Wegen van gebed

Naar aanleiding van het feit dat onder bovengenoemde titel op vrijdag 4 april in de Goede Herderkerk te Nijkerk een toerustingsdag is georganiseerd over het gebed, is er een werkmap samengesteld. Dit alles als resultaat van een samenwerkingsproject tussen de dienstencentra van de Samen op Weg-kerken en de Stichting Evangelisch Werkverband. De auteurs van de werkmap zijn Paula van Cuilenburg (theoloog en medewerker voor liturgie en spiritualiteit van het landelijk dienstencentrum van de Samen op Weg-kerken), Nynke Dijkstra-Algra (gemeenteadviseur van het regionaal dienstencentrum Utrecht en daarvoor stafadviseur voor de evangelicale inbreng in de Samen op Weg-dienstverlening), Berry Haverkamp (predikant van de hervormde gemeente te Werkhoven en Schalkwijk), Jan Minderhoud (werkzaam als vicaris in de hervormde gemeente te Ermelo en vanuit de Stichting Evangelisch Werkverband actief in het landelijk gebedswerk). Vanuit hun verschillende theologische en kerkelijke achtergronden weten de auteurs zich toch gedragen door de gemeenschappelijke overtuiging dat bidden onlosmakelijk verbonden is met leven als gelovige.

De inhoud van de werkmap bestaat als 19 zogenaamde modules. Je zou het ook 19 hoofdstukken kunnen noemen. Elke module heeft naast informatie over het onderwerp en suggesties voor verwerking, een aantal opmerkingen voor degene die leiding geeft. De onderwerpen die behandeld worden, zijn: Tot Wie bidden wij? Wat is bidden? Luisteren naar God. Wat vraag je aaft God? Persoonlijk gebed. Gebed en "karakter. Bidden mét de psalmen. Het Örize Vader. Stilte en meditatie. Bidden! n de eredienst. Voorgaan in gelied. Bidden met de getijden. Gebedskring. Bidden in het pastoraat. Bidden met kinderen en jongeren. Voorbede • • van'dag tot dag. Bidden en vasten. Het gebed in missionaire ontmoetingen. Zfngen en tongentaai.

Aangevuurd en aangeblazen

Het is goed dat het grote belang van gebed ook in het brede midden van de kerk onderstreept wordt. De werkmap^ is daartoe een goede aanzet en de toerustingsdag heeft dat verder kunnen uitwerken. Van het gebed mogen we grote dingen verwachten en de Heere wil in alles door ons gebeden zijn. En met name in onze jachtige en materialistische tijd is het gevaar levensgroot dat het gebed er al te veel bij in dreigt te schieten. En dat zal ongetwijfeld verschraling van het geloofsleven bewerken en ruimte geven aan machten uit de afgrond om het geloof verder af te kalven.

Als we in onze tijd van voortgaande, verwoestende, onbijbelse invloeden iets nodig hebben, dan is het wel een krachtig en intens gebedsleven. Opdat de Heilige Geest, in plaats van bedroefd te worden via onze zonden, zal worden aangevuurd en aangeblazen door onze gebeden en door een Godvruchtig geloofsleven. Er zal dan een heilige vlam ontstoken gaan worden die een niet te blussen heilig vuur in kerk en samenleving doet ontbranden, waarin de liefde van Christus en de genade in Zijn verzoenend bloed allesbepalend zijn. Dingen die we volstrekt niet verdienen, maar die we nochtans met volle vrijmoedigheid mogen afbidden van onze hemelse God en Vader.

Gemeenschap beoefenen

Uit de inhoud van de werkmap willen we enkele dingen naar voren halen. Gezegd wordt dat het belangrijk is dat we in ons bidden een bijbelse voorstelling van God hebben. Want bidden is vragen om alles wat overeenstemt met Gods Woord. 'Naar ons toe' bidden is niet goed. Hierbij is geloofsmatige overgave bepalend. Temeer omdat bidden ook een kwestie is van gemeenschap beoefenen met God. Tegelijk is het ook een zaak van luisteren naar God, naar antwoorden die Hij geeft door Woord en Geest. Terwijl we Hem ook biddend mogen prijzen en Hem zelfs deelgenoot mogen maken van alles wat ons hart beroert.

Verder worden er goede suggesties gedaan over het doen van voorbede voor anderen, over vaste gebedstijden en dus het heiligen van de tijd. Genoemd wordt ook de zogenaamde benedictijnse methode van bidden namelijk eerst bijbellezen, dan meditatie erover en daarna bidden.

In de module 'Bidden in de eredienst' wordt onderscheiden tussen de oecumenisch protestantse traditie en de klassiek-gereformeerde traditie. We betreuren het dat geen royale keuze gemaakt wordt voor de klassiek-gereformeerde traditie. En dat temeer daar er in de breedte van de kerk op dit moment toch ook discussies aan de gang zijn die de verarming van de oecumenisch protestantse traditie opmerken. Want het dreigt vervreemdend te werken naar wat de hartslag der hervorming onder Luther en Calvijn ons heeft geschonken. Mede daarom betreuren we ook dat er nogal positief wordt gesproken over bidden met getijden in de kloostertraditie. Een krachtig pleidooi voor huisvroomheid en vroomheid in het dagelijks leven was ons hier uit het hart gegrepen geweest. Te vrezen is dat het nieuwe 'Dienstboek, een proeve: Schrift, Maaltijd, Gebed' hierin ook negatief werkt. Een misser, want meer dan ooit hebben we vandaag vitalisering van de hartslag der Reformatie nodig, zodat alleen het naakte woord van God, de zuivere genade van Christus en het geloof dat elke verdienstelijkheid van goede werken verwerpt, het volop voor het zeggen hebben. Een misser vinden we ook dat controversiële zaken als kinderen aan het avondmaal en kerkelijk zegenen van homorelaties, hoewel erkend wordt dat de meningen erover ernstig verdeeld zijn, toch niet helderop worden afgewezen. Inzake de keuze voor te zingen liederen en in de literatuuropgave had zeker ook meer opgenomen kunnen worden van wat in hervormd-gereformeerde kring gebruikelijk is.

Vergeving van zonde

Met name echter vinden we het onjuist dat bidden om genade te mogen ontvangen, eigenlijk geheel buiten het blikveld is gebleven. Is er in de breedte van de kerk geen worstelen meer om vergeving van zonde en verzoening van schuld? Temeer omdat dit bidden om vergeving en verzoening niet enkel een zaak is voor mensen die als ongelovige tot geloof gaan komen, maar evenzeer iets dat volstrekt zijn plaats blijft behouden midden in het geloofsleven zelf. In dit verband had ook zeker aangesloten kunnen worden bij bede- en boetedagen zoals die in vroeger dagen in ons vaderland zijn gehouden en waar de bid- en dankdagen voor gewas en arbeid nog een soort rudiment van zijn. Fijn zou ook geweest zijn wanneer we iets hadden gelezen over wat de Heidelbergse Catechismus zegt inzake het gebed als het voornaamste stuk der dankbaarheid. Bij de behandeling van de module over het Onze Vader had dan ook breed betrokken kunnen worden wat de catechismus, toch nog altijd het leerboek van onze kerk, daarover leert.

Moeten we hier een sterke invloed signaleren van het evangelicale ten koste van het gereformeerde? Dat zou zeer te betreuren zijn, want dat kan enkel verarming betekenen voor de kerk. Immers, het theologisch gereformeerde zoals ons dat onder andere in de Heidelbergse Catechismus wordt aangereikt, is geen doffe oudtijdse en achterhaalde traditie, maar wil stoelend op het meest actuele wat er is, namelijk de Schrift, volop katholiek zijn. En we vragen: 'Zou dit katholiek gereformeerde het richtsnoer hebben kunnen zijn waardoor alle modules bevrucht waren? ' We zeggen dit niet om belerend te zijn, wel om verrijkend te mogen wezen.

Samenvattend stellen we dat de werkmap meerdere goede dingen bevat, waarvan we hopen en bidden dat de Heilige Geest ze heilzaam aanblaast. Dat er bezwaren blijven, zal ook duidelijk zijn.

R. H.KIESKAMP, LIENDEN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen