Een te positieve denker

In het vorige artikel schreef ik dat de diensten in de kristallen kathedraal van Robert H. Schuller en van Hour of Power laagdrempelig zijn, maar dat de boodschap van het Evangelie dan ook des te duidelijker dient door te klinken. In ieder geval dient door te klinken wat het hart van het Evangelie is: Jezus Christus en Dien gekruisigd. Dat was de boodschap van Paulus in Korinthe (i Kor. i : 23 en 2 : 2). En in Athene (Handelingen 17) was het niet anders: Paulus verkondigt daar de ene ware God en Jezus en de opstanding en spreekt over de noodzaak van bekering alom voor alle mensen. Is dat ook de boodschap van ds. Schuller en van Hour of Power?

Hoofdwaarheden

Laat ik positief beginnen. Jezus is de Zoon van God, hoor ik ds. Schuller naar aanleiding van de belijdenis van Petrus in Mattheüs 16 zeggen. In zijn dagboek Tekenen uan Hoop lees ik dat ook, met daarbij de vraag: 'Hebt u Hem ooit gevraagd in uw leven te komen als uw persoonlijke Verlosser? Draag het bestuur van uw leven over aan de Enige die u kan helpen een nieuwe start te maken'. Ook belijdt Hour of Power de drie-enige God, Vader, Zoon en Heilige Geest. Ds. Schuller probeert dat duidelijk met het voorbeeld van de mens die één is, maar bestaat uit lichaam, ziel en geest. Wij zijn eerder een onheilige drie-eenheid, voegt hij eraan toe, God is de heilige Drie-enige. En als het gaat over andere religies, zegt hij: Alle andere religies prediken wat mensen moeten doen voor God. Het christendom verkondigt wat God doet voor de mensen. Jezus is de Weg, de Waarheid en het Leven. Dat klinkt allemaal heel bijbels en verantwoord. Toch heb ik een heel aantal vragen.

Mensbeeld

Schuller gaat uit van een heel positief mensbeeld. Op zichzelf is dat juist. 'Gij hebt de mens een weinig minder dan de engelen, bijna goddelijk, gemaakt', zegt David in Psalm 8. David zegt dat na de zondeval. Maar betekent dat dat de mens geloofsmogelijkheden heeft in zichzelf? En dat je zomaar kunt zeggen: wij zijn allemaal Gods kinderen, elke dag moet je eens voor de spiegel gaan staan en tegen jezelf zeggen: Ik ben bijzonder, ik houd van mezelf omdat God van mij houdt, zoals ik in zijn dagboek Tekenen van Hoop lees? Of dat ik het speciale gebed voor Kerstmis moet bidden dat Christus zich steeds meer thuis mag voelen in mijn hart, omdat ik Hem vertrouw? (idem dagboek). Zou dat hart van ons werkelijk zo goed zijn? En dat we aan onszelf moeten werken, dan komt alles goed? Ik kom deze laatste boodschap vooral tegen in Schullers boek Verander uw verdriet in vreugde'. Een paar citaten daaruit: 'U moet zelf dingen beslissen. Dat is de kern van het christendom. God regeert in eeuwigheid en zal de getrouwen belonen. Draai uw pijn 180 graden om, maak van het probleem een uitdaging, maak van de vijand een vriend, van verdriet vreugde, van uw wond een wonder. Je hebt mogelijkheden in jezelf'. Zeg dat maar eens tegen

iemand die diep verdriet heeft. God helpt je erbij, maar jij moet het doen, is de hoofdboodschap van ds. Schuller. En, in zijn dagboek: 'Als u zich richt op de mogelijkheden die elk probleem schept, bent u al op weg naar succes'.

Ik heb trouwens al moeite met de ondertitel van het dagboek: 'Dagelijks denken en leven vanuit mogelijkheden'. Schuller bedoelt met die mogelijkheden niet zozeer Góds mogelijkheden, maar ónze mogelijkheden, en hij aarzelt niet Jezus daarbij als het grote voorbeeld te nemen: 'Hij was arm, had niet eens een huis, geen verzekering, geen pensioen en geen vrouw die Hem verwarmde en troostte; maar Hij werd - wonder boven wonder! - de Grootste Denker vanuit Mogelijkheden'.

Schuller is vooral geïnspireerd door Norman Vincent Peale, die hij herhaaldelijk zijn mentor en inspirator noemt en wiens boeken (onder andere Kracht uan positief denken) ook in het Nederlands vertaald werden. Ongetwijfeld zegt Norman Vincent Peale mooie dingen die de moeite waard zijn om over na te denken, maar zijn hoofddenken is vanuit de mens en vanuit de mogelijkheden die de mens heeft.

Godsbeeld

Moeite heb ik ook met wat Schuller zegt over God. 'Op een dag zult u voor God staan en zal Hij u, als Jezus uw Verlosser is, complimenten maken', en 'Kerstmis is het feest van Gods droom om mij terug te brengen bij Hem', en: 'Het is Gods verlangen dat onze plannen slagen, daarom vertrouw ik Hem de leiding over mijn hele leven toe', lees ik in het dagboek. 'Geloof in God die in u gelooft' is de titel van het boek van Schuller dat binnenkort in het Nederlands zal verschijnen. Is dat waar? Haalt dat Gods heiligheid niet naar beneden? Wordt God zo niet afhankelijk gemaakt van de mens, die zelf moet werken, terwijl God maar afwacht? Ongetwijfeld is er onze menselijke verantwoordelijkheid waar niets aan afgedaan mag worden. Maar de hoofdlijn van het bijbelse getuigenis is: Het is God Die in u werkt, beide het willen en het werken naar Zijn welbehagen (Fil. 2 : 13).

Verzoening

Als de hoofdlijn van de boodschap is dat wij met Gods hulp positieve en succesvolle mensen moeten worden, dan kan het niet anders of het hart van het Evangelie, de verzoening met God door Jezus Christus gaat naar de zijlijn. Wat is de verzoening door Christus bij Schuller? Is dat werkelijk dat Hij de toorn van God over onze zonden droeg en dat dat ons deel wordt in de weg van overtuiging van zonde en schuld en van het geloof in Hem en van dagelijkse bekering? 'Jezus geloofde in de waardigheid van het individu', schrijft Schuller, 'Hij noemde zelfs niemand rechtstreeks een zondaar en zag ieder mens als een heilige; maar Hij geloofde ook in de ultieme gerechtigheid in de eeuwigheid; daarom sprak Hij even vaak over de hel als over de hemel'.

Wel moeten we Jezus' aanbod van vergeving aannemen, maar dat gaat bij ds. Schuller erg vlug: 'Bid: Here Jezus, ik geloof dat U door de Vader werd gestuurd om mijn Verlosser te worden. Ik vraag U om mij te vergeven en te veranderen, Ik aanvaard U in mijn leven. Dank U wel, Heer. Amen' en u zult de kracht van Hem in uw leven ontdekken, lees ik. En ergens anders: 'De belangrijkste beslissing van uw leven is het besluit om in God te gaan geloven. Daartoe nodigt Hij u op dit moment uit. Het is tijd om te kiezen.' Natuurlijk is er de oproep: 'Kiest u heden wie u dienen zult' (Jozua 24 : 15). Maar dat dienen in Jozua 24 is iets anders dan in God geloven, het is een breken met de afgoden en een radicale verandering van leven.

Bekering

Ik mis bij Schuller de waarschuwing tegen de zonden en de oproep tot werkelijke levensheiliging. Zijn boodschap is zo uitermate vriendelijk. En dan te bedenken dat er tienduizenden mensen naar de diensten in de kristallen kathedraal komen en elke zondag vele miljoenen tv-kijkers meeluisteren. Hoe is het leven van deze miljoenen? Kunnen ze zomaar Jezus Christus aannemen? Wat is de consequentie daarvan in een geheiligd christenleven, gewerkt door de Heilige Geest? 'Welke zonden hebt u nog niet aan anderen beleden, voor welke dingen hebt u nog nooit vergeving gevraagd, welke dingen heeft u uzelf nog niet vergeven, laat het los', zegt Schuller, 'en vertrouw Jezus Christus en werpt al uw bekommernis op Hem'. Betekent dat dat we over begane zonde maar moeten heenstappen? Wat betekent het trouwens dat ik mezelf moet vergeven om op Jezus Christus te vertrouwen? Is het juist om aan iemand die men niet kent en die wegens drugsmokkel in de dodencel zit, te schrijven: 'Als mensen een drama overkomt, vragen ze: waarom? God geeft daar nooit een rechtstreeks antwoord maar Hij geeft ons wel de kracht om te geloven dat alles mede ten goede werkt en dat we van een tragedie een triomf kunnen maken. Troost je met de gedachte dat het alleen God is, Die de toekomst bepaalt. Hij houdt echt van je. Hij is bij machte een engel te sturen om je uit de gevangenis te halen. Maar het kan ook dat Hij je roept deze weg helemaal te gaan. Laatje geloof niet los. God houdt van je en ik ook!' Ik lees in deze brief geen woord over berouw en inkeer en bekering.

Amerikaans

Schuller schrijft ergens dat hij een goede vriend van Billy Graham is. Is hij een tweede Billy Graham? Ik denk het niet. Billy Graham bouwde geen kristallen kathedraal met alle luxe die daarin is. En vooral: Billy Graham wees op wedergeboorte en bekering en heiliging van het leven. Een van zijn boeken heeft als titel Opnieuw geboren worden en in dat boek staan zeer wezenlijke dingen. Toegegeven, Billy Graham is nog wel eens beschuldigd van remonstrantisme en arminianisme. Evangelisatiecampagnes en evangelisten hebben dat odium al gauw. Maar de boodschap van Billy Graham was: zonder God is de mens geestelijk dood, hij moet opnieuw geboren worden, een geboorte die door Gods genade in de weg van het geloof in Jezus Christus kan plaatsvinden. Die boodschap mis ik bij Schuller en zijn Hour of Power.

Hour of Power is me bovendien te materialistisch, te Amerikaans. Of moet ik zeggen: te werelds? Wat moet ik denken van 'de wereldkampioen zwaargewicht boksen, die een toegewijd christen was, een geweldig voorbeeld van christelijke dromen en plannen'. Van hem kun je leren, aldus Schuller, wat in Jakobus 2 : staat, dat het geloof pas volkomen wordt uit de werken.

Gaat het bij Schuller niet vooral om een succesvol leven waarvoor ieder zich moet inspannen? 'De toekomst ligt eigenlijk niet in Gods handen, maar in de uwe. Wat er allemaal gaat gebeuren is afhankelijk van maar één persoon, en dat bent u; u bezit de sleutel naar de toekomst' (dagboek). Ik kan me voorstellen dat velen graag naar deze boodschap luisteren, want wie wil er geen succes?

Is dat dan niet juist? Jawel, als dat succes beleden wordt als een onverdiende zegen van God en niet allesbeheersend wordt. En dat het heel heilzaam kan zijn om juist geen succes te hebben. Dat maakt afhankelijke mensen en kan ons leven verdiepen. Anders moet ik denken aan de rijke dwaas. Wat had hij een succesvol leven. Hij was een zeer positieve denker. Misschien zou hij zich goed in de boodschap van Hour of Power kunnen vinden. Hij was rijk, maar niet rijk in God. En het liep slecht met hem af. Verander dat verdriet maar eens in vreugde. De klem en ernst van die gelijkenis mis ik in de boodschap van Hour of Power.

H. VELDHUIZEN, WAPENVELD

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen