Globaal bekeken

E r klinkt meer dan je zegt is het opschrift boven een column van ds. R(on) van der Spoel, hervormd predikant te Harderwijk, in Willow Creeknieuws, waarin hij de volgende ervaringen doorgeeft van een ontmoeting bij het handengeven na de dienst:

'Afhankelijk uan hun persoonlijkheid en uan de preek reageren ze met een bescheiden "bedankt", mompelen ze iets over "herkenbaar", of roepen ze luidkeels "we hebben weI weer huiswerk meegekregen, dominee!"

Maar af en toe is er die wonderlijke ontmoeting, zomaar in een paar seconden. Een jonge vrouw geeft me een hand, buigt zich wat naar me toe en fluistert: "Toen u vertelde dat verandering van je leven begint met ontvangen, wist ik dat God tot me sprak". Ik knik instemmend, knijp nog eens extra in haar hand ter bemoediging en een uolgende hand is alweer gedrukt. Maar ik hoor nauwelijks meer wat de anderen tegen me zeggen en na afloop loop ik verdwaasd naar huis. Want wat deze vrouw me had horen verkondigen, heb ik helemaal niet gezegd in de preek!

Dit gebeurt vaker en iedere keer weer eruaar ik het als een machtig wonder, zet het me ook als prediker weer euen op m'n plek. Want het betekent dat God die doodgewone preken uan me echt gebruikt om mensen te raken, te veranderen, thuis te brengen bij Hem. Tegelijkertijd betekent het ook dat God het instrument van de preek geheel naar eigen believen gebruikt, er zelfs woorden in laat klinken die een jonge vrouw die dag nodig heeft en die ik niet heb gezegd. En dat gebeurt meer dan eens.

Ik geloof in de kracht van de verkondiging, omdat ik geloof in de kracht van Gods Geest en die Geest brengt meer tot klinken in een preek dan een voorganger kan uitspreken. Of, om het met de woorden van Jesaja 55 te zeggen: "Mijn woord zal niet ledig wederkeren, maar het zal doen wat Mij behaagt en dat volbrengen, waartoe Ik het zend". Daarom is preken houden en horen zo spannend: er klinkt meer dan je zegt.'

P rof. dr. A. van den Beukei, bekend om zijn boeken De dingen hebben hun geheim en Met andere ogen, schreef opnieuw een boek, getiteld Waarom ik blijf. Het goede leven (zaterdageditie van het Friesch Dagblad) schrijft er het volgende over:

'Theologen hebben een vreemde manier van wetenschap bedrijven. De nieuwste bevindingen worden gepubliceerd in duimendikke boeken voor algemene boekhandels in plaats van in overzichtelijke artikelen, en bovendien zonder dat een groep vakgenoten er een oog op geworpen heeft.

Dat schrijft prof. dr. A. van den Beukei in zijn nieuwste boek Waarom ik blijf, dat deze week verschijnt. Onder de titel 'Een leek in theologenland' beschrijft Van den Beukei in het eerste hoofdstuk hoe hij zich als natuurkundige verbaast over de gang van zaken in de godsdienstwetenschap. In de natuurkunde zijn de "nieuwe bijdragen aan het vak vrijwel uitsluitend te vinden in de vorm van artikelen in vaktijdschriften". Een belangrijk kenmerk van die tjjdj chriften is dat ze Engelstalig zijn. "De wetenchap is internationaal en daarom presenteer je e werk voor het forum van de internationale emeenschap op je vakgebied." De wetenschappelijke tijdschriften werken bovendien met peer reviews: vakgenoten die het artikel kriisch beoordelen voordat het geplaatst wordt. ls de peer reviews niet tevreden zijn over het artikel, wordt het niet gepubliceerd. "Bij de eerterangs tijdschriften ligt het percentage afwijing bouen de 50 procent", schrijft Van den Beukei. "Op mijn tocht door theologenland heb ik weinig of geen signalen opgevangen dat het daar op soortgelijke wijze toegaat."

Theologen publiceren hun nieuwste inzichten in dikke boeken die "uitsluitend het kritisch oog van de uitgever passeren". Dat boeken van bekende theologen als Den Heyer, Kuitert, Berkhof en Van de Beek in het Nederlands gepubliceerd worden, roept bij Van den Beukei de vraag op of "deze wetenschap dan niet internationaal is".

Verwarring

Wetenschappelijke kritiek komt pas als het boek gepubliceerd is. Met een "eerdere kritische zeef" kan heel wat discussie voorkomen worden, stelt Van den Beukei. Hij illustreert zijn stelling door de commentaren van drie theologen op een boek van Kuitert naast elkaar te zetten en uit de verschillende interpretaties te concluderen dat "de verwarring tot grote hoogten stijgt".

Ook het gebruiken uan algemeen geaccepteerde definities is in de godsdienstwetenschap geen gewoonte, heeft Van den Beukei gemerkt. Hier gebruikt hij als voorbeeld de discussie over het God- en mens-zijn uan Christus. "In de theologische literatuur die ik ben tegengekomen ouer dit uraagstuk ontbreekt iedere discussie uan de vraag: u/aaraan, aan welke eigenschappen of gedragingen, herkent met respectievelijk een "god" en een "mens"? Alleen prof. A. uan de Beek doet een beginnende poging tot het beantwoorden uan die uraag, constateert Van de Beukei.'

I n een fraai (uitgegeven) Engelstalig boek van dr. K. Blei, Freedom of religion and belief: Europe's Story (uitgave Van Gorcum, Assen) stond een gravure afgebeeld, uit een privécollectie in Engeland, over de verbranding van de pauselijke bul in 1525 door Luther.

v.o.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen