De geschiedenis herhalen?

'Maar blijft gij in hetgeen gij geleerd hebt…' Aan deze bekende pastorale woorden van Paulus, moet ik veel denken de laatste tijd, in verband met het SoW-proces, maar vooral ziende op de helaas steeds groter wordende verdeeldheid onder broeders en collega's die één zouden moeten zijn. De Waarheidsvriend van 16 januari, waarin het hoofdbestuur op nogal wat punten tegenover het Comité staat, maakt ons dat opnieuw duidelijk. Soms denk je: zal de geschiedenis zich weer herhalen? In de negentiende eeuw waren er die in alle oprechtheid meenden te moeten blijven in de vervallen vaderlandse kerk. Zij bleven. En terecht. De Heere heeft hun arbeid gezegend. Er waren er ook die meenden in alle oprechtheid de kerk te moeten verlaten. Was het terecht? Eerlijk gezegd durf ik daar niet meer zo stellig antwoord op te geven. Mag je wel zeggen dat de Afscheiding een mislukking was? De Heere heeft de arbeid van de kleine luyden uit die tijd gezegend. De vruchten daarvan plukt menig hervormd predikant vandaag door middel van hun geschriften.
Maar wat een ellende en verdriet hebben afscheidingen binnen kerken altijd teweeg gebracht. We moeten er toch niet aan denken dat dit weer gaat gebeuren. Maar is het gevaar toch niet levensgroot dat we net als in de negentiende eeuw, met dezelfde bijbelwoorden op de lippen en in onze harten, verschillende kerkelijke wegen zullen gaan? De Heere verhoede het. Dat mag ons voortdurend gebed wel zijn!
Intussen hebben we onze ambtelijke verantwoordelijkheden. Waardoor laten we ons leiden? Is dat alleen door de Schrift? Of spelen andere gedachten een rol? Na het lezen van de serie artikelen 'Licht op de kerk' heb ik het gevoel dat er scribenten zijn die zich bv. laten (mis)leiden door de gedachte dat men er niet aan moet denken in een kerk terecht te zullen komen met gelijkgezinden. De angst voor uiterst rechts wellicht. Je zou in zo'n kerkelijke situatie mogelijk 'LPF-achtige' toestanden kunnen krijgen. Maar het is maar de vraag of deze gedachten helemaal terecht zijn. Het streven naar een kerk met een grondslag naar Schrift en belijdenis moet toch het doel zijn. Verder vraag ik mij af of het juist is om nu nog een beroep te doen op het verbond, zoals de Gereformeerde Bond dat altijd terecht heeft gedaan. Kun je dit nog volhouden nu er een totaal andere grondslag komt voor de nieuwe kerk? Kan dat wel voor de Heere bestaan: eerst akkoord gaan met een plurale kerk en grondslag, om vervolgens een beroep te doen op Gods verbond en trouw. De situatie van bijvoorbeeld de profeten in het Oude Testament en die van Simeon en Anna in de tempel is niet zonder meer toepasbaar op die van nu. De dwalingen toen hadden geen wettige papieren ondanks alle verval en afgoderij. Jezus heeft nooit een wettige plaats toegekend aan de leer van de Sadduceeën en Farizeeën.
Een zaak waarop een helder antwoord nog steeds ontbreekt, is deze: door voorstanders van SoW wordt gezegd dat we de nieuwe kerk ingaan met onze oude reformatorische belijdenisgeschriften. Die ruimte wordt ons toch gegeven, daarom moeten we op onze post blijven. Maar hoe zal de Gereformeerde Bond of wie dan ook, de waarheid verdedigen en verbreiden in een kerk die bij voorbaat de absolute waarheid in haar grondslag heeft uitgesloten, want we dienen wat in strijd is met de Schrift, te respecteren en te accepteren? Is het niet een illusie te denken dat je straks je oude beginselen in de nieuwe kerk kunt voortzetten? Tot slot: dezelfde hartenkreet die anderen al vaker hebben geuit: Laten we in de komende tijd zoeken naar wegen waardoor de kerk niet uiteenvalt en we kwijtraken wat ons door de Heere is toevertrouwd. Hadden we vanaf het begin maar een krachtig 'nee' tegen deze nieuwe kerk laten horen. Maar er zijn helaas wissels omgegaan. Zou er nog een terugweg mogelijk zijn? Vast wel. Maar zijn we, nu het vijf voor twaalf is, ook bereid om die weg te gaan? Dat is: 'wij kunnen niet mee'. Een oproep aan het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond om zich goed te bezinnen op het eerder ingenomen standpunt, namelijk 'wij kunnen niet mee'. Wordt het niet tijd om het 'wij kunnen niet weg' alsnog ongedaan te maken?! Zo blijft u en blijven allen die op het fundament van Schrift en belijdenis willen staan, echt hervormd. Zo zal het vermaan van Paulus ook vandaag zegenrijk zijn voor het kerkelijk leven. 'Maar blijft gij in hetgeen gij geleerd hebt!'
A. J. SCHALKOORT, LUNTEREN

Het is voor de redactie van de Waarheidsvriend onmogelijk om als beleid te formuleren dat ingezonden brieven over Samen op Weg opgenomen worden. Wekelijks ontvangen we er meer dan er ruimte voor artikelen beschikbaar is. Daarbij komt dat de inhoud ervan veelal zo uiteenlopend is en de adviezen die ons aangereikt worden zo aan elkaar tegenstrijdig zijn, dat de lezer het spoor wel helemaal bijster moet raken. Waar de een schrijft de bezwaren tegen het verenigingsproces te willen loslaten, roept de ander op de kerk los te laten. De redactie poogt ondertussen, in gesprek met stemmen uit de breedte van de kerk en onze beweging, leiding te geven aan de bezinning. Als we vandaag bij uitzondering de reactie van ds. Schalkoort toch plaatsen, doen we dit om een stem vanuit de gemeente te laten horen, hoewel we beseffen dat ook deze brief vragen groter kan maken. Daarom maken we er de volgende opmerkingen bij. De serie 'Licht op de kerk' beoogt in een luisteren naar Gods Woord een fundering te zoeken voor onze kerkelijke weg, waarbij lijnen naar de actualiteit getrokken worden. Moeten de scribenten er dan 'niet aan denken in een kerk met gelijkgezinden te komen'? De zaken gaan hier veel dieper dan aanduidingen rechts of links. Het gaat om onze verantwoordelijkheid voor hen die van de leer van Christus vervreemd zijn. Het gaat om onze roeping om 'hen die dwalen te brengen op het rechte spoor'.
Met ds. Schalkoort streven we naar en bidden we om een grondslag die naar Schrift en belijdenis is. Daarvan heeft het hoofdbestuur keer op keer getuigenis afgelegd. Wij menen ook in de toekomst ons niet aan het verbond te moeten vastklemmen, maar aan de God van het verbond, die in de meest vervallen situaties onder Israël de waarachtige dienst aan Hem doorgang deed vinden. Ds. Schalkoort schrijft terecht dat dit een lijn is die het hoofdbestuur altijd voor de geest heeft gestaan. Daarom zijn we ook in vorige eeuwen gebleven. Profeten als leremia en Ezechiël verweten Israël dat het Sodom en Gomorra in ontucht en levenspraktijk voorbijstreefde, maar niettemin bleven ze getuigen van het recht van God op Zijn volk. Kan dat in de toekomst niet meer? Jawel, al wordt er een grondslag gewijzigd - en delen we de bezwaren van ds. Schalkoort, al is zij niet 'totaal anders', daar aan de Formulieren van Enigheid de Augsburgse Confessie is toegevoegd -, is het Woord des Heeren Hetzelfde. Daarop staan en steunen we. Die Schrift als enige norm en bron is dezelfde gebleven. En waar dit is, Gods Woord, daar is de kerk. Die kerk is immers meer dan haar orde - hoe wezenlijk die orde voor ons ook is.
Tot slot: hadden we een krachtig 'nee' moeten laten horen? Wat heeft er tot de dag van vandaag anders geklonken dan het onaanvaardbaar over deze grondslag, in brieven en brochures, in allerlei protesten. Maar nooit heeft het hoofdbestuur slechts gezegd: 'Wij kunnen niet mee', en daarom kan er ook niet van 'een wissel' gesproken worden. In Putten is met twee woorden gesproken: 'We kunnen niet mee en we kunnen niet weg', de spanning tussen waarheid en eenheid benoemend, de spanning die hervormd-gereformeerden altijd ervaren hebben. Zo willen we blijven bij hetgeen ons geleerd is, bij de leer van Christus.
RED. DE WAARHEIDSVRIEND

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen