Globaal bekeken

N u de Nederlandse Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerken in Nederland en de Evangelisch Lutherse Kerk op fusie aankoersen, gaan gereformeerden terugblikken op hun verleden, in een nieuw historisch tijdschrift GKN (adres: Victor Hugoplantsoen 11-3, 3533 CE Utrecht). Onder het kopje 'Brummelkamp' voorbeelden van de verhouding tussen hervormden en gereformeerden na Afscheidingen Doleantie:

'Wie zou verwachten dat na Afscheiding (1834) en Doleantie (1886) contacten met heruormden taboe u; aren geworden, komt bij onderzoek uoor uerrassingen te staan. Een sprekend voorbeeld daarvan is de latere Kamper professor A. Brummelkamp (1811-1888), die als afgescheiden predikant ook wel eens voorging in hervormde kerkdiensten. Deze "vader" der Afscheiding was uan oordeel datje de waarheid incidenteel ook mocht brengen in een kerk waarua n je geen lid was, als je maar urijheid uan spreken had. Want hij hield zijn kritiek op de heruormde genootschapsstructuur, waarin kerken niet door belijdenis maar door hiërarchie aan elkaar verbonden waren. Toch preekten volgens Brummelkamp afgescheiden predikanten graag in heruormde gemeenten. Als afgescheidene kon je daarmee laten zien dat je de geestelijke gemeenschap niet uit de weg wilde gaan. Om dezelfde reden liet Brummelkamp ook heruormden toe aan het avondmaal: "Luther, Bunyan en Spurgeon waren niet gereformeerd. Maar zouden we hun en anderen om hun verkeerde kerkelijke zienswijze in de Christelijke Gereformeerde Kerk het auondmaal mogen weigeren? " Deze houding leidde tot discussies op classes en synoden, maar hij veranderde niet. Zo raakte Brummelkamp in 1850-1852 betrokken bij de stichting uan het Christelijk Gereformeerd Seminarie in Amsterdam, een samenwerkingsverband tussen afgescheidenen en

geestverwante hervormden, voor de opleiding uan predikanten, zendelingen en euangelisten uoor de "gereformeerde gezindheid". Brummelkamp trok zich op het laatste moment terug uit dit project, omdat de Christelijke Afgescheiden Kerk de voor keur gaf aan een eigen theologische opleiding, de latere Theologische School te Kampen, geopend in 1854.

Volgens zijn biograaf dr. M. te Velde trad Brummelkamp als "oecumenicus" vaak te individueel, los van zijn kerkenraad, op. Het is de vraag of dit voor andere afgescheidenen ook gold. De afgescheiden predikant E. uan de Berekamp uit Grootegast beschrijft in 1879 in zijn autobiografie, dat hij uan de rechtzinnige ds. S. J. de Hoest toestemming kreeg om op woensdag 17 ju li 1878 in zijn geboorteplaats Nijkerk een avonddienst te leiden in de heruormde kerk. Een oude droom ging in ueruulling en hij had een aandachtig gehoor. Maar het klimaat waarin dit rustig publiek gemaakt kon worden veranderde wel langzaam. De bekende christelijke gereformeerde predikant en Bazuin-redacteur W. H. Gispen werd in 1885 door de heruormde dr. A. Kuyper op de uingers getikt om zijn uriendelijke houding jegens hervormde predikanten in Amsterdam. Veel meer dan dankbaar constateren dat er in de hoofdstad bijna geen urijzinnige predikanten meer preekten had Gispen niet gedaan. Maar het illustreert hoe onder inuloed uan Kuyper c.s. in de aanloop naar de Doleantie iedereen tot een absolute keuze ten opzichte uan de Nederlandse Heruormde Kerk werd gedrongen.'

Een roep om getuigenis' is de titel van een lijvige Engelstalige brochure met brieven over aids in Zuid-Afrika. Iedere dag komen er in de wereld 14.000 mensen met hiv of aids bij. In totaal zijn er in de wereld 40 miljoen mensen met aids, met 13 miljoen aidswezen. Uit deze brochure enkele veelzeggende zinnen:

• Holland en Europa lijken uit de uerte een paradijs.

• Zuid-Afrika's grootste uijanden sinds 1994 zijn niet langer apartheid en racisme, maar armoede en aids.

Maar werkelijk, de mensen hier zijn experts in het in het zand steken uan hun hoofden.

De meeste patiënten worden min of meer gedumpt door hun famili

De grafkamers schieten als paddestoelen uit de grond.

Aids wordt beschouwd als een Amerikaanse uitvinding om het zwarte ras in diskrediet te brengen.

Veel Afrikaanse urouwen hebben weinig of niets te zeggen ouer de uraag of ze seksuele gemeenschap willen.

V.D.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen