Toekomst voor protestanten?

Het zijn woorden die Christus de Zijnen heeft nagelaten: 'En ziet, Ik ben met u al de dagen tot aan de voleinding der wereld.' Op weg naar de voleinding kunnen we niet zonder de kracht van die belofte. Want anders zou het leed ons overheersen, ons in bezit nemen, al die ellende die de krantenbezorger ook in 2003 zes keer per week ons huis binnenbrengt. Want anders zouden we ook bezwijken onder de persoonlijke zorgen, omdat ook dit jaar de dood en het graf nooit leken te zeggen: Het is genoeg. Omdat er zoveel stil verdriet is - dat degene opmerkt, die intensief leeft. Is het christelijke somberheid die moeite als het uitnemendste van dit leven typeert? Of een bijbels zicht op onze werkelijkheid? Maar God is trouw en Hij laat de werken van Zijn handen niet los - en blijft zo helemaal betrokken op Zijn schepping. Hij kwam in Christus deze wereld zeer nabij en legde Zijn Kind aan onze voeten, opdat we voor Hem buigen, opdat we Hem aanbidden, opdat we in Hem onze Zaligmaker zien. We hebben Zijn komst herdacht, als het unieke en eenmalige ingrijpen van God in de geschiedenis van mensen. In Bethlehem ging de hemel open en geeft God Zijn onuitsprekelijke gave. En deze geboren Koning der Joden is het die ook in het bijna voorbij jaar Zijn schepping dichterbij de voleinding bracht. Wie zou daaruit geen moed scheppen?

Welbehagen van God

Zonder deze belijdenis van Zijn regering kunnen we ook het jaar onzes Heeren 2003 niet afsluiten. En daarbij erken-nen we tegelijk de zorg van God over Zijn gemeente, die Hij leidde door Woord en Geest. Als we in verwondering zien dat het welbehagen van God door de hand van Christus gelukkig voortging, is hiermee het belangrijkste he verwoord wat over dit jaar gezegd kan lééft worden. Allen die geroepen zijn in ij Zijn dienst - en welk kind van God kan zich buiten deze dienst plaatsen? -, jn mogen weten dat hun arbeid in dit ge- g weldige perspectief staat, en daarom eel niet tevergeefs was. Het Woord van . God gaat de wereld door, op overwinnende wijze.

Bij het spreken over de arbeid in de gemeenten, herdenken we de dienaren van het Woord, die ons het Evangelie gepredikt hebben en die dit jaar ons door de dood ontvallen zijn. Bij het noemen van hun namen mogen we zien op de uitkomst van hun wandel en leven bij de woorden die zij van Godswege tot ons gesproken hebben, zowel in de prediking als in de theologiebeoefening.

Ds. C. M. Langeveld, overleden op 27 februari (91 jaar); Ds. K. Exalto, overleden op 24 maart (83 jaar); Ds. W. J. Bouw, overleden op 5 september (63 jaar); Ds. K. M. van Dijk, overleden op 22 september (76 jaar);

Ds. W. H. van Kooten, overleden op 6 november (78 jaar). " - " We denken hierbij op deze plaats ook' aan onze overleden broeder C. van der Louw, penningmeester van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond, die op 12 augustus te midden van zijn werkzaamheden van zijn aardse post werd afgelost.

Irak

Dat de machten die zich tegen God verzetten vroeg of wat later alle het onderspit moeten delven, werd dit jaar meer dan ooit zichtbaar in Irak, waar Saddam Hoessein als een hedendaagse Nebukadnezar zijn status als despoot verloor. Na maanden van voortdurende druk was daar in maart het moment dat de Amerikanen Bagdad lieten branden. Eigentijds oorlog voeren is vol van verschrikkingen, waarbij kinderen op het Jeugdjournaal kunnen volgen wat aan het front gebeurt. Oorlog, teken van de eindtijd. Waar na enkele weken het standbeeld van Saddam omver gehaald werd en zijn beide zoons deze zomer de dood vonden, duurde het nog tot twee weken geleden, voordat de buitenlandse troepenmacht in Irak Hoessein eindelijk arresteerde.

Hier raken we aan de vragen van het Godsbestuur in deze wereld. Op Zijn tijd komt een einde aan de regering van dictators. Na Hitier, Amin, Ceau-

sescu is nu ook de macht van Saddam gebroken - en wat blijft erover van een gevreesde heerser als hij zich moet schuilhouden onder hardboard en bladeren? Hier is een macht publiekelijk te schande gemaakt. Niettemin is de balans van zijn leven zo schokkend dat we de werkelijk nood achter de kille cijfers niet kunnen bevatten: aan zijn handen kleeft bloed van 1, 5 miljoen mensen, 290.000 landgenoten bracht hij om, Koerden bestookte hij met chemische wapens. Het recht is jarenlang vertreden. De regering van Christus in deze wereld kunnen we daarom niet narekenen, maar die geloven en belijden we, dwars door de verschrikkingen heen, ook die van 2003. We zagen opnieuw dat de weg naar Zijn koninkrijk door de verdrukkingen van de wereld heengaat. Al onze ijver voor gerechtigheid op aarde en vrede in de wereld mag daarbij gedragen worden door de bede Uw Koninkrijk kome.

Kerk

Verdrukkingen, ook in de kerk? Ja, wel veel lijden aan de kerk. Dat is een heel actuele constatering. Maar als we over de weg van de kerk in 2003 spreken, moeten we toch ook de juiste proporties in ogenschouw houden. Er wordt soms over de toekomstige Protestantse Kerk in Nederland gesproken, alsof vervolging daarin voor alle gereformeerde belijders nabij is. Dat lijkt me niet alleen een miskenning van de kerkordelijke regelgeving die in de loop van 2004 van kracht zal worden, maar toont ook geen enkel zicht op wat vervolging omwille van Christus' naam onder allerlei vijandige regimes inhoudt. Laten we voorzichtig zijn in onze uitspraken.

Niettemin, de weg van de Hervormde Kerk was een bijzondere in haar geschiedenis, ook een aangrijpende. Tot een afronding kwam een proces van veertig jaren werken aan eenheid met gereformeerden en later ook lutheranen. Waar de kerk zich voortzette in de Protestantse Kerk, betekende dit het einde van de Hervormde Kerk in haar historische gestalte, met haar gereformeerde belijdenis. Velen hebben daarover diep verdriet, en het lijkt dezer dagen soms of het verwerken daarvan overschaduwd wordt door het bezig zijn met de toekomst: de vraag hoe we voorkomen kunnen dat de gemeenten die ons lief zijn, zullen breken.

Wat dat laatste betreft kunnen we bij het ingaan van 2004 met zorg naar de toekomst kijken. Het zal erop aan komen dat kerkenraden op een geestelijke manier leidinggeven, dat wil zeggen niet breken met de weg van de kerk, hoe pijnlijk we haar besluiten ook ervaren hebben. Wat zou het verschrikkelijk zijn als het lichaam van Christus opnieuw zou scheuren, terwijl we als gemeenten niets hoeven te erkennen wat tegen Gods Woord ingaat, terwijl we voluit blijven staan op de gereformeerde belijdenis, terwijl we van daaruit de gehele kerk tot gehoorzaamheid aan Christus kunnen blijven oproepen. Die vraag mag met ons meegaan, de jaargrens over: Is de hand des Heeren verkort? Heeft Zijn Woord in de vervallen situatie geen kracht meer? Blijven we geloven dat het heilig Evangelie het enige medicijn is, voor onszelf en voor anderen - en dat we uit dat Evangelie leven, het doorgeven in Woord en daad?

Protestantisme

Dat stelt aan alle gereformeerde belijders de vraag hoe zij in het verleden in de kerk, in de eigen gemeente gestaan hebben. Dan wordt verootmoediging concreet. Het zal er voor ons en onze beweging op aankomen dat we niet alleen spreken over Schrift en belijdenis, maar de inhoud van die gereformeerde belijdenis kennen en leven uit de rijkdom die daarin is verwoord. Ik denk hierbij aan de opvallende uitspraken die Alister McGrath dit najaar over de toekomst van het protestantisme deed. De Engelse gezaghebbende theoloog zag geen toekomst weggelegd voor het protestantisme, waarbij hij overigens sprak van een liberaal cultuurprotestantisme. In dat kader citeerde hij de al door prof. Berkhof gebruikte woorden dat die met de tijdgeest trouwt, spoedig weduwe is. Het gaat McGrath om het belang van de bijbel te onderstrepen, om te leven met een besef van het heilige, waarbij hij het evangelicalisme en het orthodoxe protestantisme dicht bij elkaar houdt. Dan gaat het om persoonlijke bekering, individuele levensheiliging, het vormen van een gemeenschap. In reacties na '12 december' is ook gesproken van een 'bleke protestantse kerk'. Dat gevaar signaleerden we reeds bij de naamgeving van de PKN, die veelzeggend is. Het zal er daarom voor alle gereformeerde belijders in de komende tijd op aankomen zich te binden aan het gezag van Gods Woord, de geboden van Christus in het concrete leven te vertalen en duidelijk te maken dat die de gehele kerk en samenleving ten goede gegeven zijn. Laten we ontdekken en steeds maar herontdekken wat gereformeerd zijn betekent, vernieuwd te worden naar het beeld van Christus, gebracht te worden onder Zijn juk. Zo heeft de kerk toekomst. Zo heeft mijn leven perspectief. Zo kan ik het lijden in de schepping, in de kerk, in mijn eigen bestaan aan, zelfs blijmoedig dragen. Ja, het is waar: De tijd draagt alle mensen uoort op zijn gestage stroom; zij zijn als gras, door zon verdord, vervluchtigd als een droom.

Maar daarbij bidden we: 0 God, Die droeg ons voorgeslacht in tegenspoed en kruis, wees ons een gids in storm en nacht, en eeuwig ons tehuis!

P. J. VERGUNST

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen