Het kerkordetraject vervolgd

We geven eerst een korte indruk van wat rond de ordinanties 4, 11 en 13 besproken werd. In ordinantie 4 zijn de vorm en de taken van kerkenraad, classis en synode omschreven. In de langdurige discussie ging het met name om de taakverzwaring van de classis, de afvaardiging naar de classis en de positie van kleine gemeenten. Ds. I. Frenay (herv., classis Middelstum) zei dat het werk van de classis onuitvoerbaar werd. 'Zij is er voor teamvorming en geloofsgesprek. Ziet u de classis Middelstum al een afzettingsprocedure doen? ' Ds. W. uan de Brink (herv., classis Nijmegen) pleitte voor een vrijgestelde scriba voor de algemene classicale vergadering (ACV).

Ds. W. Meijer (heru., classis Nijkerk) zei aarzelingen te hebben bij de vorming van een adviesraad voor het gereformeerd belijden. 'Ik begrijp de tegemoetkoming in de richting van de bezwaarden, maar we moeten geen kerkje in de kerk worden'. Dr. P. van den Heuvel antwoordde namens de werkgroep kerkorde dat hierin juist rekening gehouden is met de consideraties, de stemmen vanaf het grondvlak. Uit de tientallen amendementen nam de synode het voorstel van diakenj. uan de Mheen (geref. classis Apeldoorn) over, die voorstelde per tien ambtsdragers in de classis drie diakenen en twee ouderlingen af te vaardigen, in plaats van andersom. De synode kon zich in meerderheid ook vinden in het voorstel van ds. Frenay om taken van de classis over te dragen aan de ACV, maar omdat de meerderheid van de gereformeerden bij de tweede stemming tegen bleek, werd het voorstel alsnog terzijde gelegd. Een dag later werd besloten dat elke (wijk)gemeente twee ambtsdragers naar de classis afvaardigt, maar dat kleine gemeenten in de plaatselijke regeling kunnen vaststellen dat zij één ambtsdrager afvaardigen.

Een meerderheid van de lutheranen had moeite met ordinantie 4-6, waar de samenstelling van de kerkenraad wordt geregeld. De werkgroep kerkorde stelde daarop voor een gemeente met minder dan driehonderd leden in de gelegenheid te stellen een kleiner aantal ambtsdragers te laten kiezen dan de voorgestelde acht. Dit voorstel werd overgenomen.

Vervolgens werd ordinantie 11, over de vermogensrechtelijke aangelegenheden, aanvaard. Ds. E. G. Egberts (geref., classis Gorinchem) pleitte ervoor dat de classis het recht behoudt zelf geld bij de gemeenten te innen. Diaken R. Veerman (heru., classis Gorinchem) wilde vastgelegd zien dat diaconaal geld voor de armen is, tenzij het regionaal college van toezicht ziet dat anders het voortbestaan van de gemeente bedreigd is.

De laatste vast te stellen ordinantie (13) regelt de opleiding en vorming van predikanten. Ds. G. de Fijter (heru., classis Kampen) pleitte voor de aanstelling van een academiepastor.

Oud. M. Burggraaf (herv., classis Ede de duidelijk hebben dat een Raad van Toezicht geen bestuurstaken krijgt. Prof. dr. J. Muis (aduiseur vanuit het HT- WI) vond het te ver gaan dat studenten in de theologie aanspraak kunnen maken op geestelijke zorg. Hij zei voorts dat de kerkelijke opleiding al jaren gelijktijdig plaatsheeft met de theologische studie aan de staatsfaculteit en pleitte er daarom voor dat de raad van toezicht voor het theologisch wetenschappelijk onderwijs de voorwaarden voor de toelating tot de kerkelijke examens - in plaats van tot de kerkelijke opleiding - vaststelt.

Pastorale brief

In de rondvraag verwoordde oud.-kerku. G. W. Koldeiuijn (herv., classis Deuenter) zijn spijt over de geringe aanwezigheid van synodeleden uit de rechterflank van de Hervormde Kerk op de recente studiedag in Kampen over de betekenis van de belijdenis. Dr. C. uan Sliedregt (heru., classis Harderwijk) stelde dat het in de verenigde kerk mogelijk is voluit gereformeerd te zijn. Hij vroeg hoe dit naar het grondvlak gecommuniceerd kon worden. Dr. B. Plaisier antwoordde dat het moderamen de komende tijd wil gebruiken voor goede voorlichting. Hij refereerde aan de begin november verstuurde pastorale brief waarin de gemaakte keuzen verantwoord zijn en er aandacht is voor de pijn hierover in veel gemeenten. 'Als gelezen wordt wat er precies in de kerkorde staat, hoeven bepaalde vragen niet meer gesteld te worden.' Ds. Plaisier zei te hopen dat deze briefin elke kerkenraad besproken zou worden.

Overgangsbepalingen

Op zaterdagmorgen sprak de synode tot slot over de overgangsbepalingen, waarbij het gaat om de overgang van ) oud wil-(hervormd, gereformeerd of luthers) naar nieuw (verenigd) kerkrecht. Het is nodig de veranderingen zo te regelen dat de voortgang van het werk gewaarborgd is. Daartoe hadden de synodeleden een pakket van maar liefst 292 bepalingen voor zich liggen. Ds.J. L. Schreuders (herv., classis Bommel) ging in op de commissies van zorg, maar had 'duizend keer liever gezwegen over dit onderwerp'. (Deze commissies zullen na 1 mei 2004 gesprekken aangaan met kerkenraden en gemeenteleden in situaties waarin de vereniging op veel bezwaren stuit. Wanneer ondanks deze bemiddeling een aanzienlijk deel van de ambtsdragers of gemeenteleden meent niet langer deel van de gemeente te kunnen uitmaken, moet de commissie 'een voorziening geven die recht doet aan de gemeente die deel blijft uitmaken van de verenigde kerk en rekening houdt met hen die zich (willen) losmaken van de kerk en overgaan tot de vorming van een nieuwe kerkgemeenschap' (bepaling 32, red.). Ds. Schreuders zei dat degenen die niet mee zullen gaan, gezien worden als degenen die zich van de kerk afscheiden. 'Wordt dit echter bepaald door de meerderheid of door de grondslag? ' Ds. H. de Jong (heru., classis Zwolle) zei dat de kerk liever onrecht moet lijden dan onrecht moet doen, en bepleitte een heel zorgvuldig omgaan met alle gemeenteleden.

Ds. P. Wildschut (geref., classis Alphen aan den Rijn) meende dat ds. Schreuders

gevraagd had om een nieuwe regeling voor een doleantie. 'Bepalend is wat de synode besloot op basis van de grondslag.'

Ds. P. uan der Kraan (heru., classis Alblasserdam) vroeg de synode wat te doen voor die gemeenten die in geweten niet weg en niet mee kunnen. Hij vroeg om een halteplaats, een rustplaats, een asieloord, waar gemeenten 'de kat uit de boom kunnen kijken en die ons zou bewaren voor stappen waar we later spijt van hebben.' Ds. I. Frenay zei als voormalige rooms-katholiek hervormd predikant geworden te zijn vanwege de ruimte en de tolerantie. Hij meende dat ds. Schreuders - evenals Rome - de waarheid in pacht dacht te hebben. Oud. meur. M. Bons-Storm (heru., classis Leiden) zei dat Jezus Christus de grondslag van de nieuwe kerk zal zijn. De hervormde grondslag is er altijd één geweest, die pluriform beleefd kon worden.

Oud. M. Burggraaf zei dankbaar te zijn voor de kerkordelijke verankering van het werk van GZB, IZB en HGJB. Ds. A. van derLingen (herv., classis Slochteren) hekelde het wantrouwen en het halen van eigen gelijk in moties. 'Laten we zo goed mogelijke regelingen. treffen.'

Ds. G. de Fijter was dankbaar voor de commissies van zorg. Hij wees erop dat voor het verenigingsbesluit nog altijd een tweederde meerderheid gehaald moet worden en deed een appèl tot verwondering, 'omdat we tot hiertoe nog bijeengebleven zijn'. Hij stelde voor de commissies van zorg nu reeds in het leven te roepen. Ds. J. Stelwagen (uisitator-generaal) onderstreepte dat predikanten kunnen blijven bij hun proponentsbelofte. Hij vroeg ds. Schreuders zich te bezinnen op het geloof in de ene, katholieke kerk.

Verenigingsdatum

In zijn antwoord benadrukte dr. P. van den Heuvel dat de verenigde kerk geen pluriforme maar een reformatorische grondslag heeft, dat de kerk gehoorzaam aan de Heilige Schrift wil zijn. Hij noemde de commissies van zorg geen regel voor afscheiding, maar een noodvoorziening, in de hoop gemeenten bij de kerk te bewaren. Hij onderschreef de visie van ds. Van der Kraan dat na een breuk de weg terug heel moeilijk is en zei dat het werk van de commissies van zorg de halte vormen, waarom ds. Van der Kraan vroeg. 'Zo wordt de druk van de verenigingsdatum gehaald.'

Als zoveel keren de afgelopen jaren is het uiterst ingrijpend met elkaar te spreken over eventuele scheuren. Samen beseffen we dat de vrijblijvendheid voorbij is. Dan is het naar elkaar luisteren en met elkaar praten een uitnemender weg dan over elkaar schrijven - al kan dat laatste soms zeker nodig zijn. In dat gesprek zullen de besluiten van de ambtelijke vergaderingen agendapunt moeten zijn: het belijdende spreken van de kerk en de pijn die synodebesluiten hebben teweeggebracht. In de pastorale brief van de synode zijn beide benoemd. Als uitvloeisel van onder meer de motie van ds. D. C. Floor (juni 2001) om blijvend met bezwaarden in gesprek te zijn, maakte synodepreses ds. A. W. van der Plas bekend dat binnenkort een gespreksgroep start, waaraan vertegenwoordigers van het blad Gekrookte Riet, het Comité tot behoud van de Hervormde Kerk en het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond deelnemen. Visitator-generaal ds. J. Stelwagen hoopt deze ontmoetingen te gaan leiden. Een geest van wijsheid en liefde moge deze gesprekken stempelen.

P. J. VERGUNST

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen