Gods trouw en onze trouw

BELIJDENIS EN DE KERK VANDAAG

Vaak zijn het jonge mensen die in het midden van de gemeente openbare belijdenis van het geloof afleggen. Als je hen vraagt wat dat voor hen betekent, beginnen de meesten niet over de kerk. 'Ik wil graag in het openbaar voor de mensen uitspreken dat ik de Heere Jezus wil volgen in mijn leven', zegt de een. En de ander zegt: "Ik doe het voor de Heere God, om Hem met mijn belijdenis te eren." Of: "Ik verlang ernaar om aan het Heilig Avondmaal te mogen deelnemen." Er zijn er ook die aarzelen en worstelen met de vraag of de genade van God en de verzoening in Christus nu ook echt voor hen zijn. Bij al deze jongeren gaat het vooral om het persoonlijke geloof. Maar wie belijdenis doet, is vanaf dat moment ook belijdend lid van de gemeente (plaatselijk) en daarmee van de kerk (landelijk). En dat is juist nu, nu op i mei 2004 de Nederlandse Hervormde Kerk (NHK) met de Gereformeerde Kerken en de Evangelisch- Lutherse Kerk samengaat in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), een spannende zaak.

Lid van de PKN

De een zal zich er meer in verdiept hebben dan de ander. De ene predikant zal er op belijdeniscatechisatie ook meer over gesproken hebben dan de ander. Maar iedereen die nu belijdenis doet, zal zich er wel van bewust zijn dat de kerk in deze maanden door een crisis gaat. In gemeenten die behoren tot de gereformeerde richting in de Hervormde Kerk, leven grote bezwaren tegen met name de nieuwe kerkorde van de PKN. Er is onder ons grote eensgezindheid als het gaat om de overtuiging dat de generale synode een verkeerd besluit heeft genomen. Helaas gaan wegen uiteen nu het erop aankomt dat wij in de kerk trouw blijven aan onze roeping. Daarom gaan we in dit artikel in op de vraag wat het betekent om belijdend lid te zijn of te worden in de PKN.

Zij die op 1 mei of later, bijvoorbeeld op Pinksteren, in een hervormde gemeente belijdenis doen, doen dat in de PKN. Wie al op Palmzondag, of op een andere dag in april, belijdenis doet, doet dat nog in de NHK. Maar ook dan weetje datje na korte tijd, namelijk per 1 mei, gaat behoren tot de PKN. Daarom is het voor iedereen, ongeacht de datum van de openbare belijdenis, van belang om te weten wat dat lidmaatschap inhoudt.

Ja tegen de PKN?

Een vraag die daar nog aan voorafgaat, is de vraag of het 'ja' van de openbare belijdenis na 1 mei een ander 'ja' is dan daarvoor. Kun je in de PKN wel belijdenis doen? Zegje dan 'ja' tegen de nieuwe kerkorde en tegen alle opvattingen en praktijken die door die kerkorde worden gewettigd? Hier komen we bij een van de kwesties waarover veel verwarring en misverstand is. Voor een antwoord op de vraag of je straks 'ja' moet zeggen tegen de PKN, kijken we naar het formulier voor de openbare belijdenis. De eerste vraag die daarin wordt gesteld is, kort gezegd, de vraag of we geloven in God de Vader, in Jezus Christus, Zijn Zoon, en in de Heilige Geest. Dat is het geloof dat we elke zondag in de kerk belijden in gemeenschap met de kerk van alle tijden en plaatsen. In de tweede vraag gaat het om de belofte datje tegen de zonde en de duivel wilt strijden en de Heere Jezus wilt volgen. Uit deze twee vragen blijkt het gelijk van jongeren voor wie de openbare belijdenis iets heel persoonlijks is. Je zegt 'ja' tegen de drie-enige God in Wiens Naam je bent (of wordt) gedoopt.

Daarmee maak je echter ook deel uit van de gemeente van Christus. Dat is in vraag 2 nog de Gemeente met een grote G. Maar in de derde vraag gaat het heel concreet over de kerk waarin je belijdenis doet. En dat is na 1 mei de Protestantse Kerk in Nederland. Moet je deze kerk dan trouw beloven? Zegje 'ja' tegen deze kerk en de wijze waarop zij kerk meent te moeten zijn? Nee, de trouw die je belooft, heeft betrekking op de bediening van het Woord en van de sacramenten. Je belooft te volharden in het gebed en in het lezen van de Heilige Schrift. Je belooft mee te werken aan de opbouw van de Gemeente van Christus. Je belofte van trouw betreft dus zaken die door de Heere God Zelf zijn ingesteld en waartoe we door Hem worden geroepen.

Staan in de PKN

Ondertussen spreek je wel uit datje deze trouw in praktijk zult brengen als lid van de PKN, in haar gemeenschap en onder haar opzicht. Dan kun je je persoonlijke belijdenis toch niet los zien van wat de kerk in haar geheel belijdt? Dat is waar. In het formulier voor de openbare belijdenis staat dan ook dat je belijdenis doet 'in gemeenschap met de belijdenis van de vaderen'. In de nieuwe kerkorde heet dat 'de belijdenis van het voorgeslacht'. Dat is op zich een hele mooie gedachte. Wij zijn niet de eersten die het geloof in de drie-enige God belijden en de Heere Jezus willen volgen. Velen zijn ons, de eeuwen door, daarin voorgegaan. Geloven is niet alleen iets persoonlijks. Het is ook gemeenschappelijk. Je treedt in de voetsporen van vorige generaties die hetzelfde geloof hebben beleden. Daarnaast ontvang je in het heden een grote familie van broeders en zusters die hetzelfde geloof deelachtig zijn.

Maar hoe zit het dan concreet met de PKN? Wat is haar geloof? Wat is haar belijdenis? Daar hebben we toch bezwaren tegen? Ja, we hebben er bezwaar tegen dat de belijdenisgeschriften van de PKN elkaar op enkele punten tegenspreken. We krijgen nu immers de lutherse belijdenissen erbij. Daar staan heel veel mooie dingen in. We weten ons met de kerkhervormer Maarten Luther zeer verbonden. We kunnen veel van hem leren over het hart van het Evangelie, de rechtvaardi-

ging door het geloof alleen. Maar op het punt van bijvoorbeeld het Heilig Avondmaal wijkt de lutherse traditie duidelijk af van wat in onze gereformeerde belijdenissen is verwoord en naar onze overtuiging de bijbelse leer is.

Het zal duidelijk zijn dat we geen 'ja' kunnen zeggen tegen iets wat niet bijbels is. Dat wordt echter in de PKN ook niet van ons gevraagd. Hervormde gemeenten weten zich namelijk volgens de nieuwe kerkorde bijzonder verbonden met de gereformeerde belijdenisgeschriften. Die bijzondere verbondenheid gaat zover dat kerkenraden van de synode een verklaring aangereikt hebben gekregen waarin ze uitspreken dat ze gehoorzaam aan het Woord van God zich gebonden weten aan de gereformeerde belijdenis. In die verklaring wordt ook uitgesproken dat het leven van de gemeente in overeenstemming daarmee wordt ingericht en dat alles wat met dit belijden in strijd is, wordt weersproken en geweerd. Voor hen die in een hervormde gemeente belijdenis doen, betekent dit dat de belijdenis van het voorgeslacht voor hen de gereformeerde belijdenis is. In overeenstemming met die belijdenis belijden wij vandaag. Daarmee onderschrijven we uiteraard ook alles wat in de lutherse belijdenissen met de Schrift overeenkomt. Maar je zegt geen 'ja' tegen onderdelen van het belijden van de PKN die met de Schrift en de gereformeerde belijdenis in strijd zijn. Daarbij kunnen we ook denken aan de Leuenberger Konkordie en de Barmer Thesen, die weliswaar niet de status van belijdenisgeschrift hebben, maar wel in de nieuwe kerkorde worden genoemd.

Trouw

Het komt er dus op neer dat we straks lid zijn van een kerk, terwijl we allerlei leringen en praktijken (zoals het toelaten van doopleden aan het Heilig Avondmaal en het zegenen van alternatieve levensverbintenissen) in die kerk afwijzen. En de kerk vindt dat nog goed ook. Een buitenstaander die dat hoort, zal dat vreemd vinden. 'Als je het er niet mee eens bent, dan ga je toch gewoon naar een andere kerk? ' Het is belangrijk dat onze jongeren op die vraag een antwoord hebben. Daarvoor is het nodig dat we beseffen dat de kerk geen vereniging is. Een vereniging wordt namelijk door mensen opgericht. Van een vereniging word je lid omdat je de grondslag en de doelstelling onderschrijft. En je bedankt als lid wanneer je het er niet meer mee eens bent. De kerk is echter geen mensenwerk. Zij is des Heeren. Dat wil zeggen dat de Heere God Zeifin deze wereld Zijn Kerk heeft en instandhoudt. Lees het boek Handelingen er maar eens op na. Aan het begin van de boek staat de opgestane Heere Jezus. Nadat Hij is opgevaren naar de hemel, stort Hij de Heilige Geest uit. En door die Geest sticht en bouwt Hij Zijn Gemeente tot aan de einden van de aarde. Als we de kring van hen die dit jaar belijdenis doen, rondkijken, zal opvallen dat de meesten niet zelf voor hun kerk hebben gekozen. Zij zijn geboren in een hervormd gezin. Zo werden ze door de Heere God in deze kerk geplaatst. Daarom zijn we geroepen om in de gemeenschap van deze kerk, nu nog de NHK en straks de PKN, trouw te zijn aan de roeping om de Naam van de Heere te belijden en Hem te dienen.

Het komt aan op trouw. De kerk is onze moeder. En nu moeder ziek is, lopen we niet weg. We blijven haar trouw. Waarom? Ten diepste omdat we geloven dat de Heere trouw houdt tot in eeuwigheid. Wanneer de kerk ontrouw is, en dat is de PKN, houdt daarmee de trouw van de Heere niet op (II Timotheüs 2 : 13). De geschiedenis van Israël laat zien dat de Heere met zijn zondige volk'toch steeds weer opnieuw wil beginnen. In de PKN zal het Woord van deze God verkondigd worden. Dat is een krachtig Woord. Daar mogen we grote dingen van verwachten. Als de Heilige Geest met dat Woord werkt, zullen er ook in de PKN nog grote dingen gaan gebeuren. Wie belijdenis doet, belooft trouw te zijn. Dan hoor je niet alleen bij een kerk, omdat je daar veel ontvangt. Je blijft er ook op je post, omdat je je geroepen weet haar te dienen. Waarmee? Met het Woord van God en met de gereformeerde belijdenis. Van dat laatste zal niet iedere jongere zich bewust zijn. Maar als je de moeite neemt om je eens goed te verdiepen in wat ons voorgeslacht heeft beleden, zul je ontdekken dat hier schatten liggen die in de kerk van vandaag, ook in de PKN, moeten worden uitgestald en aangeprezen.

De kerk heeft vandaag (jonge) mensen nodig die trouw zijn. Wat meer is: de Heere roept ons tot trouw. En Christus belooft: 'Zijt getrouw tot de dood, en Ik zal u geven de kroon des levens' (Openbaring 2:10).

H. van Ginkei., Goes

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen