De kristallen kerk van Robert Schuller

NEDERLANDS MEEST BEKEKEN KERKDIENST [I]

Er zullen niet veel lezers zijn die gewend zijn op zondagochtend naar de tv te kijken, of het moest zijn om een bijzondere reden. In dat geval zal men waarschijnlijk eerder op de EO of de NCRV afstemmen dan op een andere zender. Vele duizenden Nederlanders (of zijn het er tienduizenden? ) stemmen zondagsochtends echter af op RTL5, om naar een dienst te kijken uit de kristallen kerk van ds. Schuller in Californië. 'Nederlands meest bekeken kerkdienst komt uit Amerika', lees ik in een van de boeken van Robert H. Schuller.

Deze 'kerkdienst' (ik zet het voorlopig tussen aanhalingstekens) was al vele jaren eerder te zien, op de BBC, maar nu is hij ook op de Nederlandse zender, regelrecht uit Amerika, met een Nederlandse ondertiteling. Een klein gedeelte van de uitzending, Hour of Power Nederland geheten, komt echter uit ons land en wordt gepresenteerd door de vroegere EO-medewerker Jan van den Bosch.

Wie is Robert H. Schuller en wat is deze kristallen kathedraal? Waarom is hij elke zondag op de Nederlandse zender? Zijn er niet genoeg kerken en uitzendingen van kerkdiensten via radio en tv in ons land? Of heeft ds. Schuller een bijzondere boodschap? Maar die kan toch niet anders zijn dan de bijzondere Boodschap van de Bijbel, die we elke zondag in de eigen kerk kunnen horen?

Robert H. Schuller

Ds. Schuller is van Nederlandse afkomst, althans, zijn ouders zijn in Nederland geboren, maar vertrokken naar Iowa in Amerika, waar ze in de jaren dertig van de vorige eeuw een kleine boerderij hadden. Zij ontvingen veel tegenslagen. Schuller vertelt dat hij nooit zal vergeten dat zijn vader eens, toen er door een grote droogte vrijwel geen oogst was, aan tafel bad: 'Dank U, Here God, dat ik niets heb verloren omdat U mij het zaad dat ik in de lente heb gezaaid helemaal hebt teruggegeven'. Een aantal jaren later werd de boerderij door een tornado getroffen; er bleef slechts een ruïne over. Vader Schuller bad: 'O God, dank U wel dat U ons allemaal hebt gespaard en dat niemand is gewond.' Robert zelf studeerde theologie en psychologie en werd predikant. In 1995 vroeg de Netherlands Reformed Church van Amerika hem om in Garden Grove, Californië, een nieuwe kerkelijke gemeente te stichten. Schuller stemde toe. Hij kon echter nergens een geschikte plek vinden om diensten te houden en kwam ten slotte terecht op het dak van een drive-in theater, waar hij meer dan vijfjaar in de openlucht zou preken voor mensen in auto's. De gemeente groeide in twintig jaar uit tot tienduizend leden. Het idee werd geboren om een enorme kerk te bouwen die vrijwel geheel uit glas zou bestaan, zodat men het contact met de openlucht en de bomen zou behouden. Schuller maakte het idee tot een gebed: 'Heer, maak van mijn leven een raam waar Uw licht doorheen kan schijnen en een spiegel om Uw liefde te weerkaatsen naar iedereen die ik tegenkom.' Nu is, aldus ds. Schuller, de kristallen kerk de grootste geloofsgemeenschap van de wereld. Er zijn niet alleen elke zondag zes diensten, waar enkele tienduizenden bezoekers komen, maar de diensten worden ook op de tv uitgezonden in een kleine tweehonderd landen. Men schat het aantal kijkers op meer dan veertig miljoen. Inmiddels schreef ds. Schuller meer dan dertig boeken, waarvan er ook verschillende in het Nederlands vertaald werden.

Kristallen kathedraal

De Crystal Cathedral is meer dan een kathedraal. Men waant zich eerder in een concertzaal dan in een kerk. Het is alles Amerikaans: groot, uitbundig, veel glitter en praal. Voor in de kerk een metershoog kruis. In het midden fonteinen met klaterend water. Overal metershoge planten. Ergens een groot tv-scherm, zodat de vele duizenden bezoekers de dienst kunnen volgen. Achterin het grootste kerkorgel van de Verenigde Staten met vijf manualen en zeventienduizend pijpen. Buiten een vijftig meter hoge toren met daarop een achtentwintig meter hoog kruis dat permanent verlicht is, symbool, aldus Schuller, van de hoop die Jezus Christus biedt. Amerika op z'n best. Of moet ik zeggen: Amerika op z'n smalst? Is die glitter en glamour in overeenstemming met de eenvoud van ; Jezus en met Zijn prediking? Ik moet denken aan een bekend gezegde: 'Toen de kerken waren van hout, waren de christenen goud; werden de kerken van goud, toen werden de christenen hout'. Hopelijk geldt dat niet voor de leden van de gemeente van ds. Schuller. Toch: ik preek zondags liever in een eenvoudige dorpsof stadskerk of zit in de Wapenveldse kerk dan dat ik me in deze kristallen kathedraal thuis zou voelen. Overi-

gens: geldt eenzelfde pracht en praal ook niet van vele middeleeuwse kerken, die dikwijls gebouwd werden zonder dat er oog was voor armen dichtbij en ver weg? Maar daar moeten we toch inmiddels van geleerd hebben.

Kerkdienst

Wat beleven mensen in de diensten van ds. Schuller? Allereerst klinkt, na het aanvangslied, uit de mond van ds. Schuller een uitbundig Goede Morgen, waarop de gemeente Goede Morgen terug zegt. Dan klinkt de begroeting 'God loves you and so do I' (God houdt van u en ik ook), woorden die bij bijna iedere begroeting klinken en die we een van de thema's van de kristallen kerk zouden kunnen noemen. De aanwezigen wordt ook gevraagd datzelfde tegen degene die naast, voor en achter hem zit te zeggen: God loves you and so do I. Wie zou het niet fijn vinden om zo verwelkomd te worden? Maar is het ook waar? Daar zijn wel een paar vragen bij te stellen.

Verder is er koorzang, van verschillende koren, en samenzang. Gezongen worden bekende en onbekende liederen: Blijf bij mij, Heer, Tel uw zegeningen, tel ze een voor een, O God, die droeg ons voorgeslacht. Er is veel applaus, in ieder geval nadat de koren gezongen hebben. De Schriftlezing gebeurt, met uitdrukkelijke gebaren en af en toe een brede smile, nu eens door de zoon van Schuller, Robert jr., die de opvolger van de ruim vijfenzeventigjarige Schuller moet worden, dan weer door Schuller zelf. De gebeden zijn kort, want de dienst moet binnen een uur afgelopen zijn. Er is altijd een interview met een heel bekend iemand: een zanger(es), die meteen zijn of haar nieuwe cd aankondigt, een succesvolle ondernemer, die veel voor anderen overheeft, iemand uit de sportwereld of iemand die in vrijwel de hele wereld bekend is. Zo was een aantal jaren geleden Henri Nouwen te gast. Hij preekte er ook: 'Wij zijn allen geliefde zonen en dochters van God. God zei dat tegen Jezus, bij Zijn doop in de Jordaan. Hij zegt het ook tegen ons. Laten die woorden altijd bij u zijn. Het gaat erom dat we dat horen en geloven en gehoorzaam leven'. Zulke woorden gaan er wel in.

Gelukkig zei Henri Nouwen ook nog wat meer. Maar toch is dat een van de hoofdthema's in de kristallen kathedraal: God heeft u lief en wij u ook. 'Wauw' klinkt het af en toe uit de mond van Robert Schuller sr. of jr., als er iets bijzonders wordt gezegd. De preek is kort, veel tijd is er niet, een kwartier, een kleine twintig minuten. Het is meer een toespraak dan een preek naar aanleiding van een tekst uit de Bijbel. Af en toe is er ook een stukje instrumentale muziek. Zo hoorde ik een van de symfonieën van Saint- Saëns. Mooi. Zag ik nu een kerkdienst of keek ik in een concertzaal? Opval-. lend dat het gebed aan het begin en aan het einde van de dienst geen voorbede bevatte, noch voor het werk van zending of evangelisatie, noch voor noden in de wereld, noch om vrede in landen waar geweld of oorlog is. De dienst eindigt met de Aaronietische zegen, die door ds. Schuller of zijn zoon met een brede glimlach wordt uitgesproken.

Telefoon 714

Er is nog meer dan de zondagse diensten. Er zijn groepen voor mensen met pijn en verdriet. Er zijn kleine groepen voor incestslachtoffers. Er is een groep rond het thema 'zelfmoord'. En er is een telefonische hulpdienst, die vanuit heel Amerika dag en nacht bereikbaar is. Draait men 714 en daarna de letters n.e.w.h.o.p.e., dan is men direct verbonden met de Toren van Hoop buiten de kristallen kathedraal, waar een ervaren hulpverlener de hulpvrager te woord staat. De eerste telefonische hulpdienst in Amerika die vierentwintig uur bereikbaar is.

Nederland

Hour of Power is dus ook op de Nederlandse tv, gepresenteerd door Jan van den Bosch. 'De zon, die ons hart verwarmt, is God, is ons geloof', hoor ik hem zeggen. Het klinkt uitermate vriendelijk, maar of dat zomaar gezegd kan worden? Een klein gedeelte van de uitzending bestaat uit een interview met een bekende of minder bekende Nederlander. Verder is men verbonden met de dienst in de kristallen kathedraal in Amerika.

Het kantoor van Hour of Power Nederland is in Laren. Ook hier is een telefonische hulpdienst, bemand door vrijwilligers en bereikbaar voor mensen uit heel Nederland. Enkele boeken van Robert H.Schuller zijn in het Nederlands vertaald en liggen onder andere in christelijke/evangelische boekwinkels. Ook op Internet is Hour of Power te vinden.

Nieuw is: er worden zang- en muziekavonden gehouden, in de Bavokerk in Haarlem en de Loolaankerk in Apeldoorn, met medewerking van christe-

lijke koren. Presentator is Jan van den Bosch. Men kan de vraag stellen waarom dit alles nodig is. Hebben we al niet de door velen gewaardeerde uitzending 'Nederland zingt'? Zijn er niet voldoende telefonische hulpdiensten en nazorgroepen van christelijke signatuur? Of is het een andere boodschap die Hour of Power brengt, met een andere formule? Daarop kom ik in het volgende artikel terug.

Wie betaalt?

De vraag is wie Hour of Power betaalt. Het antwoord is: men kan donateur worden. Voor twee euro per uitzending steunt men het werk van Hour of Power. Daarnaast zijn er de natuurlijk giften. En de opbrengst van de verkoop van video's en boeken. In Amerika pakt men het forser aan. Men kan lid worden van de Eagles (Adelaars) Club als men donateur wordt voor minimaal vijfhonderdveertig euro per jaar. Daarvoor ontvangt men dan ook een porseleinen adelaar cadeau. Draagt men minimaal honderdtweeënnegentig euro bij, dan wordt men lid van de Chrystal Cathedral Club en ontvangt men ook een aardige attentie. Kleine bijdragers van minimaal vierentachtig euro per jaar worden lid van de Sparrow (Mus) Club. 'Vele musjes maken een grote zwerm', zegt ds. Schuller, 'God doet groots werk door kleine donateurs die oprecht en uit liefde geven'. Dat laatste zal zeker waar zijn.

Laagdrempelig

Het is duidelijk dat de diensten van de kristallen kathedraal en de Hour of Power-uitzendingen laagdrempelig zijn. Dat is in onze geseculariseerde tijd ook meer en meer nodig. Het is natuurlijk geweldig zovelen te bereiken. Maar dan mag de boodschap van het Evangelie en de kern daarvan wel heel duidelijk doorklinken. Die kern is: Jezus Christus en Dien gekruisigd. Of dat in Hour of Power ook (voldoende) doorklinkt? Daar moeten we het in een volgend artikel over hebben.

H. VELDHUIZEN, WAPENVELD

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen