Zwijgen

Een pastorale handleiding over zwijgen heb ik nog niet gelezen. Wel over het spreken en vooral ook het aandachtig luisteren, met name in het ambtelijk contact. Natuurlijk kennen wij allemaal diverse omstandigheden, waaronder het beter is om te zwijgen dan om te spreken. Trouwens: het veel geciteerde spreekwoord: spreken is zilver en zwijgen is goud, mag dan van grote ervaringswijsheid getuigen, maar het is bepaald geen Schriftwoord, waar je je op beroepen kan. Hoezeer ook de wijsheid van Spreuken, maar ook de nieuwtestamentische vermaning ons aanraden om zuinig en bedachtzaam met onze woorden te zijn, vooral als zij uiting willen geven aan Gods bedoeling.

In deze dagen zijn wij op het terrein van onze kerk vaak bezig met onze wortels. Het kan ons verdriet doen, wanneer wij bemerken dat wij daarvan vervreemden. Vaak lijkt het of de 'wereld' meer weet van die wortels heeft dan de kinderen van de Reformatie. Immers: regelmatig hoor je dat een bepaalde wijze van leven, uiten en gedragen als calvinistisch wordt bestempeld.

Willem de Zwijger

Het is opmerkelijk dat de man die wij sieren met de erenaam Vader des vaderlands, Willem van Oranje, ook een andere naam met ere draagt: Willem de Zwijger. Nu zijn van hem - die luthers is opgevoed door Willem de Rijke en Juliana van Stolberg, en daarna aan het hof in Brussel rooms-katholiek heeft meegeleefd, om daarna weer terug te keren tot het lutherse geloof van zijn moeder, om ten slotte door een bewuste keuze, een avondmaalsgang, zich aan te sluiten bij de Gereformeerde Kerk- geen theologische geschriften overgeleverd, wel getuigenissen. Die geven aan hoezeer hij een staatsman was met een doorleefd geloof. Met name in praktische zin: hij was een voorstander van tolerantie, verdraagzaamheid, onderbouwd vanuit de zekerheid, dat God Zelf alleen maar dat zal doen wat bijdraagt tot Zijn overwinning en het behoud van Zijn kerk. Hij onderbouwt dit, voor mij verrassend, vanuit het bloed van Christus, door de Vader ons gegeven in Zijn barmhartigheid.

Twee woorden hebben een bekendheid gekregen, zodat zij als een erfenis door de tijd met ons meetrekken. In verband met de vraag van zijn helpers, zijn vertrouwelingen, of hij soms een verdrag met een machtige vorst had gesloten om zo de Spanjaarden te kunnen overwinnen, zegt hij dat hij 'voordat hij de zaak van recht en bescherming van de Christenen en andere verdrukten in dit land begonnen is, hij met de allerhoogste Potentaat der potentaten zulk een vast verbond heeft gemaakt, dat hij geheel en al overtuigd is, dat hij en allen, die hierop vertrouwen, door Zijn geweldige en machtige hand tenslotte nog bevrijd zullen worden'. En een gebed op zijn uiterste, wanneer hij vermoord wordt in Delft: 'Heb medelijden met mij, en met dit arme volk'.

Krachtig getuigenis

Geloofsvertrouwen en gebed zijn zo intens, dat wij er 'stil' van worden in geladen momenten. Wij houden onze mond, wij zwijgen. Nu komt het erop aan dat wij onze kracht en moed van Hem verwachten, bij Wie wij met al onze gedachten en vragen en aanvechtingen veilig schuilen: Immers is mijn ziel stil tot God, van Hem is mijn heil. Zwijgen kan veelzeggend zijn, met name in het besef van eigen onwaardigheid, ongehoorzaamheid. En daarbij, in het rotsvaste vertrouwen dat Zijn ontferming verrassend groot is. Wie dat uitstraalt, geeft een krachtig getuigenis, vaak zonder of met weinig woorden.

Neen, het gaat er niet om dat wij het zwijgen eraan toedoen, wij laten het maar gaan, want wij zien er niets (meer) in. Het gaat er niet om, dat wij doodzwijgen, dat dodelijke wapen van een mens, die geroepen is met een woord op de juiste plaats en tijd het hart van de ander te bereiken en te troosten of te vermanen. Het gaat om het zuivere woord, dat niet gedijt in een lawaaierige sfeer, waarin eenieder zijn of haar opmerkingen plaatst om zo te scoren. Dat woord heeft een waardige ruimte nodig, van eerbied tegenover God en tegenover de naaste, mijn broeder of zuster.

Zo'n enkel woord, na het zwijgen in verslagenheid soms, in verwondering soms, kan als een gouden kleinood jarenlang in je hart bewaard worden. Om op God te letten!

J. L. W. KOPPENHOL, HUIZEN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen