Zorg voor de kudde

OM EEN GEREFORMEERDE KERK [2]

De verenigde kerk is geen gereformeerde kerk. Zij is een plurale kerk. Een brede protestantse kerk. Haar naam zegt het al: Protestantse Kerk in Nederland. Het is een kerk die de accolade wil slaan om twee tradities, de lutherse en de gereformeerde. En hoeveel die twee ook gemeenschappelijk hebben, hoezeer gereformeerde belijders zich van harte met Luther verbonden mogen weten, er is op een aantal onderdelen geen overeenstemming in het belijden.

Tegen de nieuwe kerkorde

Het gaat om een gereformeerde kerk. Daarom zijn we geroepen om het pleidooi voor een voluit gereformeerde kerk te blijven voeren. Daarom zijn we geroepen om de nood van de gemeenten indringend op de tafel van de synode te leggen. Het gaat er niet alleen om dat de plaatselijke gemeente gaat in het spoor van de Schrift en de gereformeerde belijdenis. Dat dat kan in de PKN, maakt het ons mogelijk om in die kerk te zijn. Maar het gaat er ook om dat de kerk in haar geheel die weg gaat, dat zij een gereformeerde kerk is.

Niet voor niets staat in de statuten van de Gereformeerde Bond bij Nederlandse Hervormde Kerk tussen haakjes ook het woord 'gereformeerde'. Onze kerk moet terug naar haar wortels, moet voluit kerk van de Reformatie zijn, en de Schrift naspreken zoals dat is gedaan in de Heidelbergse Catechismus, in de Nederlandse Geloofsbelijdenis en in de Dordtse Leerregels. Omdat het gaat om een gereformeerde kerk, wijzen we de nieuwe kerkorde af. De kerk zet in deze kerkorde verschillende belijdenissen naast elkaar. Dat kan zij doen, omdat ze op een verkeerde manier met de belijdenis omgaat. Het gaat volgens haar vandaag om andere zaken dan die in de belijdenis aan de orde zijn.

Het andere grote bezwaar is dat de nieuwe kerkorde op het vlak van de ethiek de bijbelse grenzen niet bewaakt. Dat blijkt vooral uit de mogelijkheid die gemeenten krijgen om andere levensverbintenissen te zegenen dan die van een man en een vrouw die voor de overheid zijn gehuwd.

Verder is er in de nieuwe kerkorde minder oog voor de waarde van het verbond. De kinderdoop staat niet meer voorop. De openbare belijdenis is niet meer zo nodig en het ambt is minder in tel. Al die tendensen vervullen ons met zorg. Daarom kunnen we niet anders dan 'nee' zeggen tegen deze kerkorde. Omdat we verlangen naar een gereformeerde kerk. Omdat we geloven dat dan de kerk gehoorzaam is aan haar HEERE en aan Zijn Woord.

De weg voor de gemeente

Om een gereformeerde kerk. Daar zal het ons ook in de gemeente om gaan. Dat brengt ons op het punt dat de wegen uiteen gaan. Voor sommigen van ons betekent het dat zij niet alleen 'nee' zeggen tegen de nieuwe kerkorde en tegen de PKN, maar het voor Gods aangezicht ook niet kunnen verantwoorden om in die kerk hun plaats in te nemen. Zij kunnen naar hun overtuiging alleen staan in een kerk met een exclusief gereformeerde belijdenis. Zij zien geen andere weg dan te komen tot een voortzetting van de Nederlandse Hervormde Kerk buiten de PKN.

Maar voor anderen betekent het dat zij daarom juist in de PKN op hun post menen te moeten blijven. Omdat ze het geding om de kerk niet willen opgeven. Omdat ze zich geroepen weten te blijven opkomen voor het recht van de hervormde gezindheid. Omdat ze geloven dat de Heere God bij machte is om ook deze plurale kerk nog weer op te richten uit haar diepe verval, en omdat ze pleitend op Zijn trouw aan Zijn verbond hun hoop daarin op Hem stellen.

Dat zijn de posities onder ons. En als we elkaar als broeders van het Comité tot behoud van de NHK en van het Gekrookte Riet en van het hoofdbestuur van de GB daarover spreken, dan herkennen we bij elkaar de worsteling om een werkelijk gereformeerde kerk. Het verlangen naar het herstel van de ene gereformeerde kerk in ons land, het gebed om dat wonder, dat delen we. Maar de wegen die we daarvoor menen te moeten inslaan, verschillen. En die verschillen zo dat de kudde erdoor in gevaar is.

Hervormd buiten de PKN

Daar moeten we het nu met elkaar over hebben. Waarmee is de kudde gediend? Hoe houden we haar bij elkaar? Hoe weiden we haar werkelijk? En dan wil ik maar heel concreet ingaan op de consequenties van de wegen die wij menen te moeten gaan.

Wat betekent het als we zeggen dat we hervormd willen blijven en daarmee bedoelen dat we de Nederlandse Hervormde Kerk en de plaatselijke hervormde gemeente willen voortzetten buitei} de PKN? Wie dat wil, moet op 1 mei 2004 aan de synode te kennen geven dat hij zich niet mee wil laten nemen in de PKN, dat hij zich niet wil voegen onder de nieuwe kerke J ", dat hij hervormd wil blijven onder de hervormde kerkorde. Wie deze weg gaat, zal dat niet als een weg van afscheiding zien, of als een weg van zich onttrekken aan de kerk, maar als een blijven, hervormd blijven, en de gemeente en de kerk voortzetten.

Dat neemt echter niet weg dat er feitelijk wel een breuk komt, een breuk met de NHK die de weg van de vereniging gaat en zo wordt voortgezet in de PKN. Immers: de generale synode besluit. We hopen dat de HEERE het zal verhoeden, maar de generale synode besluit mogelijk tot de vereniging. Dat

besluit geldt dan automatisch voor heel de kerk, voor alle gemeenten, voor alle kerkenraden, voor alle ambtsdragers, voor alle gemeenteleden. Niemand hoeft persoonlijk te beslissen om ook tot de PKN toe te treden. Geen kerkenraad hoeft zich vrijwillig te schikken onder de nieuwe kerkorde. Als dat zou moeten, zou dat ons inderdaad in gewetensnood brengen. Maar zo ligt het niet. De synode beslist. En dat besluit geldt voor ons allemaal. Wanneer we de synode daarin niet willen volgen, is er maar één mogelijkheid, en dat is persoonlijk als gemeentelid of als ambtsdrager ons onttrekken aan de kerk die deze weg gaat.

De gemeente breekt

Als we hervormd willen blijven buiten de PKN, wat betekent dat voor de gemeente, voor de kudde ter plaatse? Dat betekent waarschijnlijk in alle gevallen dat de gemeente ter plaatse in tweeën breekt. Er zal een groter of kleiner deel van de gemeente zijn dat de hervormde gemeente buiten de PKN wil voortzetten. Dat deel zal alleen die mensen omvatten die daar persoonlijk voor kiezen. Dat zijn dus alleen die mensen die een mening hebben over het SoW-proces en die in de PKN niet kunnen zijn. Alleen zij zullen samen de voorgezette hervormde gemeente buiten de PKN vormen. De rest blijft in de PKN achter. De rest, dat zijn zij die er bewust voor kiezen om in de PKN op hun post te blijven. Maar dat zijn ook alle anderen die niet kiezen en misschien helemaal geen mening hebben en niet eens weten wat er in de kerk aan de hand is. Dat zijn bijvoorbeeld al die leden die aan • de rand van de gemeente leven en niet of nauwelijks meeleven. Dat is wat er gebeurt als het tot een breuk komt. Dan gaat een deel van de meelevende kern, of misschien wel de hele meelevende kern, van de gemeente buiten de PKN verder. En de rand blijft achter. Het volk, de schare, blijft in de PKN. Misschien nog onder leiding van een deel van de kerkenraad of misschien zelfs herderloos.

Dat is het schrikbeeld. Daar beleven we allemaal, in het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond en in het Comité veel pijn aan. Het zijn 'onze' gemeenten waar we de scheur doorheen zien gaan. Ik begrijp daarom dat de broeders van het Comité een dringend beroep op het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond doen om aan hun kant te komen staan en ook tegen de synode te zeggen: 'Wij laten ons niet meenemen de PKN in.' Ik begrijp de broeders van het Comité als ze hopen dat dan de synode niet op deze weg door zal gaan. Ik denk dat ze daar gelijk in hebben. Want dat is het enige waar de synode gevoelig voor is, voor de macht van het getal. Vanuit dat oogpunt zou ik me direct aan de zijde van het Comité willen scharen, om de synode te dwingen tot een andere koers, en om weer helemaal schouder aan schouder te staan in de worsteling om een gereformeerde kerk. Maar toch kan ik het niet. Omdat de Heere niet werkt door kracht en geweld. En omdat ik ziende op Gods trouw niet weg kan uit de kerk, ook niet als zij de weg van vereniging gaat. En als ik daar niet uit weg kan, kan ik ook niet doen alsof en kan ik daar ook niet mee dreigen.

Om de hele kudde En dan is er nog iets anders: de zorg voor de kudde. Want zelfs als wij de gelederen zouden sluiten, Comité, Gekrookte Riet en Gereformeerde Bond, en we zouden samen proberen de Nederlandse Hervormde Kerk voort te zetten buiten de PKN, dan zou nog de kudde verstrooid worden en de gemeente breken. Stel dat alle gereformeerde belijders die weg gaan en alle meelevende gemeenteleden, dan gaat nog niet het volk die weg en ook niet de randkerkelijken. Dan laten we dat deel van de kudde achter in de PKN. Dan geven we de schare prijs aan het plurale denken in de verenigde kerk. In het derde en laatste artikel gaan we in op onze roeping om bij de kudde te blijven. Alleen dan blijft zij namelijk heel.

H. VAN GINKEL, GOES

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen