Geroepen tot heilig leven

Gene Robinson is de naam, hoofdrolspeler in de Anglicaanse beroering, aanstaand bisschop van New Hampshire. De Episcopale Kerk is het Amerikaanse zusje van de Engelse Church of England, de Anglicaanse Kerk, waar begin juli dankzij de protestactie van Britse evangelicalen de benoeming van de homoseksuele kanunnik Jefïrey John tot bisschop van Reading ongedaan werd gemaakt.

Het is voor de tweede achtereenvolgende zomer dat de Anglicaanse Kerk veel (media-)aandacht trekt, omdat de Britse premier Blair in juli 2002 besloot dr. Rowan Williams te benoemen tot aartsbisschop van Canterbury en daarmee tot geestelijk leider van de kerkgemeenschap, die wereldwijd zo'n 70 miljoen leden telt. Die voordracht van dr. Williams werd door het Engelse kabinet gedaan, omdat koningin Elizabeth formeel aan het hoofd van de kerk staat. Als staatshoofd is dit haar erfenis van het conflict dat de Engelse koning Hendrik VIII in de zestiende eeuw met de paus had. Toen de paus zijn goedkeuring onthield aan de ontbinding van Hendriks huwelijk, maakte deze de Engelse kerk los van het gezag van Rome.

Het gaat hier niet om een typering van de Anglicaanse Kerk, die wat de leer betreft een reformatorisch karakter kreeg - denk aan het bekende Book of Common Prayer, dat de liturgie van de kerken beschrijft - maar in de inrichting van de kerk nauw aansluit bij de Rooms-Katholieke Kerk. Priesters en dekens, kanunniken en bisschoppen j hebben elk hun eigen functie in deze kerk, die in Williams haar belangrijkste ambtsdrager, haar geestelijk hoofd heeft. De Engelse kerk heeft te maken met drastisch afnemend kerkbezoek. In Nederland telt de Anglicaanse Kerk acht gemeenten, met alle andere gemeenten in Europa behorend tot één bisdom. Onder die acht is de gemeente van Arnhem, die in 1638 gevormd werd door puriteinen die meer godsdienstvrijheid zochten en - voor de kenners vermeld- ooit zelfs de redelijk bekende puritein Thomas Goodwin als voorganger hadden.

Werkelijke vriend

Bij het aantreden van Williams werd hij getypeerd als een liberale theoloog die nochtans gelooft in de opstanding van Christus - 'er is op de paasmorgen heel duidelijk iets gebeurd wat de discipelen niet voor mogelijk hielden'. Vooral werd hij echter gewogen inzake zijn mening over de wijding van homoseksuele priesters en vrouwelijke bisschoppen, waarover in de wereldwijde Anglicaanse gemeenschap sterk uiteenlopende visies bestaan. Inzake deze ethische thema's is Williams ruimdenkend, zodat bij zijn aantreden opgemerkt werd dat 'lesbische en homoseksuele anglicanen nu weten dat zij een werkelijke vriend in de synode hebben'. De angst dat breukvlakken groter worden, is aanwezig. Williams staat in deze discussie anders dan zijn voorganger George Carey, die vorig jaar nog waarschuwde dat afwijken van de afgesproken lijn in ethische vraagstukken de eenheid ondermijnt en zich bezorgd toonde over het ontstaan van twee of meer anglicaanse kerkgenootschappen. De huidige leider van de Anglicanen stemde vorige week nog in met de herdruk van een artikel dat hij zes jaar geleden schreef en waarin hij homoseksuele relaties in een monogame verhouding goedkeurt. Belangrijke besluiten van de Anglicanen worden, zo blijkt, steevast in verband gebracht met de eenheid van de kerk, met name met het schaden van die eenheid. Het gaat daarbij om meer dan onenigheid, om diepgaand verschil van visie, het gaat om het voorkomen van een werkelijke breuk. En daarin is de wijding van homoseksuele priesters een hot item.

Wetgeving

Welnu, de bij het aantreden van Williams geuite angst dat er diepe breuken in de kerk gaan komen, is deze zomer dichterbij gekomen. Van de 107 bisschoppen die aanwezig waren, stemden er 62 voor de benoeming van Gene Robinson, een 56-jarige gescheiden priester die al dertien jaar met een man samenwoont. Mede dankzij de waarschuwing van het Vaticaan aan de vooravond van dit besluit, waarin alle samenlevingsvormen tussen homoseksuelen veroordeeld werden, werd deze generale synode van de Episcopale Kerk wereldnieuws. Onder de zogenoemde homolobby rond Rome, die gelijk op gang kwam, was ook de atheïstische groepering 'No God'. Over beïnvloeding van de kerk door de wereld gesproken.

President Bush beleed ook te geloven dat het huwelijk een zaak is tussen een man en een vrouw, wat 'op de een of andere manier in de wet vastgelegd moet worden'. Hiermee toonde de Amerikaanse leider geen aansluiting te zoeken bij datgene wat breed in de westerse cultuur ingedrongen is en daarom voortdurend tot aanpassing van wetgeving leidt: waar ons land vooropliep in libertijns denken, meldden de media zeer geregeld over een deelstaatregering, een kanton, een protestantse synode in welk westers land dan ook, waar relaties van mensen van gelijk geslacht erkend worden. Vorige week was het de synode van de Verenigde Kerk van Canada, die een motie aanvaardde waarin ze de landelijke overheid opriep het homohuwelijk in het hele land in te voeren. Over ^ verkeerde beïnvloeding van de wereld door de kerk gesproken.

Onvolkomenheid

Onvolkomenheid Deze problematiek staat in een breder kader, namelijk van het feit dat de emancipatie van homoseksuelen in de westerse cultuur vergevorderd is en voortrekkers hierin niet rusten voordat een volledige gelijkstelling met het huwelijk bereikt zal zijn. Dat dit gedachtegoed ook doorwerkt in veel protestantse kerken, waaronder onze Nederlandse Hervormde Kerk, is evident. Ds. L. P. Blom (Hoogblokland) verklaarde zich als synodelid in een opinie-artikel in het ND daarom solidair met degenen in de Anglicaanse Kerk die op grond van het bijbelse spreken, de legalisering van onbijbelse praktijken met zorg gadeslaan. We kunnen hierbij aansluiten: als we behoren tot de wereldwijde gemeente die Christus volgt en die Zijn geboden onderhoudt, kan een ontwikkeling als die in de Anglicaanse Kerk met 70 miljoen leden, ons niet onberoerd laten. Zien we hier zich geen strijd aftekenen tussen horig zijn aan de heilzame inzettingen van Christus en aansluiten bij wat de mens beweegt?

De Nederlandse samenleving, maar de wereldgemeenschap evenzeer, heeft behoefte aan mensen die in een zekere onbekommerdheid het Woord van God naspreken en toepassen. Dat versimpelt de immense vragen over de oorsprong van homoseksualiteit niet, en levert ook niet overal een pasklaar antwoord op. Dat betekent geen voorbijgaan aan de pastorale nood van homofiele gelovigen, een kruis dat binnen de gemeente te veel alleen gedragen wordt. Maar dat houdt wel de overtuiging staande dat in God geen onrecht is en dat Zijn wet heilzaam

voor alle mensen is, ook als wij onze pijn ervaren en onze gevoelens niet kunnen ordenen. Zijn christenen niet degenen die een ander kunnen leren leven met de gebrokenheid van ons bestaan, ook op dit terrein, omdat ze vanwege de zonde op zoveel gebieden die gebrokenheid ervaren? Als we weten dat Christus in onze smart gekomen is, is deze onvolkomenheid nooit zonder perspectief.

Eenheid

Dan gaat het niet allereerst om beduchtheid voor een breuk in de (Anglicaanse) eenheid. Jazeker, de eenheid van de gemeente is een principieel punt, die niet bereikt wordt door elkaar enige ruimte te geven, maar die in Christus geschonken is en beleefd wordt waar Zijn beloften en geboden in ere zijn. Daarop mag ons getuigenis zich richten, zoals dat getuigenis er ook klonk in de Anglicaanse context, onder meer vanuit de (niet-westerse!) anglicaanse gemeenschap van Nigeria. Het gaat dan om de erkenning dat er sprake is van een breuk met de belijdenis aangaande het huwelijk met de kerk der eeuwen, dat wat God in Zijn goede schepping aan de mens gaf, doorkruist wordt. In Christus zelf zijn de bewogenheid van Zijn Vader en de gehoorzaamheid aan Zijn Vader samengekomen. Markus 6 verhaalt ons hoe de Heere Jezus Zich innerlijk ontfermde over stuurloze schapen en in die barmhartigheid de schare begon te leren. Daar alleen, in wat God ons leert, kunnen we de eenheid zoeken, en Zijn zegen, en vrede.

* In een steeds sterker seculariserende samenleving zal de doorwerking van bijbelse principes steeds minder worden. De vrijheid en gelijkheid die vrucht zijn van de Franse Revolutie, levert de maatschappij geen duurzame ordening op. De kerk kan in een context waarin de tegenstellingen scherper worden, niet beter doen dan zich vanuitreen diepe overtuiging scharen onder de banier van het Evangelie, waarbij de wet van Christus als regels ten leven in acht genomen worden. Dan leert de Heilige Geest ons onderscheiden waar het op aankomt, niet alleen in de wereld maar helaas ook binnen de kerk, of die nu anglicaans of hervormd is.

Pastoraal en diaconaal

God plaatste de seksualiteit in de bedding van het huwelijk, de het gehele leven omspannende relatie tussen man en vrouw. Als de gemeente bij het huwelijk in onze tijd niet de wacht be-. trekt, gelovende dat deze inzetting van God heilig gehouden moet worden, zal ze in het geheel van de seksuele ethiek niet helder kunnen spreken. Want de dingen hangen met elkaar samen. Vanuit de erkenning dat ook in de praktijk van het huwelijk de gebrokenheid van ons bestaan ervaren wordt, is er ruimte om in pastoraat en diaconaat te luisteren naar de vragen van de homofiele gemeenteleden, zoekend naar de wil van God met ons aller leven. Zo plaatsen we elkaar binnen de gemeente in het bredere perspectief van het komende Koninkrijk van God en leren we ons kruis dragen - van welke aard dat ook is en hoeveel pijn dit ook brengt. Als deze gedachten uit de christelijke gemeente wegebben, ontstaat er op termijn een levensklimaat dat losstaat van de bijbelse humaniteit. En de gevolgen daarvan zullen groot zijn.

P. J. VERGUNST

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen