Boekbespreking

Jean-Pierre van Noppen Transferring Words - The Early Methodist Revival firom a Discourse Perspective. Uitgave Peter Lang, Baarn, 1999, 248'fFag., € 43, 70.

Dit jaar is hetj5o jaar geleden dat de b^ kead& toi^wwgWtdhe dpwfcliingsprediMr JohtjWesley werd gajpren. AanNfcvroej opvfekking, onder de prediking vai aan de massa's arbeiders, die in uiterst armoedige en ellendige omstandigheden verkeerden, geeft Van Noppen, hoogleraar in de Engelse linguïstiek aan de Vrije Universiteit van Brussel, aandacht in deze studie. Hij peilt naar de achtergronden van deze opwekking en analyseert preken van Wesley. Anti-methodistische hedendaagse critici als E. P. Thompson (1991) en C. J. Bertrand (1971) komen in hun geschriften tot eenvoudige conclusies. Bertrand zegt dat het krachtige nieuwe wapen van de methodistische kruisvaders was gelegen in hun hymnen, waarvan het ritme alleen al de hoorders opzweepte en in extase bracht. De massa's werden in een soort collectieve hypnose gebracht en zo werden ze ontvankelijk voor een boodschap met steeds herhaalde statements. Thomson noemt de hedendaagse manupilatie van de massa door adverteren en tv niets in vergelijking met die van het methodisme.

Van Noppen daarentegen komt tot de conclusie dat juist door de hymnen - gecomponeerd door Charles Wesley - met hun aangename poëtische vorm, ritme, rijm en melodie de inhoud in het geheugen van de mensen bleef hangen. Veel hymnen passeren in dit boek de revue. Maar bovendien was het sleutelwoord van Wesley liefde. Evenals George Whitefield, de meer calvinistische opwekkingsprediker, was Wesley een indrukwekkend spreker. Maar zij daalden met hun boodschap afin het leven van de mensen. Hun boodschap was gericht op de verlossing van angst, schuld en eenzaamheid. Maar ook was hun boodschap gericht op de verheffing van de arbeidersklasse uit hun onder-bevoorrechte positie en het zin geven aan hun leven. Ze brachten in de harten van het volk een nieuwe geest van liefde en hoop. Humaniteit en menselijke waardigheid kregen glans en kleur, hetgeen nog versterkt werd door de lijfelijke aanwezigheid van de helpers van Wesley onder het volk. Daarbij gaf Wesley fundamentele aandacht aan de sociale en economische kwesties op zich, waarin hij ethische lijnen trok, ook voor de arbeid. We hebben hier te maken met een fundamentele studie. Onze tijd is anders. De arbeiders'massa' is geëmancipeerd. Vandaag doen zich andere noden voor onder de mensen. Hoe dan met de boodschap van het Evangelie 'nochtans' dicht bij hun hart te komen? Verstaan bepaalde opwekkingspredikers vandaag die 'kunst' beter dan in de gevestigde kerken het geval is? In ieder geval gaat van dè boodschap van Wesley, geflankeerd door aansprekende hymnen, ook al was hij 'methodist', tot vandaag een appèl uit om bij mensen binnen te komen in de situatie waarin ze verkeren. Voor wie de Engelse taal geen probleem is ligt hier een boek dat tot nadenken stemt.

V.D.G.

Mariëlle Hageman Het A' damboek. Uitgave Toth, Bussum, 412 pag., € 14, 90.

In dit boek wordt in woord en afbeelding een stukje geschiedenis van Amsterdam blootgelegd, die zichtbaar wordt in monumenten, musea en archieven, vanaf 1275 tot 2003.

Vanaf het moment dat de stad nog 'een straatje aan de dijk' was tot vandaag. Het boek verscheen ter gelegenheid van de opening van de Schatkamer in het Gemeentearchief Amsterdam, 'de nieuwe vaste presentatie van de topstukken van het archief. Het geheel bestaat uit 15 delen, waaronder 'Handel', 'Bestuur', 'Wonen', 'Amsterdammers', 'GelooP en 'Kunst'. Op elke pagina staat een foto van de historische bezienswaardigheid afgedrukt, met daarbij een bondige beschrijving. Onder 'Handel' treffen we de Waag en de Beurs, Suriname en Slaven, maar ook Gerzon en Bijenkorf. Onder 'Bestuur' het Oude en Nieuwe Stadhuis, maar ook 'Hadjememaar' (zie Globaal Bekeken), onder Architectuur de Mozes en Aaronkerk en het Centraal Station. Ook taferelen uit oorlogsperioden passeren de revue. Onder 'Geloof' vinden we afbeeldingen en beschrijvingen van eveneens de Oude en de Nieuwe Kerk, ook van de Naaktlopers ten tijde van de Wederdopers, de Synagoge en Spinoza. Kort en bondig kómt ook de invloed van Luther en Calvijn in Amsterdam aan de orde. In het archief van de Waalse kerk bevindt zich een brief die Calvijn op 24 mei 1557 schreef aan Emden, waar veel Amsterdammers ten tijde van de Inquisitie een toevluchtsoord vonden.

Een mooi uitgegeven boek, van oud tot modern, van religieus tot seculier. Een museumpje in zakformaat

V.D.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen