Opvoedend wandelen met God [I]

Herkenning

Ieder die direct of indirect met opvoeding van kinderen heeft te maken en dit serieus neemt, herkent iets van die onzekerheid en verlegenheid. Opvoeden gaat niet (meer) vanzelf. Vanzelfsprekendheid heeft plaatsgemaakt voor vragen en twijfels. We leven in meervoud en moeten voortdurend talrijke keuzes maken. Dat is voelbaar in het gezin, op school en in de gemeente. Wat in het algemeen geldt, geldt zeker ook voor wat kortweg christelijke opvoeding genoemd kan worden. Recent is er op ambtsdragersvergaderingen en in de kolommen van de Waarheidsvriend aandacht besteed aan deze thematiek. Als aanvulling daarop wil ik graag nog de aandacht vestigen op een serie boeken over christelijke opvoeding.

Ruim tien jaar geleden verscheen het eerste deel 'Rond de geboorte' en eind vorig jaar het tiende deel 'Loslaten en vasthouden'. De eindredactie was in handen van dr. J. Stolk. Als je de tien delen samen ziet, kom je onder de indruk van de aard en omvang van dit project. Redactieleden en medewerkers hebben naast een drukke werkkring tijd en gelegenheid gevonden vanuit hun eigen vakgebied of specialisatie een bijdrage te leveren aan deze serie. Het voltooien van deze serie is dan ook een felicitatie waard.

Omvang en kader

De serie is geen verzameling van wetenschappelijke of theoretische studies, maar bestaat uit een reeks boeken die gericht zijn op de dagelijkse opvoeding van kinderen. Heel praktisch dus. De lijn die wordt gevolgd, is die van de menselijke levensloop: van voor de geboorte tot het zelfstandig worden, uit huis gaan, trouwen of een eigen leven leiden.

De serie draagt de naam 'Christelijke Opvoeding'. Daarmee is ook het kader aangegeven. Wat nader aangeduid, kan gesteld worden dat de scribenten behoren tot de gereformeerde gezindte. Zij leveren hun bijdragen niet alleen vanuit hun deskundigheid, maar ook vanuit hun overtuiging dat leven - en ook opvoeden - leven is met God, in de omgang met het Woord van God. Daarbij weten zij zich verwant met het erfgoed van de Reformatie.

De hele serie overziende, zou je haar kunnen typeren met twee woorden: informatief en bezinnend. Dat betreft dan vooral de aard en de opzet. Als ik mijn persoonlijke indruk zo kort mogelijk samenvat: het gaat om opvoeden voor Gods aangezicht. Hierbij gaat het niet om hoogdravende betogen of leerstellige beschouwingen, maar om de opvoedingspraktijk van alle dag van vaders en moeders die leven in de overgangstijd van de 20e naar de 21e eeuw in een verwereldlijkte samenleving. Vaders en moeders die hun kindje lieten dopen en hun jawoord aan God en Zijn gemeente gegeven hebben. Dat christelijk opvoeden in het huidige tijdsgewricht geen eenvoudige zaak is, zijn de verschillende auteurs zich goed bewust. Dit maakt dat de reeks niet alleen betrokkenheid en bewogenheid uitstraalt, maar ook geen hoge pretenties voert. Je proeft meer iets van de intentie: een weg zoeken voor de christelijke opvoeding nu, levend in de verwachting van de wederkomst van Christus. Zo leven doetje staan in het spanningsveld van zonde en genade, van in-de-wereld, maar niet van-dewereld zijn, van geloof en verantwoordelijkheid, van geloof en wetenschap.

Informatief

De reeks bevat een schat aan informatie. Vooral in de eerste deeltjes ligt het accent op het terrein van de ontwikkelingspsychologie; in latere deeltjes ook op het terrein van onderwijs of gezondheidszorg. De praktijkvoorbeelden onderstrepen het streven zo dicht mogelijk de gewone opvoedingssituatie te benaderen. Het gebeurde nogal eens dat ik dacht: dat moeten alle opvoeders gewoon weten. Wat zou dat vragen of problemen kunnen voorkomen. Wat zou dat veel ouders kunnen helpen.

De grote hoeveelheid informatie is als het ware ingebed in het levensbeschouwelijke kader. Hoe kun je als christen-ouder nu een weg vinden in de opvoeding? Wat betekent het dat het Woord van God centraal staat? Het typerende van de reeks is dat de auteurs niet alleen proberen opvoedingskennis door te geven, maar ook opvoedingswijsheid. Wijsheid in de bijbelse zin van het Woord. (Denk bijvoorbeeld aan Spreuken, de Evangeliën en de Brieven van het Nieuwe Testament.) Daarbij is de Bijbel geen naslagwerk, maar meer een bron tot bezinning, doordenking, motivatie of waarschuwing. Fundamenteel is het spreken van God - die in Christus Jezus het verlorene zoekt - en het staan in de relatie met Vader, Zoon en Heilige Geest.

Wie een spannend boek leest, heeft nogal eens de neiging toch even op de laatste bladzijde te kijken. Dat moetje eigenlijk niet doen, want dan is de echte aardigheid eraf. Bij deze serie zou ik zeggen: kijk vooral eerst eens goed naar het einde. Het laatste hoofdstuk van het laatst verschenen deel 'Christelijk opvoeden in een verwereldlijkte samenleving' geeft de basis en de verantwoording van de serie weer. Het is een leidraad en een evaluatie. Het zet jezelf als opvoeder aan het denken aan de hand van een ontroerende brief van een moeder aan haar zus in Canada. Maar bovenal is het een ondersteunend en bemoedigend hoofdstuk, dat opvoeders dicht bij God en de genade in de Heere Jezus Christus wil houden.

Normen en waarden

In de breedte van de huidige samenleving klinkt de roep om bezinning op normen en waarden - juist ook in de opvoeding. Ook op dit gebied heeft de reeks veel te bieden. Eén ding wordt echter wel heel duidelijk; normen en waarden zijn niet los verkrijgbaar. Ze moeten gedragen worden door een totale levensstijl en gevoed worden uit het Woord van God.

G. DEKKER-VAN DER KUIL, HARDERWIJK

N.a.v. 'Christelijke Opvoeding' (serie), onder red. van dr. J. Stolk; 10 deeltjes (ca. € 13 p.d.); uitg. Groen, Heerenveen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen