Pleidooi voor pastorale houding

De heer Enklaar onderstreept het bijzondere van de positie van de predikantsweduwe. Naast hun echtgenoot zijn ook predikantsvrouwen dienstbaar. Het is in hun leven vaak afzien van eigenbelang, soms ook opofferen. Al kiezen predikantsvrouwen meer dan voorheen voor het ontplooien van eigen mogelijkheden, toch is men nog steeds in de eerste plaats samen dienstbaar. In zijn werk komt Enklaar echte eenzaamheid in de pastorie tegen, wat hem diep treft. Ten koste van veel zet men zich in voor de gemeente. De predikant staat als geroepene centraal, maar de predikantsvrouw doet er in het kader van het geloof en de liefde voor 'de Tuin van God' helemaal in mee. Deze context maakt het vaak zo moeilijk als jé als vrouw alleen achterblijft. Hoe nu toch verder?

Tijd en rust

De plaatselijke gemeenten gaan divers met predikantsweduwen om, maar men mag erop vertrouwen en ook verwachten dat er pastoraal en piëteitsvol mee om wordt gegaan, ook al is dat soms moeilijk voor de gemeente, omdat men meent snel weer te moeten gaan beroepen. Tijd en rust geven is van groot belang. Daar heeft men recht op. Het is alleszins wenselijk dat de gemeente, de kerkenraad zich pastoraal opstelt. Een wijze ouderling in de eerste plaats, een consulent, een collega of een gemeentelid kan voor de predikantsweduwe en haar kinderen veel betekenen in deze tijd. Van belang is ook dat de predikantsweduwe zich wil laten helpen.

Het is onvermijdelijk dat de pastorie, het huis van de gemeente op een gegeven moment verlaten moet worden, maar het is van uitzonderlijk groot belang voor de verwerking dat er pastoraal met betrokkenen wordt omgegaan. Dat zij gekend worden in plannen en beslissingen rond bijvoorbeeld te starten beroepingswerk, zeker als de pastorie nog niet is verlaten, maar ook als dat wel het geval is. Tijd, tijd, tijd is van groot belang voor de verwerking. Het is een hele stap om uiteindelijk de moed te hebben om de studeerkamer, die haast als een heilige plaats wordt beleefd, te gaan ontruimen, om boeken op te ruimen. Dat is een ingrijpend ritueel. Enklaar noemt mooie voorbeelden, van gemeenten waar zeer zorgvuldig met de situatie is omgegaan.

Landelijke kerk

De landelijke kerk heeft een eigen financiële verantwoordelijkheid ten aanzien van de predikantsweduwen, maar in stilte wordt er ook veel door kerken, kerkvoogdijen, diaconieën gedaan.

Dat wordt niet bekendgemaakt: in de stilte ligt dan de kracht. Dat maakt de kerk mooi. Doen wat op je weg komt heeft iets van het 'samen dragen'. Reden waarom men in crisissituaties soms bij de kerk blijft en is gebleven. Het is echter goed om in de gaten te houden dat de predikantsweduwe in het ontvangen haar onafhankelijkheid kan behouden. Beter een financiële ondersteuning via de diaconie dan van individuen.

Helaas zijn er ook voorbeelden van ruzies en onenigheid. De houding van de kerkenraad en kerkvoogdij is soms afhankelijk van de mate van waardering die de predikant bij zijn leven heeft ontvangen. Dat kan pijnlijk en bitter zijn. De pastorale houding van een ouderling, een diaken of een gemeentelid kan in dergelijke verharde situaties van groot belang zijn om een ander licht te laten schijnen. Er kan niet voldoende worden gehamerd op een pastorale houding.

De heer Enklaar wijst verder op dat voortijdig de pastorie moeten verlaten: een zorg van kerk en kerkvoogdij. Tegen betaling van huur langer in de

pastorie blijven wonen dan de daarvoor gestelde termijn, kan problemen opleveren voor de kerkvoogdij in het kader van de huurbescherming en is daarom niet echt wenselijk.

Reacties

- 'Wat ik vandaag allemaal heb gehoord, dat heb ik gemist. Het invoelende vermogen heb ik gemist. Het pastoraat richting mij en mijn gezin was op het randje. Te snel werd ik met woorden getroost, voor men met mij de diepte inging.'

- 'Als wij zouden zeggen wat Augustinus heeft geschreven, dan zou men ons met argusogen aan hebben gekeken.' - 'Ik heb de zorg van God door mensen ervaren.' - 'Collega-predikanten, en ook de opvolger, komen in het algemeen niet op bezoek. In ringverband kom je aan de zijlijn te staan, terwijl dit een sociaal verband is om in te participeren! Het zou beter zijn als ze kwamen en zouden zeggen dat ze het moeilijk vinden, dat ze niet goed weten hoe ze met ons om moeten gaan, dat ze verlegen zijn njet de situatie.' - 'Een pleidooi voor openheid en transparant zijn zou richting ambtdragers (kerkenraden en predikanten) goed zijn'. - 'Meestal is men wat verlegen met de situatie. Ik moet zelf zo vaak het initiatiefin het gesprek nemen. Er wordt over van alles en nog wat gepraat. Zelf moet ik doorgaans mijn man ter sprake brengen. Daar wil je toch ook graag over spreken? Wie komt er nu bij wie op bezoek? ' - 'Te snel beroepen kan ervaren worden als een ontkenning van de pijn van het predikantsgezin, maar ook als ontkenning van het verdriet van de gemeente om het verlies van haar predikant. Te snel beroepen kan ook voor de opvolger extra moeilijk zijn'.

Dhr. Vergunst sprak in zijn inleiding over weduwschap als gave. Hoe wordt dit beleefd?

- 'Gelouterd door het lijden is er een intenser beleven. Door het weduwschap zijn er gaven tot ontwikkeling gekomen, waardoor ik meer vruchtbaar kan zijn in dienst van de Heere, Die alles voor mij gaf.' - 'Ik zie het meer als een opgave, al ervaar ik wel dat het uitgroeit naar iets kunnen zijn voor anderen. Ook naar de kinderen toe heb ik het als een opgave ervaren.' - 'We mogen het 'weduwschap als gave' elkaar niet als nieuwe wet opleggen, maar onder de koepel van van Gods leiding wil en kan God nieuwe dingen op onze weg doen komen, nieuwe gaven geven.'

M. SONNENBERG-KROEZE, ERMELO

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen