Belijdenissen als waterputten

Het leven van de aartsvaders was een leven van pelgrimage.

Op zoek naar de stad die fundamenten heeft. Abraham, Izak en Jakob trokken op aarde evenzeer van de ene plaats naar de andere. In dat verband herinner ik u en mijzelf aan de woorden uit Genesis 26 : 17, 18: 'Toen toog Izak van daar, en hij legerde zich in dal van Gerar en woonde aldaar. Als nu Izak wedergekeerd was, groef hij die waterputten op, die zij ten tijde van Abraham, zijn vader, gegraven, en die de Filistijnen na Abrahams dood toegestopt hadden...'.

De weg van de kerk is ook een pelgrimsweg. Evenzeer zoekt zij naar de stad die fundamenten heeft. En onderweg put de kerk uit de bron, die haar is aangereikt. Enige bron en norm voor verkondiging, dienst en leven vormt de Heilige Schrift. Juist deze heldere en zuivere bron van levend water reikt ons zoveel aan... dat er steeds weer putten nodig zijn om dit water te kunnen opvangen, te kunnen bewaren én te kunnen verbreiden. Prachtige voorbeelden daarvan zijn de belijdenissen van de kerk der eeuwen, de belijdenissen van de Reformatie.

Dat belijden is in de nood geboren. Op de meest hachelijke knooppunten van de kerkgeschiedenis ontstaan. In die fasen moest de kerk duidelijk maken waar het verschil lag tussen waarheid en leugen. Ze werd gedwongen getuigenis te geven van de hoop die in haar was. Vandaar deze waterputten. Al te gemakkelijk dreigt in het kerkelijk leven echter het gevaar dat de putten dichtslibben. Dat we het levende en stromende water dat in deze putten samenkomt, menen achter ons te kunnen laten.

In de huidige context

De beide boeken die vanmorgen gepresenteerd worden, vragen nadrukkelijk aandacht voor het belijden, voor de belijdenis van de kerk. De verbindende schakel tussen de beide boeken ligt in het woord: belijden. 'Belijden met hoofd en hart', is de titel van het eerste boek. 'Belijdend onderweg' is de ondertitel van het tweede boek. Met deze verbindende schakel wordt de slagader van het kerkelijk leven aangegeven. Gods kerk is onderweg en ze belijdt met hoofd en hart. Daar gaat het juist om in het belijden van de kerk.

De bedoeling van deze beide boeken is voor de kerk onderweg, voor de hervormd-gereformeerde beweging onderweg, de waterputten weer te openen. Zij willen ons laten zien hoe onze vaderen het heldere, zuivere water uit de 'enige bron' hebben gedronken en verstaan. Ze zijn er voor bedoeld om ons nu dit heldere water te laten proeven. Ze laten ons ook zien hoe er strijd gevoerd is om dit belijden, zodat de kerk werkelijk zou zijn wat hare hoge roeping is: belijdende kerk. Bedoeling is: de waarde van het belijden in de huidige context te laten zien. Want iedere theologie die de relatie met haar tijd heeft verloren, is vruchteloos geworden.

We weten ons zeer verbonden aan de reformatorisch belijdenis van de kerk. Juist omdat we geloven dat het verstaan van én het léven in gemeenschap met de belijdenis van de kerk der eeuwen voor de kerk tot grote zegen zal zijn. Juist in deze tijd nu de kerk volop in beweging is. Deze boeken willen ons uitdagen de belijdenis van de kerk der eeuwen niet te relativeren, maar de putten werkelijk open te laten zijn. Ze willen ons uitdagen de belijdenis niet te marginaliseren, maar 'het geloof, dat eenmaal de heiligen overgeleverd is' te herontdekken. Ze willen ons uitdagen de belijdenis niet keer op keer discutabel te stellen, maar willen ons de kracht ervan weer laten merken. Ze willen ons laten zien hoe breed en diep de Reformatie de boodschap van de Schrift heeft verstaan en verwoord.

Noch de kerk, noch de hervormd-gereformeerde beweging, noch het geestelijk leven van kerk en gemeente, is ermee gediend wanneer nieuwe vormen van belijden het klassieke belijden van de kerk der eeuwen verdringen of uithollen.

Belijdenis van Hem

De kerk is niet van vandaag. Ze heeft een lange geschiedenis achter de rug. Op haar tocht door 'gisteren' heeft ze machtige en diepe schatten ontdekt Schatten, vruchtbaar voor vandaag en voor morgen. Alleen tot onze grote geestelijke schade laten wij dat achter ons. De kerkelijke vragen van vandaag zijn niet op te lossen door verandering van structuren, door aanpassingen in de vormgeving. Dat blijkt uit de geschiedenis van de Nederlandse Hervormde Kerk, zoals Van der Graaf die beschreef, zonneklaar. We moeten en mogen samen doordringen naar de kern. Het hart van het bijbels belijden dat onnavolgbaar diep, hoog en breed tot klinken kwam in het gereformeerd belijden. Het is ten diepste de belijdenis van de Drieënige God, van Zijn werk. Hem hebben we lief. Hem willen we belijden met hoofd en hart. Belijden heeft daarom 'een verwijzend' karakter. We belijden God, we getuigen van Hem. De kerk belijdt Hem, omdat we Hem bedoelen. Hem Die ons heeft liefgehad.

De beide boeken, vandaag gepresenteerd, brengen ons weer tot de bronnen. Ze laten ons de actualiteit van de bronnen zien, ze laten ons de strijd om de bronnen zien. In onze situatie van vandaag staan we voor ingrijpende vragen. Vruchtbaar voortgaand belijden kan zich alleen voltrekken op de schouders van het voortgeslacht, terwijl de brede stroom van bijbels belijden die achter ons ligt, voluit wordt meegenomen.

Tussen gisteren en morgen houden we de kerk en onszelf de diepe waarde van het gereformeerd belijden voor. Staande op de schouders van het voorgeslacht zien we verder en dieper. Daarom willen we pleiten voor een nieuwe bestudering van en doorleving van wat in het brongebied ons is aangereikt. Dat bewaart ons voor vervlakking en voor verstarring.

Toekomst

De Nederlandse Hervormde Kerk is haar weg van 1951 tot nu ook belijdend gegaan.

Dat betekent niet dat dat in de praktijk steeds tot duidelijk en helder belijden kwam. Soms was er sprake van een ontstellende verarming, er waren zelfs momenten dat binnen de muren van de kerk de belijdenis werd geloochend. Dat waren en zijn donkere dagen. Juist de kerk als kerk is geroepen tot het belijden van de Naam én het werk van Vader, Zoon en Heilige Geest. De belijdenis is de ademtocht van de kerk. Zoals de Schrift de bron is van de prediking, zo vormt de belijdenis de regel. Daarom is de kerk geroepen, en zijn wij geroepen deze

Op dinsdag 1 april jl. vond op Hydepark in Driebergen de presentatie plaats van twee studies: 'Belijden met hoofd en hart' en 'De Nederlandse Hervormde Kerk belijdend onderweg'. Ter gelegenheid hiervan spraken ds. G. D. Kamphuis en dr. ir. J. van der Graaf, wier bijdragen we bijgaand afdrukken.

RED. DE WAARHEIDSVRIEND

regel hoog te houden en te verdedigen. We belijden met hoofd en hart. Belijden heeft met het leven van het geloof te maken. Belijden veronderstelt leven. Daarom spreken we over 'tie religie van de belijdenis'. Leven komt tot belijden in de tijd van toen en van nu.

Béljjden staat ook in rapport met de tijd- De kerk heeft zich te verweren tegen de kracht van de dwaling, die in iedere tijd weer een plaats wil in Gods gemeente. Maar, ze belijdt evenzeer om de waarheid te verbreiden van geslacht tot geslacht. In iedere tijd is het weer nodig om wat is geërfd, te verwerven en ons eigen te maken. Onderweg wijzen de bronnen ons de weg. De themata aangesneden in 'Belijden met hoofd en hart' bieden handreikingen voor vandaag. Ze laten ons de waarde van het belijden zien voor vandaag, en morgen. Ik dank de auteurs - drs. C. Blenk, dr. G. van den Brink, drs. R. H. Kieskamp, drs. J. J. Tigchelaar, dr. C. A. van der Sluijs en dr. W. Verboom - zeer voor hun bereidwilligheid en voor hun bijdragen. Het is een waardevol boek geworden, dat getuigt van studiezin en van betrokkenheid. Ik spreek de wens uit dat deze boeken ertoe zullen bijdragen dat het besef blijft leven dat gereformeerd belijden en leven niet achterhaald is. Het wijst ons de weg en het heeft toekomst. Juist omdat het voluit naar de Schriften is. Ik maak van deze gelegenheid gebruik om Van der Graaf te complimenteren met het boek 'De Nederlandse Hervormde Kerk'. Het geeft een dwarsdoorsnede van de belijdende thema's waarmee de kerk zich heeft beziggehouden in de laatste vijf decennia. U was er zelf ook zeer bij betrokken in deze jaren en hebt dit boek met gloed en liefde geschreven. Het geeft een helder overzicht van vijftig jaren geschiedenis van de kerk in ons land. We danken uitgeverij Kok voor de voortreffelijke manier waarop de boeken zijn uitgegeven. We zijn ervan overtuigd dat beide boeken hun weg zullen vinden.

G. D. KAMPHUIS, AMSTELVEEN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen