Rico Sneller, Hoe het vlees weer Woord wordt. Ethiek tussen incarnade en desincarnatie. Uitg. Meinema, Zoetermeer; 232 blz.; € 19,90.

De auteur is als wetenschappelijk medewerker verbonden aan de theologische faculteit van de Universiteit Leiden, vooral voor de vakken ethiek en geschiedenis van de filosofie. Met het noemen van deze combinatie van vakken is tegelijkertijd al iets uitgezegd over wat dit boek inhoudelijk wil: een combinatie tot stand brengen van de filosofie van (Kant, Levinas en vooral) Derrida, met het oerchristelijk spreken over incarnatie als zelfmededeling van God. Het woord incarnatie krijgt daardoor een andere vulling, en wordt betrokken op alles waarin ontmoeting geschiedt die voortkomt uit hetgeen boven en buiten ons daartoe het initiatief heeft genomen. Er blijft een zekere onbenoembaarheid bestaan wanneer deze initiatiefnemer ter sprake komt, maar duidelijk is dat Sneller de idee van het transcendente, het boven mensen uitgaande, van het 'buiten ons' wil vasthouden, een absoluut goed. De schrijver kan het, in bijbeltaal, ook Het Woord noemen: het gaat in ons in, 'ondedigt zich', door zich via ons te verwerkelijken, en bij deze zelfverwerkelijking wordt het Woord dan weer tot vlees.

Deze cirkelvormige gedachtegang zal moderne filosofie maar moeilijk kunnen aanvaarden, omdat de Kantiaanse en restchristelijke gedachten van de schrijver verraden hoezeer de schrijver ook nog wortelt in een christelijke traditie. Het is niet meer 'in' om te spreken van het absoluut goede en absoluut normatieve pretenties. Het zou wel eens kunnen gebeuren dat men hem, ondanks zijn accenten op het historische gebeuren, platonisme zou gaan verwijten, het oude verwijt aan het adres van het existentialisme.

De aansluiting bij de christelijke traditie verloopt via teksten als Johannes 1 vers 1 tot 18, Filippensen 2 vers 5 tot n, teksten die expliciet van de vleeswording getuigen. Ze blijken het ingaan van het Woord in het vlees en het door het Woord bewerken van wederkerigheid en dialoog, ook met onszelf, te funderen. Het levende Woord gaat echter voort en ontworstelt zich aan de desintegratie, de ont-binding, en neemt als vlees weer gestalte aan in ons lijden, onze beslissingen: het Woord voltrekt zich daar waar dingen gebeuren die niet logisch verklaarbaar zijn uit andere dingen, omdat het absolute zich daarin meldt.

Liever dan mij te concentreren op de vertekening van bijbelse begrippen gaf ik de hoofdlijn van dit boek weer: een studie van een schrijver die noch zonder christendom noch zonder filosofische grondslagen kan, iets waaronder mijns inziens beide lijden.

S. MEIJERS, ZEIST

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen