Globaal bekeken

omaar een fragment uit het boekje r^: van L. J. Ruijgrok Arbeitsinzet (uitgave Den Hertog, Houten, zie Aankondigingen vorige week), waarin hij zijn ervaringen vertelt over de tijd in de Tweede Wereldoorlog toen hij als 19-jarige dwangarbeider in het Duitse Kassei ver-

bleef. 'In Het kamp u/aren bunkers gebouwd om in te schuilen. Tegen scheruen konden die redelijk beschermen, maar tegen een voltreffer waren ze zeker niet bestand. Op die 30e juli bleek dat ook weI. Dat was trouwens een aanval overdag. De meeste van de 800 bewoners van het Lager u/aren dus op de fabriek, maar degenen die nachtdienst hadden lagen te slapen. Gewekt door het luchtalarm u/aren ze wel naar de bunker gegaan, maar een uan de bommen uiel boven op hun schuilplaats. De eerste doden en gewonden onder ons waren geuallen.

Bij die gelegenheid kregen wij een andere kijk op de adjunct-lagercommandant. Het was een Vlaming die bij de SS had getekend, aan het front gewond was geraakt en nu bij ons toezicht moest houden. Wij uonden dat hij een grote mond had. 's Morgens in alle uroegte liep hij de kamers langs, gooide de deuren open en schreeuwde: "He', luie Hollanders, opstaanP'Tjjdensgesprekken bleek hij een uoIbloed nationaal-socialist te zijn. Maar je kon open met hem praten, hij zou je niet verraden. "Als jullie winnen, dan kost het mij misschien mijn kop", zei hij soms. Je kon ook grappen met hem maken en daar maakten we gebruik uan. Achteraf uerbaast het mij wel eens dat wij nog zoveel humor bezaten, ondanks alle dramatische gebeurtenissen. Op een keer hadden we achter de deur uan de ingang en op een plek ongeveer ter hoogte uan zijn hoofd een rodekool opgehangen. Onze opzet gelukte wonderwel. Toen hij de andere morgen weer met geweld de deur open gooide liep hij met zijn hoofd precies tegen de kool aan. Van zijn reactie bleef niemand slapen. Bij de bomaanval op de 30e juli bleek zijn menselijke kant. Hij was de eerste die, nog tijdens het luchtalarm, zijn eigen schuilplaats verliet om te trachten slachtoffers onder het puin vandaan te halen.'

R ecent verscheen bij de Historische Uitgeverij in Groningen een vertaald geschrift van Aristoteles, de wijsgeer uit de klassieke oudheid, getiteld Ouer het geheugen, de slaap en de droom. Hieruit de volgende passages, over 'dromen als teken van ziektes':

'Is het dan inderdaad zo dat sommige dromen oorzaken zijn en andere tekens, bijvoorbeeld van dingen die zich voordoen in de sfeer uan het lichaam? Dat is althans wat vooraanstaande artsen beweren wanneer ze zeggen dat je nauwkeurig aandacht moet besteden aan dromen; en het is redelijk dat ook mensen die geen specialist zijn maar een zekere theoretische belangstelling voor de zaak hebben, er zo over denken. Het is namelijk zo dat bewegingen die zich overdag voordoen, als ze niet heel groot en krachtig zijn, niet worden opgemerkt in verge- Ijjking met andere, sterkere bewegingen in de waaktoestand. Maar in de slaap gebeurt het omgekeerde, want dan doen kleine bewegingen zich uoor alsof ze groot zijn. Dit blijkt uit wat dikwijls gebeurt tijdens de slaap; mensen menen dat het bliksemt en dondert wanneer er zachte geluiden in hun oren klinken, of dat ze honing en zoete sappen proeven wanneer ze een klein beetje slijm doorslikken, of dat ze door een vuur lopen en het verschrikkelijk warm krijgen wanneer bepaalde lichaamsdelen een klein beetje warm worden; maar wanneer ze wakker worden, beseffen ze duidelijk de ware toedracht uan deze eruaringen. Welnu, aangezien uan alle dingen het begin klein is, geldt dit duidelijk ook uoor het begin uan ziekten en andere aandoeningen die in het lichaam op handen zijn. Hieruit uolgt dat deze dingen in de slaap duidelijker merkbaar moeten zijn dan in de waaktoestand.'

V.D.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen