de prediking voor lief.

Zoals in veel gemeenten merken we dat de taalkloof voor jongeren groter wordt; buiten de diensten kiezen zij uit de HGJB- bundel bij voorkeur opwekkingsliederen. In veel gezinnen wordt aan tafel 'Het Boek' opengeslagen. Het zijn de dertigers die meer aandacht vragen voor hun kinderen in de zondagmorgendienst. Tegelijk zijn er ouderen - en ook jongeren trouwens - die hechten aan de traditie waarin zij altijd hebben gestaan.

Kortom: de verscheidenheid wordt groter, en ook de mondigheid neemt toe. De context van de gemeente speelt hierbij natuurlijk ook een rol. Eén voorbeeld: naast de kleine gereformeerde gemeente ter plaatse is de Grote Kerkgemeente de enige" gemeente, waar nog uit de oude psalmberijming wordt gezongen. Er is geen enkele basisschool in Zwolle waar deze berijming nog aan de kinderen wordt geleerd.

Wij zijn als kerkenraad geroepen om over deze vragen na te denken. Op welke wijze staan wij binnen de hervormd-gereformeerde beweging? We moeten ons wel bewust zijn dat liturgische keuzen niet los staan van het geestelijk leven, het geestelijk klimaat in de gemeente. Tegelijk moeten wij van bijzaken geen hoofdzaken maken en andersom.

eëel gevaar

Over het geestelijk klimaat gesproken: in een periode van de evangelisatie 'Elim' vonden tijdens de avondmaalsviering slechts enkelen de vrijmoedigheid om de dood van Christus te gedenken. Thans zijn er zo'n 350 avondmaalgangers. De verkiezingsmatige inslag van de beginjaren heeft plaatsgemaakt voor een meer verbondsmatige opvatting. Zonder dat de noodzaak van persoonlijk geloof vergeten mag worden, trouwens.

Er is een besef gegroeid dat de gemeente van Christus een roeping heeft in de samenleving. Zoutend zout en lichtend licht te zijn, is gave en opgave tegelijk De deuren naar het marktplein buiten gaan open. Welke geluiden waaien intussen van het marktplein naar binnen?

Er is een reëel gevaar dat een gemeente zich in activiteiten gaat verliezen. Mag de gemeente des Heeren in deze hektische tijd niet vooral een herberg zijn terzijde van de snelweg van het leven? Een schuilplaats voor al wie gekneusd is door het leven? Is het soms de tijd 'om te bidden, het goede te doen en te wachten op Gods uur'? (D. Bonhoeffer)

Laten we niet te veel pretenties hebben. De St. Michaëlskerk herinnert ons alleen al door haar grootsheid aan de grootheid en majesteit van God. Elke zondag worden wij gebracht op de hoogte van het Woord. De gemeente is geen gezelligheidsvereniging, hoezeer wij ook de gemeenschap zoeken. Soberheid en heilige ernst, laat dat onze erediensten blijvend doortrekken. De prediking dient voluit verkondiging van het heilig Evangelie te zijn, tot behoud van zondaren. De gemeente van Christus wordt niet vergaderd rondom koffie en koek, maar rond Woord en sacrament.

Beleid

Om tot gerichte beleidsvorming te komen, is in het voorjaar van 2001 een conceptbeleidsplan opgesteld, waarin de aandachtspunten zijn weergegeven, die in de komende tijd onderwerp van gesprek moeten zijn. We hebben ervoor gekozen de gemeente hier actief bij te betrekken, terwijl de kerkenraad in dit proces leiding geeft en beslissingen neemt.

Na een gemeente-avond waar drs. M. van Campen van de Christelijke Hogeschool Ede in ons midden was, is besloten om vijf jaarthema's te onderscheiden (de lerende, de vierende, de pastorale, de getuigende en de dienende gemeente - vgl. M. van Campen, 'Gemeente-opbouw rondom het Woord' en J. Hoek, 'Gemeentezijn'). Gespreksonderwerpen worden naar aanleiding van deze thema's gegroepeerd. De beleidsplancommissie maakt deze onderwerpen vervolgens bespreekbaar binnen kringen en verenigingen. De betrokkenheid is er zeker groter door. Anderzijds merken we dat de helderheid van communicatie erg belangrijk is en dat de kerkenraad hierin veel (eind)verantwoordelijkheid draagt. De kerkenraad gaat D.V. in dit najaar over tot bespreking van het onderwerp 'Lerende gemeente', mede naar aanleiding van de gesprekken in de gemeente.

Perspectief

Niet alles wat altijd geweest is, moet altijd zo blijven. Maar ook: niet alles wat nieuw is, moet worden ingevoerd, omdat het nieuw is. Wordt de gemeente erdoor gebouwd, de eenheid erdoor bevorderd, blijft de naam van Christus in het midden staan., . Dat zijn vragen waar het op aan komt. Het is ons verlangen een hervormd-gereformeerde gemeente te zijn met wortels in de traditie en in rapport met de tijd van vandaag.

De gemeente is de plaats waar Christus met zondaren wil samenwonen (J. Koopmans). Deze vrolijke wetenschap bevrijdt ons van alle krampachtigheid. Ook van missionaire en vernieuwingsgerichte of behoudzuchtige krampachtigheid. Het verlost ons ook van parmantigheid. Onze geseculariseerde tijd vraagt om een kerk die in Christus' naam wil dienen. Het kruisevangelie is nooit 'naar de mens' geweest. Toch is dat het geheim van de gemeente.

Het kruis dat in ons leven wordt geplant, maakt ons tot andere mensen. Wie door het geloof vreemdelingen en bijwoners zijn geworden, ontvangen eens een onverwelkelijke erfenis (1 Petrus 1). Het kruis maakt de gemeente tot een kruis-gemeente. Het kruis van Christus ontdoet ons van alle zelfbewustheid en zelfvoldaanheid, en tegelijk geeft het ons een heilige onafhankelijkheid.

De gemeente is van Christus. Daarom is de gemeente is er niet voor zichzelf.

De gemeente is er ook niet in de eerste plaats voor de wereld. De gemeente is er voor haar Heere, gezeten aan Gods rechterhand, die zal komen in heerlijkheid. De gemeente als bruid die voor Christus, haar Man versierd wordt.

K. VAN MEIJEREN, ZWOLLE

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen