'Ik was een vreemdeling...’

Wat doen in het geslachtsregister van Jezus die vier vrouwen? U weet wel in Mattheüs i: Thamar, Rachab, Ruth en Batséba. Op catechisatie zeggen de jongelui meestal: slechte vrouwen. Ze denken aan Rachab de hoer! En twee anderen gingen ook vreemd. Maar waren de bijbehorende mannen niet slechter? En vooral: waarom staat Ruth in die rij? ! Dat was toch een voorbeeldige vrouw! Wel, deze vier waren vreemdelingen: Thamar en Rachab Palestijnse, Batséba een Hettitische. Daar gaat het om. In het voorgeslacht van Jezus, de zoon van Israël, waren naast Israëls achtbare vaderen ook heidenen. Ze werden moeders van Christus. Ook uit zulken werd Jezus geboren. En vóór zulken!

'Het scharlaken koord'

Rachab kwam zelfs terecht in de geloofsgalerij van Hebreeën n: door het geloof ontving Rachab de verspieders in Jericho. Denk aan 'het scharlaken koord'! Daarom mocht haar huis op de muur blijven staan. Maar de meeste Palestijnen vielen niet aan Gods kant. Jozua heeft ze bij de Intocht moeten verslaan. Harde verhalen in de Bijbel, ja. Moeilijk, die 'heilige oorlogen'. Maar bedenk wel: als ze allemaal het voorbeeld van Rachab hadden gevolgd...!

Ze zagen toch dat ene huis staan met dat scharlaken koord? Een teken dat Israëls God redt eenieder die gelooft. (En nóg hebben Palestijnen die zich schikken onder Israëls regering, het goed. Ze kunnen zelfs burgerrecht krijgen en in de Knesseth zitten!)

En dan Ruth, de Moabitische. Hoe geliefd is zij in de christelijke gemeente. Bij het huwelijk van Willem-Alexander en Maxima ging het over haar keus: 'Uw volk, mijn volk, uw God mijn God.' Boaz verklaarde haar hart, mooier dan ze het zelf kon zeggen: dat je toevlucht genomen hebt onder de vleugels van Israëls God. Nu was ook Ruth een uitzondering. Israël hoefde geen duizenden Moabieten als gastarbeiders toe te laten. Moab was Israëls vijand. En David versloeg ze. Weer een hard verhaal. Maar bedenk: als ze het voorbeeld van Ruth hadden gevolgd...! Daarom mag je nooit generaliseren. Ineens is er een Ruth. Eenlingen? Nee, eerstelingen!

De Torah

Van wie had boer Boaz die antenne? Reeds Mozes had Israël geleerd de vreemdeling lief te hebben (Leviticus 19, Deuteronomium 20), omdat Israël zelf vreemdeling in Egypte was geweest. Zij wisten toch wat het was? En de profeten bevestigden wat Mozes had geleerd.

Wij zingen Psalm 146: Zalig hij die in dit leven, Jakobs God ter hulpe heeft. Maar wat volgt er? 't Is de Heer, Die 't recht der armen, der verdrukten gelden doet. En: 't Is de Heer, Die vreemdelingen met een wakend oog beschouwt.

In het Oude Testament was er nog geen zendingsbevel. Jona was een driedubbele uitzondering. De 'missie' wachtte op de Messias. Maar Israël had wel aantrekkingskracht: 'centripetaal' (middelpuntzoekend), vergeleken met het 'centrifugale' (middelpuntvliedende) zendingsbevel van Jezus, na kruis en opstanding. Heidenen konden in het Oude Testament wel behouden worden, maar dan moesten ze wel in Israël zijn. Hebben onze gemeenten ook die aantrekkingskracht? Ik doe nu net alsof wij Israël zijn. Maar het is andersom: wij zijn die heidenen, wij zijn in Israël ingelijfd. Wij moesten kunnen begrijpen wat het is. 'Gedenk dat gij eertijds heidenen waart', zegt Efeze 2, 'vervreemd van het burgerschap Israëls, zonder God en zonder hoop in de wereld'. Christus heeft de scheidsmuur doorbroken! Broeders en zusters, vergeet uw herkomst niet. Bij die vreemdelingen in Jezus' geslachtsregister mogen wij denken aan onze eigen voorouders: Franken, Friezen en Saksen, hunebedbouwers, vereerders van Wodan, Donar en Frija. Als God nooit naar de Lage Landen had omgezien via Paulus en Willibrord, wat was er dan van ons geworden?

Jezus als vreemdeling...

In Zijn eindrede zegt Jezus: 'Ik was een vreemdeling en gij hebt Mij geher-

bergd.' U kent Mattheüs 25 wel: over het Laatste Oordeel. Die vreemdeling staat daar in de rij van hongerigen en dorstigen. De rechtvaardigen worden geprezen om hun hulp, maar zij weten niet eens meer dat ze hun huis opengezet hadden. Zó vanzelfsprekend was het. Hij zal antwoorden: 'Voorzover gij dit één van Mijn minste broeders gedaan hebt, hebt gij het Mij gedaan'. Jezus identificeert Zich dus met hongerigen en vreemdelingen. 'Ik was een vreemdeling'. En zij deden het dus ook uit liefde tot Hem! Wie zijn die minste broeders? Alle gedupeerden, of alleen de christenen onder hen? Exegetisch niet makkelijk. Begin maar met de laatste. Christen-Iraniërs bijvoorbeeld. Voelen zij zich thuis in onze kerkdiensten? Ik heb het niet over de vormgeving, maar over de openheid, de warmte.

Tweeërlei ervaringen

Waarom zijn er zoveel weerstanden? Door de negatieve ervaringen, zegt u. Je moet het maar meegemaakt hebben: misbruik van sociale wetgeving, bedreiging, onveiligheid in de steden. Rotterdam weet ervan. Hier werd de LPF groot en nam zelfs de stadsregering over. 'Nederland is vol'. Ook christenen die geen racist willen zijn, sympathiseerden met Fortuyn. Je mooie banketwinkel moet maar bedreigd, verplaatst en ten slotte toch opgedoekt zijn. Toen iemand het voor de vreemdelingen opnam, vroeg men haar of ze wel wist wat er aan de hand was. Welnu, ze had jaren in Antwerpen onder hen gewerkt! Ze had juist méér ervaring. Ze had allemaal Turkse kinderen bij de Bijbelclub en kreeg zo contact met hun gezinnen, hier en in Istanboel. Ze had geleerd hen te zoeken en geprobeerd moslims het Evangelie te brengen. Je moet er liefde voor krijgen. Je moet er de smaak van te pakken krijgen. En als die lieve kinderen later crimineel worden, bezoekt ze hen nog in de gevangenis.

Bedenk ook: er is verschil tussen de kerk en de staat. De staat heeft het recht te zeggen: er is een grens. Geen economische vluchtelingen hier en criminelen achter de tralies. Maar de goeden mogen niet onder de kwaden lijden. En wat de staat ook doet of nalaat, als kerk hebben wij de roeping altijd naar naasten om te zien. Terug naar dat Iraanse gezin in Delft. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), bij monde van ene Nawijn, besloot dat ze wel terug konden naar Iran: als ze zwegen over hun nieuwe geloof, zouden ze geen problemen krijgen. Wij hebben toen als kerkenraad besloten hen te laten onderduiken. Mocht dat wel? Je moet toch de overheid gehoorzamen? ! In de kerkenraad zat zelfs een marechaussee. Zijn werk was het bepaalde asielzoekers desnoods met geweld weer op het vliegtuig te zetten. Dat kan nodig zijn. Maar als kerk heb je een andere taak. Als een broeder en zuster met hun kinderen in levensgevaar komen, is de grens bereikt en gaan mensenlevens voor. De centrale diaconie heeft wel de politie op de hoogte gesteld van het onderduikbesluit, maar zonder het adres te verklappen. Weet u hoe het afgelopen is? Nu, enkele jaren later, denkt het stadhuis er zelf anders over. De overheid heeft onlangs de kosten die de diaconie voor hen had gemaakt, terugbetaald...

Studenten

Er zijn niet alleen dakloze vreemdelingen. Er zijn ook buitenlandse studenten.

Vroeger moest de zending naar de Derde Wereld en we doen het nog. Maar intussen studeren hier academici uit de Derde Wereld, die straks daar de leiding krijgen. Wat een kans! Wat hebben ze dan dat jaar in Holland ervaren? De Wijzen uit het Oosten gingen ook weer terug.

C. BLENK, DELFT

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen