G. D. J. Dingemans Het menselijke gezicht van God. Jezus als de unieke drager van de Geest. Uitg. Kok, Kampen; 158 blz.; € 17,50.

In 200X verscheen van de hand van de zeer ' produc^jkreisw^itus hoogleraar praktische theologie Dingêftwi^gjeén Tij^werk De stem vantjk Roepende. Daaifft^robeert mjsptematisch-theologisch de christelijke traditie op een nieuwe wijze onder woorden te brengen met het oog op kerk en wereld. Drie hoofdstukken uit dit omvangrijke boek zijn nu apart uitgegeven en hier en daar aangepast onder de titel Het menselijke gezicht van God. Het zijn de hoofdstukken waarin Dingemans zijn visie op Jezus uiteenzet. Wat de precieze reden is van deze aparte uitgave, wordt niet zo duidelijk. Misschien dat de auteur zijn christologische ontwerp op deze wijze nadere bekendheid wil geven.

Het is niet gemakkelijk om Dingemans' betoog in enkele regels samen te vatten. Duidelijk is wel dat hij zoekt naar een nieuw christologisch ontwerp. De twee-naturenleer en de verzoeningsleer van Anselmus - die ijkpunten zijn geworden in de kerkelijke traditie - laat hij achter zich, omdat ze in zijn optiek niet meer voldoen voor onze, tijd. Dingemans oriënteert zich liever op de christologie van Paulus van Samosata (ca. 260) en theologen van de zgn. Antiocheense school. Deze spraken niet over de mens-' wording van God (incarnatie) maar over zijn inwoning (inhabitatie) in Jezus. Voor de verzoeningsleer gaat de auteur m.n. te rade bij Abelaerd en zijn navolgers in later eeuwen, zoals Harnack. Het kruis is geen zoenoffer maar teken van volstrekte solidariteit van Jezus met de mensen. Zo is Hij het menselijke gezicht van God. Centrale gedachte in het boek - vooral vanuit het evangelie van Johannes - is dat God als Geest (Pneuma) breed inwerkt in de wereld maar op een unieke wijze inwoning vond in Jezus. Hierdoor werd Hij Geleider van Gods heil. Vanuit Christus werkt de Geest ook nu nog door. Dingemans noemt dat pneuma-christologie.

De schrijver gaat in zijn boek in discussie met andere christologische ontwerpen. Met name met Van de Beek en Kuitert. Hij ziet bij beiden waardevolle gezichtspunten maar heeft ook stevige kritiek.

Het zal duidelijk zijn dat Dingemans in zijn boek afstand neemt van de hoofdstroom van de kerkelijke traditie. Hij kiest voor alternatieve opvattingen die dikwijls in de kerkgeschiedenis als ketters zijn veroordeeld. In dat opzicht doet dit boek hier en daar denken aan de werken van de kerkhistoricus Auke Jelsma, die ook vaak voor meer tegendraadse zienswijzen kiest. Dingemans doet dat echter niet als doel in zichzelf. In zijn boek is hij gepassioneerd op zoek naar een vertolking van het geloof voor mensen van de 21e eeuw. Die invalshoek zorgt er m.i. voor datje dit boek niet zomaar terzijde kunt leggen. Ook wie niet uit de voeten kan en wil met de weg die Dingemans wijst, zal zich op zijn minst moeten bezinnen op de vragen die zich vandaag aan de dag aandienen t.a.v. de relevantie van klassieke theologische zienswijzen. Al lezend word je er ook opnieuw van doordrongen dat de discussies in de Vroege kerk beslist niet gingen over theoretische kwesties.

Ten slotte: de uitgever heeft ervoor gezorgd dat Dingemans' boek zonder stofomslag wel wat weg heeft van een degelijke oudvader. Dat spreekt mij eerlijk gezegd meer aan dan de kitscherige afbeelding op het kaft van een zoetige Jezus-figuur die zijn vinger heeft geprikt aan een kroon van doornen. Ik kan me in ieder geval niet voorstellen dat Dingemans zo'n Jezus voor ogen heeft.

G. van Meijeren, Dirksland

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen