Hans Pasveer En toch... Over volharding. Uitg. Kok, Kampen; 2S0 blz.; € 22,50.

In de gereformeerde theologie is de volharding der heiligen een bekend thema, zoals de Dordtse Leerregels laten zien. Het staat daarbij, in verband met de prediking van de verkiezing en is gericht op de heilszekerheid. God laat niet varen wat Zijn hand begon. Een studieweek op Hydepark in 2002, gewijd aan het thema 'volharding' leerde ons dat het thema ook betekenis heeft voor de praktijk van het gemeenteleven in onze tijd. Hoe houden gemeenten het vol in een tijd van afkalving en pluralisme? Voor Nederlandse literatuur kwamen we terecht bij Berkouwers studie Geloof en volharding uit 1949, een boek dat ook na meer dan een halve eeuw nog zeer de moeite waard is. De praktisch-theoloog Hans Pasveer heeft een boek op tafel gelegd waarin hij dit thema doordenkt met het oog op het kerk-zijn. De auteur roert een veelheid van gezichtspunten aan, bijbels-theologische en dogmatische noties, historische aspecten, agogische lijnen, beleidsvragen, alsmede preekfragmenten en liturgische elementen. Het boek heeft daardoor iets van een collage, wat de charme en tegelijk ook de kwetsbaarheid uitmaakt. Na een uitvoerig exegetisch exposé en een aantal praktijkverhalen uit de geschiedenis (o.a. de geschiedenis van de Waldenzen en de strijd van Nelson Mandela) volgt in een tweede deel een toespitsing op de praktijk. Hoe houden we het volk in een situatie, gekenmerkt door het 'lege midden' (Witvliet)? De schrijver legt

nadruk op de diaconale en liturgische dimensie van het gemeente-zijn. Een diaconale gemeente is een biddende gemeente, schrijft hij op blz. 189. In een derde deel komen hermeneutische vragen aan de orde aan de hand van enkele praktijkverhalen. De schrijver werkt sterk vanuit een handelingsmodel en laat zien wat dat betekent voor predikantswerk en kerkenraadsbeleid. Theologisch leunt het sterk aan tegen Dingemans en Ploeger. Onder meer blijkt dat uit zijn voorkeur voor de pneuma-christologie en zijn stelling dat het thema 'volharding' eerder thuishoort in de scheppingsleer en de pneumatologie dan in de heilsleer. Zonder het laatste te willen ontkennen, vraag ik me toch af of je dat zo kunt scheiden van de heilsleer. De Heilige Geest is toch de Geest van Christus. Het gaat toch ook om de inwoning van Christus in de harten der gelovigen. De theologische keuzes van Pasveer brengen met zich mee dat het thema hier en daar wel wat veralgemeniseerd wordt. Het is me eerlijk gezegd wat te weinig als Pasveer de vraag hoe mensen het volhouden in dit bestaan, verbindt met de notie 'verlangen naar een menswaardig bestaan'. Welke werkelijkheid beantwoordt aan dit verlangen? Ik kom dan bijbels gesproken en vanuit de gereformeerde theologie toch uit bij noties als rechtvaardiging, verzoening en verkiezing. Of is dat uiteindelijk toch de bedoeling van de auteur, getuige zijn preek over het hogepriesterlijk. gebed? Een bezwaar is ook dat wel erg veel overhoop wordt gehaald, waardoor het niet altijd makkelijk is de lijn vast te houden. Toch is het boek zeer de moeite van het bestuderen waard, ook als je theologisch andere keuzes maakt dan Pasveer. De wijze waarop de auteur leerprocessen en beleidsvragen verbindt met prediking en liturgie, doet weldadig aan. Zo probeert de schrijver de kleine verhalen van mensen te verbinden met het grote Verhaal, de geschiedenis van Gods heilshandelen. Een boek dat te denken geeft en een thema aan de orde stelt dat te weinig aandacht krijgt in de praktisch-theologische bezinning op gemeentezijn.

A. NOORDEGRAAF, EDE

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen