Boekbespreking

De politicoloog Hans Daalder en de historicus J. H. Gaemers hebbén zie!» gezet aan het schrijven van eerf^ferdelige van Willem Drees, die in 1988 op 102-jarige leeftijd stierf en die in politieke dienstjaren door niemand in Nederland is overtroffen. Dit deel handelt over de jaren 1940 tot 1948, de jaren van de bezetting door de Duitsers en de vier jaren erna, toen Drees was aangetreden als minister en vice-premier in het eerste naoorlogse kabinet (na 1948 was hij minister-president).

Na een kort exposé over de voorgeschiedenis van Drees volgen de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog, met de verbanning naar kamp Buchenwald, toen in Nederland de NSB 'en verwante autoritaire groepen' als de Nederlandse Unie nog waren toegestaan door de bezetter. 'In het voorgeborchte der hel' heet het hoofdstuk over Buchenwald. Drees was daar o.a. ook met P. Lieftinck, de latere minister van Financiën en H. W. Tilanus. Hoe hij, afkomstig uit een orthodox-christelijk gezin, dacht over het christelijk geloof bleek uit een discussie met Tilanus (zie Globaal bekeken d.d. 15 januari 11.).

Drees had stenografie geleerd, hetgeen hem gedurende zijn hele politieke leven van pas kwam. Het voorliggende boek kon tot stand komen op grond van uniek archiefmateriaal maar ook dankzij Drees' veelvuldige stenografische aantekeningen. Zo maakt de lezer kennis met Drees als verzetsman maar ook als denker over het socialisme, zoals het na de Tweede Wereld-oorlog gestalte zou moeten krijgen en over zijn functioneren als minister. Drees droeg zijn steentje bij aan de doorbraak, het sa J mengaan van o.a. SDA Pers en orthodox•« 1 protestanten tot de PvdA. Desondanks krij-" gen de 'rooie dominees' (J. J. Buskes, Mn - Groenenberg e.a.), die voor een doorbraak in protestants-christelijke gelederen pleitten, betrekkelijk weinig aandacht (p. 249- 251). Wel krijgt vernieuwing van het partijenstelsel na de Tweede Wereldoorlog specifieke aandacht. In zijn politieke functioneren ontwikkelt Drees zich als een voluit sociaal-democraat. Dat en waarom hij uiteindelijk afscheid nam van de PvdA wordt in dit deel uiteraard nog niet uitgewerkt maar in de Inleiding al wel aangeduid: 'In 1971 besloot hij, diep gewond en na lange aarzeling, de partij te verlaten die hij zevenenzestig jaar had gediend'.

Drees is de geschiedenis ingegaan als 'vader Drees', dit vanwege de door hem geïnitieerde Noodwet Ouderdomsvoorziening, die in 1956 uitliep op dé AOW.

Dit boek mag een standaardwerk heten over een stuk Nederlandse geschiedenis waarin Drees een prominente rol speelde. Ook wie zijn inzichten niet in alle opzichten deelt zal tot de erkenning komen bij lezing van dit boek, dat hij een integer en erudiet mens was met grote capaciteiten als politicus. Van de doorbraak-gedachte is op den duur weinig overgebleven. Hopelijk krijgt dit in een volgend deel brede(r) aandacht.

V.D.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen