Boekbespreking

In een aantal uiteenzettingen behandelt de auteur in dit boek, verschenen in de reeks Evangelicale Theologie (onder redactie van dr. H. A. Bakker, dr. H. Lalleman-de Winkel en dr. A. W. Zwiep, zaken die in de theologie steeds tot de actualiteit hebben behoord. Het gaat over: Jezus de Mensenzoon; Jezus en de komst van het Koninkrijk Gods; Jezus en het paradijs; hemelvaart, opname en verhoging; het Evangelie en de evangeliën; de wederoprichting aller dingen; de nieuwe kijk op Paulus; de openbaarwording van Gods gerechtigheid; Jezus en de engelen; achtergronden bij de eerste brief van Petrus; karakteristiek en betekenis van 1 Petrus; het beest en de acht koningen. Bijna alle hoofdstukken gaan terug op eerder gepubliceerde artikelen en/of voordrachten, die overigens naar de auteur laat weten, fors zijn aangepast. Een verklarende woordenlijst achterin maakt het boek toegankelijk ook voor de niet-theologisch gevormde lezer. Tekstregister en register met verwijzingen naar vroeg-christelijke, gnostieke en Grieks/ Romeinse literatuur maken het ook hanteerbaar als een klein naslagwerkje.

Dit boekwerk geeft blijk van een grote belezenheid van de auteur, van een diep inzicht in het taaleigen van de Bijbel en van een rijke kennis van de joods-christelijke context waarin het Nieuwe Testament is ontstaan alsmede van de oud-christelijke letterkunde. In kort bestek wordt de lezer geïnformeerd m.b.t. een thema over de huidige stand van zaken in de theologie. Daarbij gaat dr. Zwiep vaak bij het maken van keuzes zijn eigen weg. Zo is voor hem de aanduiding Zoon des mensen niet alleen een hoogheidstitel (ontleend aan Daniël 7), maar ook een aanduiding van Jezus' menselijke natuur. Het hoofdstuk over 'de wederoprichting aller dingen' was voor mij een van de meest verhelderende passages, vooral door de verwijzing naar Handelingen 3 : 19-21. Zo ook - om nog maar iets te noemen - de achtergrondverkenning van de eerste brief van Petrus.

Maar er zijn ook dingen waar ik bepaald vraagtekens bij zet. Zwiep heeft zich heel intensief beziggehouden met het thema van Jezus' hemelvaart volgens Lukas. Zijn antwoord op de vraag waar Jezus was in de 40 dagen tussen Zijn lichamelijke opstanding en Zijn hemelvaart luidt aldus: alle verschijningen van Jezus in die 40 dagen zijn verschijningen geweest vanuit de hemel (in de gestalte van de lichamelijk uit de doden Verrezene). Eerlijk gezegd heb ik toch wel moeite met dit antwoord, al was het alleen omdat Handelingen 1: 3 niet veronderstelt dat Jezus in een heen en weer verkeer tussen hemel en aarde aan Zijn jongeren is verschenen, maar dat Hij na Zijn opstandingsdag hen is voorgegaan naar Galilea en zich vooral daar gedurig aan hen heeft: vertoond en hen heeft onderwezen. Vgl. ook 1 Korinthe 15 : 4W. Zijn lichamelijke opname in de hemel als een uit de doden Opgestane is uniek. Er zijn geen parallellen van in het jodendom. En het is uniek, omdat het een eenmalig onherhaald gebeuren was.

Verder vind ik het hoofdstuk over de nieuwe kijk op Paulus in het boek van Zwiep ber paald onbevredigend. Vele nieuwe Paulusr interpretaties passeren hier de revue (H. N- Ridderbos, E. P. Sanders, J. D. G. Dunn, N. T. Wright, P. Stuhlmacher, C. H. Talbert, T. E. van Spanje, C. J. den Heyer, J. van Bruggen, S. Janse). Vervolgens rekent Zwiep af met alle exegetische en theologische vanzelfsprekendheden en ziet een heilzaam correctiefin het nieuwere Paulus-onderzoek. Hij wil Paulus vanuit zijn joodse wortels verstaan. Paulus is geen systematicus of dogmaticus. Wel, deze geluiden hebben wij vaker gehoord. Maar dan komt het: 'Paulus' problematiek is sociologisch van aard. Het gaat hem om de vraag hoe joodse en niet-joodse gelovigen samen in dezelfde kerkbank kunnen zitten. Zijn vraag is niet (of pas in tweede of laatste instantie) heilsordelijk of heilsindividualistisch van aard' (p. 92V). Alsof dat zitten in dezelfde kerkbank bij Paulus niet afhing van het antwoord op de vraag: hoe krijg ik een genadig God? Het antwoord op die vraag is gegeven in Romeinen 1:16, 17, in de in Christus geopenbaarde en door de zondaar (jood en heiden) in het geloof omhelsde gerechtighheid van God. Het is daardoor dat God weer tot Zijn recht is gekomen. Het is in die weg dat Zijn recht op aarde overeind kwam (Paulus' grootste zorg) en Zijn heilsplan via Israël in de wereld toch niet is 'afgegaan'.

Ten slotte: het laatste hoofdstuk met daarin vele mogelijke verklaringen van het getal 666. Het is vindingrijk, maar tegelijk - meen ik - tamelijk speculatief. Intussen bevat dit boek van dr. Zwiep met zijn Verkenningen van het Nieuwe Testament zo veel belangwekkende informatie dat ik het graag in handen van velen wens. Het zet aan tot nadenken, juist ook omdat het niet op alle terreinen bekende en pasklare antwoorden geeft.

C. DEN BOER, BARNEVELD

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen