Verslag van de werkzaamheden van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond

1. Inleiding

Dit jaarverslag informeert u over de activiteiten, die het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond weer in de periode van een jaar heeft verricht. Het was een bewogen en een spannend jaar, waarin met name 12 december - de dag waarop de synode van de Nederlandse Hervormde Kerk het historisch besluit nam om zich te verenigen met de Gereformeerde Kerken en de Evangelisch-Lutherse Kerk - aangeslagen en verdrietig werd beleefd. Eén keer in de maand, behalve in juli, komen de leden van het hoofdbestuur voor een vergadering in Woerden bijeen. Het dagelijks bestuur bereidt de vergaderingen voor in het kantoor van de Gereformeerde Bond in Apeldoorn. In een open en vertrouwelijke sfeer werd vergaderd met als uitgangspunt de liefde voor de kerk en de gemeenten, luisterend naar het Woord van God en als richtlijn het belijden van de kerk der eeuwen. Onze voorzitter gaf doortastend en warm leiding aan de vergaderingen.

Evenals andere jaren vroegen ontmoetingen van allerlei aard in het land aandacht. Vooral de beide voorzitters en de algemeen secretaris hebben hieraan veel tijd en energie besteed. Zij leverden heel vaak een bijdrage op een gemeenteavond, waarop het SoW-proces werd besproken.

2. Kantoor te Apeldoorn

2003 was het eerste jaar in de gevonden kantoorruimte te Apeldoorn. We zijn dankbaar dat in en vanuit dit nieuwe en functionele pand met behulp van drie parttime secretaresses efficiënt gewerkt kan worden. Afscheid werd genomen van mevr. I. Hofman- Oosterom. Zij heeft jarenlang het werk van de Gereformeerde Bond met heel veel plezier gedaan. Onze algemeen secretaris, drs. P. J. Vergunst, draagt al weer een ruime tijd verantwoordelijkheid voor de voorbereiding van bestuursvergaderingen, de uitvoering van besluiten, de correspondentie en voor alles wat omgaat binnen het bureau. Bij deze taken functioneert hij sinds het begin van het jaar 2002 als eindredacteur van de Waarheidsvriend. Het hoofdbestuur is zich ervan bewust dat deze werkzaamheden op zichzelf al zwaar genoeg zijn, maar ook nog gedaan moeten worden in een moeilijke tijd voor onze vereniging. Enerzijds nemen wij waar dat onze broeder door de hulp van God dagelijks het beleid van de Gereformeerde Bond kan uitdragen, anderzijds zijn we er niet blind voor dat grote spanning ook haar tol kan eisen. Het hoofdbestuur is dankbaar voor zijn motivatie en de steun van zijn gezin, om op een integere en duidelijke manier vast te houden aan de doelstellingen van de Gereformeerde Bond.

3. Ing. C. van der Louw overleden

Op 12 augustus 2003 is in de leeftijd van 63 jaar onze broeder Cok van der Louw aan de gevolgen van een hartstilstand overleden. In 1989 werd hij lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond, mede als vertegenwoordiger van de gemeenten uit het noorden, waarvoor hij zich bijzonder verantwoordelijk wist. Vanaf 1 januari

Parkeren op 25 mei

Omdat op dinsdagavond op het Kerkplein in Putten de kramen voor de woensdagse markt worden geplaatst, geven wij door dat wie met de auto komt, deze het beste achter 'de Ake^/het gemeentehuis kan plaatsen. Komend vanuit Ermelo of Nijkerk dient men de provincialeweg (N 303) te volgen tot hectometerpaal 16, 6 - dan resp. links/rechtsaf (= Papiermakerstraat). Bij eerste kruising linksaf (Brinkstraat) - even verderop aan de rechterhand is er parkeergelegenheid, men dient zich te beperken tot de vakken - langs de trottoirband(en) parkeren levert een bekeuring op, en dat geld is een betere bestemming waard... Men bevindt zich. dan achter 'de AkeK/het gemeentehuis.

2000 was hij penningmeester van ons bestuur, een taak die hij op een accurate wijze vervulde, vanuit de overtuiging dat de geldelijke steun uit de gemeenten ten dienste van haar opbouw aangewend moest worden. We herinneren hem als een broeder die zijn gaven beschikbaar stelde voor de voortgang van het Evangelie. Op zaterdag 16 augustus is zijn lichaam op begraafplaats 'De Boskamp' in Assen ter aarde gesteld, nadat ds. J. M. de Raad in de rouwdienst de genade van Christus verkondigd had n.a.v. Johannes 15 vers 5.

4. Penningmeesterschap

Het plotselinge overlijden van ing. C.van der Louw betekende een lege plaats binnen het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond. Omdat br. Van der Louw zich niet alleen belast wist met het financiële beleid maar ook voluit betrokken was bij allerlei uitvoerende werkzaamheden, stelde zijn heengaan het hoofdbestuur voor de directe vraag naar de continuïteit van het werk: de zorg voor het beheer van de financiën, de verantwoording van collecten en giften naar gemeenten en gemeenteleden, de contacten met vele anderen betreffende de gelden. Onze tweede penningmeester, mr. D. G. van Vliet uit Wilnis, draagt tot de algemene ledenvergadering de eerste verantwoordelijkheid in dezen. Daarbij is het hoofdbestuur dankbaar voor de spontaan getoonde bereidheid van de heer W. A. Kaars uit Reeuwijk om ons in de tussenliggende periode te ondersteunen en te adviseren, waarbij de verantwoordelijkheid bij het hoofdbestuur blijft liggen. De heer Kaars was tot 1 april 2003 directeur van de Stichting Kerkelijk Geldbeheer te Gouda en is zodanig geen onbekende in vele hervormde gemeenten. Tevens is hij kerkvoogd in de gemeente Reeuwijk. Op zaterdagavond 24 januari kreeg hij een koninklijke onderscheiding. De koningin heeft hem benoemd als lid in de orde van Oranje-Nassau. We willen broeder Kaars en zijn vrouw van harte gelukwensen met deze bijzondere onderscheiding.

5. Samen op Weg

a. Commissie-Stelwagen

Deze commissie, bestaande uit vertegenwoordigers van de Gereformeerde Bond, het Gekrookte Riet en het Hervormd Comité, heeft in acht vergade-

ringen een ultieme poging gedaan te voorkomen dat de vereniging zou leiden tot een breuk binnen de Hervormde Kerk. Omdat de notie 'Verbonden met het gereformeerd belijden' en de daarbij behorende Verklaring niet de instemming van de gehele commissie kreeg, heeft de commissie volgens voorzitter ds. J. Stelwagen haar opdracht slechts gedeeltelijk kunnen vervullen.

b. Zorg voor de kudde

Ds. H. van Ginkel uit Goes - lid van het hoofdbestuur en ook lid van de commissie-Stelwagen - schreef het boekje Zorg voor de kudde. Hij legt hierin uit welke bezwaren er in hervormd-gereformeerde gemeenten leven en hoe zij verdeeld zijn over de vraag of hun kerkelijke toekomst in of buiten de PKN ligt. Het is geschreven voor ambtsdragers en gemeenteleden die samen verantwoordelijk zijn voor de kudde ter plaatse. Daarnaast is het ook bedoeld ter informatie van diegenen in de kerk aan wie de nood in hervormdgereformeerde kring voorbij lijkt te gaan. Vooral aan synodeleden was dit boekje een appèl om de kudde niet uiteen te laten vallen. Binnen enkele weken vonden enkele duizenden exemplaren hun weg naar de gemeenten.

c. Gebedssamenkomsten

Gezien de nood in de Nederlandse Hervormde Kerk heeft het hoofdbestuur op woensdagavond 27 augustus twee gebedssamenkomsten belegd. Het was een datum niet direct in de buurt van een cruciale synodevergadering, maar die wel lag aan het begin van een belangrijk seizoen voor het leven in de kerk. In de hervormde kerk van Hoevelaken werd na de opening door de plaatselijke predikant ds. G. Wassinkmaat een overdenking uitgesproken door ds. R. H. Kieskamp, als toeleiding naar de dienst der gebeden. In de Dorpskerk van Oud-Beijerland ging na de opening van ds. A. Bloemendal ds. G. D. Kamphuis voor. Het hoofdbestuur heeft ook met het oog op de nood van de kerk de predikanten gevraagd op zondag 31 augustus in de eredienst aandacht te geven aan de kerk, aan het gebed voor haar. Hiertoe hadden zij schriftelijk een aantal overwegingen ontvangen, in de hoop hen daarmee bij de voorbereiding van dienst te zijn. d. Gesprekken met het Comité'

De gesprekken met het Comité tot Behoud van de Nederlandse Hervormde Kerk werden ook in 2003 gecontinueerd. Het hoofdbestuur wil broeders in hetzelfde geloof niet kwijt, maar tot het uiterste vasthouden. In augustus kwamen wij voor het laatst samen. Na vier jaar met elkaar te hebben gesproken was er zowel van de kant van de vertegenwoordigers van de Gereformeerde Bond als van de kant van het Comité behoefte om de gesprekken te evalueren, terwijl ook gesproken werd over de waardering van de Verklaring inzake het gereformeerd belijden. Tijdens de evaluatie kwam de zorg naar voren over kerkenraden en gemeenten die in tweeën uiteen zullen gaan. De algemeen secretaris heeft in de zomer van 2003 een brief geschreven aan het hervormde moderamen, waarin gezien de toenemende spanningen in de gemeenten, gevraagd is om voortzetting van het werk van de commissie-Stelwagen. Deze brief heeft hij mede geschreven namens het Comité en namens het Gekrookte Riet.

e. Open brief aan allen die behoren tot de Nederlandse Hervormde Kerk Een aantal emeriti-predikanten die allen gerekend worden tot de hervormdgereformeerde stroming, voelden zich in september geroepen tot het uiten van een cri de coeur. Ze kunnen de kerk om des gewetens wil niet prijsgeven. De emeriti-predikanten en de ondertekenaars van hun brief nemen met grote zorg waar dat zich breuken in de kerk dreigen voor te doen, waarbij vrijwel dezelfde argumenten worden gehanteerd als die van hen die in de negentiende eeuw de Hervormde Kerk verlieten. De emeriti-predikanten deden in hun brief een hartstochtelijk beroep om niet opnieuw het lichaam van Christus te breken, maar met inzet voor haar gereformeerd karakter, getrouw de plaats in de kerk en in de gemeente te blijven innemen. De initiatiefnemers van de open brief zijn ds. D. van den Berg, ds. W. G. Gerritsen, ds. W. Chr. Hovius, ds. H. Veldhuizen en ds. J. van Wier.

ƒ. Gesprek met Confessionele Vereniging Delegaties van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond en van de Confessionele Vereniging hebben elkaar op 25 september ontmoet. Behal-

ve een nadere kennismaking omdat bij de CV een nieuw dagelijks bestuur aantrad, is besloten de appèlkring Kerkelijk Belijden weer bijeen te laten komen. Vanwege het hoofdbestuur zijn ds. R. H. Kieskamp en de algemeen secretaris deelnemer aan deze appèlkring. Tot slot is gesproken over de situatie inzake Samen op Weg in de gemeenten.

g. Brief aan leden uan de heruormde synode Het hoofdbestuur schreef op 4 december een brief aan de leden van de hervormde synode. Zij waren geroepen in gehoorzaamheid aan de Heilige

Schrift als de enige bron en norm van alle arbeid in de kerk op 12 december hun stem inzake het verenigingsbesluit uit te brengen. Het hoofdbestuur beseft dat de beslissing van de synodeleden van grote betekenis is voor het functioneren van de kerk in de komende jaren.

Het is de kerk waarin de schat van het Evangelie de eeuwen door bewaard gebleven is. Het is de kerk waarin de genade van Christus voor zondaren verkondigd is en wordt. Het is de kerk waarin de liefde tot God zichtbaar wordt en waarin Hij aanbeden wordt in geest en waarheid. Zij is het lichaam van Christus, in een kwetsbare gestalte aanwezig in onze samenleving.

Dat is ten diepste de dragende gedachte geweest in de opstelling vanuit de kring van de Gereformeerde Bond tegenover het Samen op Weg-proces. Het gaat ons om een kerk die belijdt en die haar belijdenis beleeft. Zonder het belijden van andere tradities te willen miskennen, willen wij vanuit de liefde van ons hart toch blijven staan voor een kerk met een gereformeerde belijdenis. De Gereformeerde Bond acht op grond van deze overwegingen de basis waarop de vereniging genomen dreigt te worden, ondeugdelijk.

h. Oproep tot gebed aan hervormd-gereformeerde kerkenraden en gemeenteleden

Aan de vooravond van 12 december heeft het hoofdbestuur in de Waarheidsuriend opgeroepen tot voorbede. Het is nodig onze zorg uit handen geven, in de handen van Hem die bij de Vader de dagelijkse Voorspraak van de gemeente is. Het hoofdbestuur riep op als de gemeente op zondag weer samenkomt rondom het Woord, biddend en pleitend een beroep te doen op Gods Naam. Juist als we geheel teruggeworpen worden op Zijn Woord, dan is er geen reden om de moed te verliezen en om zelfs de gemeente en de kerk te verlaten. Het hoofdbestuur drong aan de eenheid in de gemeente te zoeken en tot het uiterste te betrachten, door elkaar vast te houden in de Naam des Heeren. Met het zoeken van een weg buiten de kerk komen we onze crisis niet te boven.

i. Speciale uitgave de Waarheidsvriend In een speciale uitgave van de Waarheidsuriend (nummer 50) wordt uitvoerig ingegaan op het historisch besluit dat de synode van de Nederlandse Hervormde Kerk op vrijdag 12 december nam. Behalve een uitvoerige impressie van de synode en een artikel van ds. G. D. Kamphuis verwoorden vier predikanten (P. H. van Trigt, P. van der Kraan, J. Beider, A. de Reuver) wat de vereniging voor hen betekent en op welke wijze zij in de kerk hun plaats blijven innemen. Ook werd de toespraak geplaatst die de preses van de synode, ds. A. W. van der Plas, hield aan het einde van de dag.

j. Schrijuen ds. R. H. Kieskamp

Enkele dagen na het verenigingsbesluit stuurde ds. R. H. Kieskamp een brief met een bewogen appèl aan de leiding van het Comité en van het Gekrookte Riet, waarbij hij zich tevens richtte tot allen die voornemens zijn na 1 mei met de kerk te breken. Zijn schrijven werd integraal overgenomen in de Waarheidsvriend (nummer 51). Het antwoord dat van het Comité ontvangen werd met een reactie daarop van ds. Kieskamp, Vverd ook geplaatst in de Waarheidsvriend (nummer 5, 5 februari 2004).

k. Verklaring uan het hoofdbestuur

Op 2 januari kwam het hoofdbestuur met een verklaring in verband met de situatie die ontstaan is na de besluitvorming van 12 december. In deze verklaring overweegt het hoofdbestuur onder andere dat de Protestante Kerk in Nederland mede de voortzetting is van de Nederlandse Hervormde Kerk. De nieuwe kerkorde belijdt allereerst in haar kerkelijke verkondiging en dienst gehoorzaam te willen zijn aan de Heilige Schrift en de gereformeerde belijdenisgeschriften gaan volledig en v r ongeschonden mee in de Protestantse Kerk in Nederland, zodat men in deze kerk voluit gereformeerd kan zijn, ondanks ernstige principiële bezwaren die tegen de kerkorde zijn in te brengen. Ook is er volle ruimte voor de bediening van de verzoening, zoals die in de prediking van het Kruis en de Opstanding van Jezus Christus tot uiting komt.

Het hoofdbestuur wijst in de verklaring met nadruk af (verdere) stappen te nemen om buiten de Protestantse Kerk in Nederland te komen en zich afzonderlijk te hergroeperen in noodevangelisaties, noodclasses of een noodsynode, zoals het Comité tot behoud van de Nederlandse Hervormde Kerk uitdraagt. Daarmee wordt de kerk opgegeven en prijsgegeven. Dat is voor hervormd-gereformeerden een vreemde weg. Daarmee komen we terecht in een proces van repeterende breuken.

I. Voorlichting uoor kerkenraadscommissies, evangelisaties en kerkenraden in grote steden inzake Samen op Weg

Het hoofdbestuur hield op 20 maart in Hoevelaken twee bijeenkomsten, die in het kader stonden van voorlichting over de kerkordelijke consequenties van Samen op Weg. Leden van kerkenraadscommissies en bestuursleden van evangelisaties hadden gevraagd wat hun status na 1 mei zal zijn en waarin hun positie verandert. Na de opening 's morgens verzorgde mr. D. G. van Vliet een inleiding, waarna er ruim gelegenheid was tot gesprek, 's Middags was er een samenkomst van hervormd-gereformeerde kerkenraadsleden uit de grote(re) steden, bij wie ook de nodige vragen leven over wat het hervormde gemeente zijn binnen de Protestantse Kerk voor hen concreet betekent, ook waar de centrale gemeente zich verenigt. Ook hier verzorgde mr. Van Vliet een inleiding, waarna een gesprek volgde.

m. Gesprek met moderamen heruormde synode

Op 1 maart hebben ds. G. D. Kamphuis, ds. R. H. Kieskamp en de algemeen secretaris een gesprek gehad met het moderamen van de hervormde synode, waarbij ook leden van het triomoderamen aanwezig waren. In dit ruim twee uur durend gesprek is gesproken over het scheuren van de kerk en hoe moet worden omgegaan met gemeenten die in spanningsvolle posities verkeren.

n. Voorlichtingsavonden

Gezien de vele vragen die er in kerkenraden en gemeenten leven, besloot het hoofdbestuur - mede op verzoek - tot het beleggen van regionale voorlichtingsavonden. Deze avonden werden gehouden in Oude-Tonge (29 januari), Noordhorn (11 maart), Kampen (18 maart) en in Elburg (25 maart). Zowel ds. G.D. Kamphuis als drs. P.J. Vergunst verzorgde een korte inleiding. Na de pauze was er gelegenheid uitgebreid met elkaar in gesprek te gaan over de vragen die er in de gemeenten leven.

0. Oproep om biddag tot een dag uan boete en gebed te doen zijn

Vanuit de overtuiging dat een buigen voor God en Zijn Woord en een ons verootmoedigen voor Hem de weg is waarlangs Hij ons genadig wil zijn en het vertrouwen op Zijn beloften wil schenken, riep het hoofdbestuur op, om biddag in bijzondere zin tot een boete- en een bededag te doen zijn. Ds. R.H. Kieskamp schreef in de Waarheidsvriend het kader waarin deze dag dient te staan, namelijk van de strijd der geesten, die ook in en rond Samen op Weg aan het licht komt. Het gaat erom dat we (opnieuw) leren luisteren naar en gehoorzamen aan het Woord van God.

p. Nieuwe website

Om antwoord te geven op de vragen die bij velen leven, is er op het internet een nieuwe website opgezet. Het adres is www.zorgvoordekudde.nl Deze websi-

te wordt beheerd door ds. H. van Ginkel. De website heeft tot doel om niet alteen het standpunt van de Gereformeerde Bond uit te dragen, maar ook zoveel mogelijk feitelijke informatie te geven over zaken die voor de gemeenten van belang zijn, zoals de nieuwe kerkorde, plaatselijke regelingen en beleidsplannen. Verder bevat zorgvoordekudde.nl veel originele stukken, zoals de verklaring en het convenant die kerkenraden kunnen ondertekenen om duidelijk te maken dat zij ook in de Protestantse Kerk in Nederland gehoorzaam willen blijven aan het Woord van God en zich gebonden weten aan de gereformeerde belijdenis.

Convenant

Oe classis Alblasserdam heeft een convenant opgesteld, dat binnen haar ressort gemeenten heeft samengebonden^ rondom Schrift en belijdenis. Ook van büiten de classis zijn er gemeenten die hebben besloten op deze wijze te willen delen in de geboden verbondenheid.

Het'moderamen van de generale synode heeft positief gereageerd op het convenant. Het convenant is aanvaard en kreeg een kerkelijke status. Elke kerkenraad, ook buiten de Alblasserwaard, is volkomen gerechtigd te besluiten om de convenanttekst te aanvaarden als beleidsstuk voor de eigen gemeente. Het hoofdbestuur heeft tijdens de vele voorlichtingsavonden zijn verbondenheid geuit met de gemeenten die zo in gebondenheid aan Schrift en belijdenis de eenheid van de gemeenten zoeken te bewaren.

r. Ambtsdragersvergadering in Dordrecht

In de voortgang van het Samen op Weg-proces heeft het hoofdbestuur verschillende ambtsdragersbijeenkomsten belegd, waarop vanuit Gods Woord en in gebondenheid aan de gereformeerde belijdenis gezocht is naar een bijbels en kerkelijk gezien verantwoorde en begaanbare weg voor de gemeenten. Omdat het genomen synodebesluit met name in hervormdgereformeerde gemeenten veel spanning oproept en dreigt tot ingrijpende scheuren te leiden, was besloten opnieuw bijeen te komen. Onder het thema 'Geeft de Heere de hand' kwamen we op zaterdag 17 april in de Augustijnenkerk te Dordrecht bijeen. Gekozen is voor deze plaats, omdat Dordrecht in de geschiedenis van onze kerk van grote betekenis is geweest. In de voortgang van de kerk kunnen we alleen verder op de schouders van én in verbondenheid met het voorgeslacht. Tijdens deze bijeenkomst werd het woord gevoerd door ds. G. D. Kamphuis en drs. P. J. Vergunst. Na de pauze gingen de beide inleiders en mr. D. G. van Vliet in op vragen die werden gestéld. We kijken terug op een goede ontmoeting, die door de broeders als bemoedigend werd ervaren.

s. Handreiking afgewezen

Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond was getuige en deelnemer aan het gesprek dat het moderamen van de synode op vrijdag 26 maart op grond van de laatste synodebesluiten met bezwaarden voerde. Vanwege onze zorg voor al de bezwaarden wisten onze deelnemers zich intens betrokken bij het urenlan 1 ge gesprek, waarin op voorzichtige en zorgvuldige wijze gezocht is naar een weg waarin heel de kerk bijeen kon blijven. Gezien de voorstellen van en de bereidheid bij het moderamen, alsmede gezien de eerste reactie van enkele bestuursleden van het Comité tot behoud van de Hervormde Kerk, waren onze broeders hoopvol dat enkele weken voor 1 mei er alsnog uitkomst zou komen.

Het hoofdbestuur heeft op 2 april met grote teleurstelling kennisgenomen van het feit dat het Comité deze handreiking van het moderamen heeft afgewezen. Nu de aanzet tot een oplossing binnen handbereik was, nu de kerkordelijk mogelijke grenzen zijn opgezocht aan de hand van de moties-Burggraaf en - De Fijter, is het werkelijk onbegrijpelijk dat deze weg is afgewezen.

t. Brief naar alle hervormd-gereformeerde

kerkenraden en besturen van evangelisaties In april 2004 werd namens het hoofdbestuur een brief verstuurd naar alle hervormd-gereformeerde kerkenraden en besturen van evangelisaties. Het hoofdbestuur stelt dat de huidige crisis ons er nadrukkelijk bij bepaalt dat we schromelijk zijn tekortgeschoten in het bewaren van de kerk bij haar fundament, bij haar belijden. In de eerlijke erkenning van onze zonde voor God mag er tegelijk nieuwe hoop geboren worden, mag er nieuwe moed gevonden worden, als we zien dat God ons nochtans inschakelt als medearbeiders aan het gebouw van de gemeente. Het is de begeerte van de Gereformeerde Bond om op de plaats waar wij vanwege de synodebesluiten terechtkomen en die wij niet als gemakkelijk ervaren, onze roeping te vervullen: met het Woord in de kerk te staan. Het hoofdbestuur doet in deze brief uit het diepst van het hart een oproep om niet met onze kerk te breken, waar deze zich voortzet in het bredere verband van de Protestantse Kerk in Nederland. Het gaat altijd weer om de vrijheid om Gods Woord uit te dragen, om onze blijvende opdracht ons volk terug te roepen tot de gehoorzaamheid van het geloof, waarbij wij ons aan niets gebonden weten wat tegen dat Woord en de gereformeerde belijdenis ingaat.

6. Brieven aan het moderamen van de synode

Op 3 mei 2003 heeft de vice-preses van de hervormde synode, ouderlingkerkvoogd drs. J. van Heijst, de Samen op Weg-kerken vertegenwoordigd op een conferentie van het Europese Forum van Homoseksuele en Lesbische Christenen. Door middel van een brief aan het moderamen van de synode heeft het hoofdbestuur hierover verontwaardigd gereageerd. Het hoofdbestuur vindt het onbegrijpelijk dat de heer Van Heijst aanwezig was tijdens een bijeenkomst waar het huwelijk sterk gerelativeerd wordt en waar propaganda gemaakt wordt voor de gelijkwaardigheid van alle manieren waarop mensen hun relaties en seksualiteit beleven.

Het hoofdbestuur laakt zijn presentie in de eerste plaats om inhoudelijke motieven. De kerk heeft te getuigen van de heilzame geboden van onze Schepper in plaats van een terzijdestelling daarvan te stimuleren of te gedogen. In de tweede plaats spreekt het hoofdbestuur zijn afkeuring af over de stilzwijgende aanwezigheid vanuit pastoraal motief ten aanzien van homofiele gemeenteleden die in onthouding hun weg door het leven gaan. In de derde plaats acht het hoofdbestuur het optreden van het moderamen zeer weinig invoelend naar tienduizenden gemeenteleden en honderden (wijk)gemeenten die blijvend een diepe pijn beleven aan de synodebesluiten rond de zegening van alternatieve relaties.

Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond heeft in januari 2004 een brief gestuurd aan het moderamen van de synode waarin kritisch is gereageerd op de uitspraken van dr. B. Plaisier in een vraaggesprek met het blad VolZin aan de vooravond van 12 december 2003. Het hoofdbestuur vroeg aandacht voor één aspect uit zijn betoog, namelijk de opmerkingen over de beoogde samenwerking met rooms-katholieken.

Waar de kerk belijdt gehoorzaam te zijn aan de Bijbel, kan het naar de mening van het hoofdbestuur niet dat in het vraaggesprek twee andere benaderingen als insteek genoemd worden, namelijk het uitgaan van het kerkrecht en van de behoeften van mensen. Ds. Plaisier komt vervolgens tot zijn uitspraak dat het jammer is dat de Rooms-Katholieke Kerk op allerlei vlakken de lijnen strakker getrokken heeft ten aanzien van gemeenschappelijk vieren. Bovendien suggereert het interview dat priesters, pastoraal werkers en dominees zonder meer onderling uitwisselbaar zijn. Het hoofdbestuur is van mening dat het gereformeerd belijden geen ruimte biedt om op deze wijze te spreken over samenwerking met Rome en deed in de brief een oproep de Rooms-Katholieke Kerk in haar eigenheid te respecteren door te beseffen dat het pauselijk leergezag en het traditiebegrip nog steeds verhinderen om het Sola Scriptura geheel te laten gelden.

7. Leerstoelen

Werkzaamheden van pro/, dr. A. de Reuver Prof. De Reuver hield zich in Utrecht met een omvangrijke groep deeltijd-

studenten bezig met het gedachtegoed van Kohlbrugge. In de bachelorfase (te vergelijken met het vroegere kandidaats) heette de collegecursus Van Voetius tot heden. Zowel eerste- als tweedejaars studenten bevolkten de collegezaal. In de specialisatiefase (ouderejaars) ging de bezinning over De Persoon uan Christus in de vroomheidsgeschiedenis. De zorg voor het onderwijs bestond voor een belangrijk deel uit de begeleiding van eindscripties en dissertaties. Een aantal keren verzorgde prof. De Reuver lezingen. Het feit dat zijn studie Verborgen omgang. Sporen van spiritualiteit in Middeleeuwen en Nadere Reformatie in het Engels vertaald zal worden, is een teken van waardering.

Werkzaamheden van prof. dr. W. Verboom Veel van de tijd van prof. Verboom werd in beslag genomen door het voorbereiden en geven van colleges in Leiden. Hij gaf de gebruikelijke colleges Symboliek, Catechetiek en Nederlandse Kerkgeschiedenis. Daarnaast participeerde hij in een collegereeks Vijf eeuwen christendom ih de Nederlandse. samenleving. Vanwege de leerstoel geeft hij dezer dagen zes avondcolleges over Arminius en Gomarus.

Wat betreft het Praktisch Theologisch onderzoek valt te melden dat prof. Verboom het onderzoek naar missionaire catechese heeft afgerond. Verder werkte hij mee aan twee bundels op het gebied van de Praktische Theologie van het HTWI. Prof. Verboom geeft ook medewerking aan het opzetten van een website, waarop hij onder andere ideeën voor de catechese en de catechismusprediking wil aanreiken. De voor het hoofdbestuur geschreven verslagen van hun werkzaamheden zijn ook dit jaar naar alle hervormdgereformeerde (wijk)kerkenraden gestuurd, uit dankbaarheid voor de betrokkenheid op ons Leerstoelfonds, veelal uitkomend in een plaats op het collecterooster.

8. Prof. R G. Immink benoemd tot rector HTWI

De hervormde synode benoemde op 27 juni prof. Immink tot rector van het Hervormd Theologisch Wetenschappelijk Instituut (HTWI, inmiddels Th.WI geheten). Deze instelling is verantwoordelijk voor de predikantsopleidingen aan de universiteiten van Leiden, Utrecht en Kampen.

9. Afscheid prof. dr. W. Balke

Op 17 oktober nam prof. Balke afscheid als bijzonder hoogleraar Geschiedenis van de Reformatie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. In de veelheid van werkzaamheden die de terugtredende hoogleraar heeft ingenomen, valt het hoofdaccent op het onderzoek van de Reformatie. De titel van zijn afscheidscollege was: Jeruzalem, Rome en Genève.

10. Christelijke Hogeschool Ede

Op 1 april 2004 trad drs. M. Burggraaf terug als voorzitter van het College van Bestuur van de CHE. Ruim dertien jaar gaf hij leiding aan de CHE. Dr. C. P. Boele is zijn opvolger.

Binnen de CHE werd de Evangelische Theologische Hogeschool opgenomen. Het hoofdbestuur vroeg het bestuur wat de gevolgen hiervan zijn voor het gereformeerde karakter van de CHE, met name de opleiding Godsdienst-Pastoraal Werk. Het CHE-bestuur antwoordde dat de hogeschool vanuit een bijbels-gereformeerde identiteit : open> staat voor. alle studenten die op basis van de.Bijbel als Geds openbaring willen leven en denken. In de praktijk betekent dit dat in de opleidingen naast reformatorische ook evangelische docenten en studenten participeren.

De Raad van advies deelde mee dat gekozen is voor de handhaving van de Raad van advies, die twee vergaderingen per jaar belegt, en voor invoering van een jaarlijks participanten-overleg.

11. Theologische Hogeschool 'Johannes Calvijn'

Op 23 oktober was er een ontmoeting met het bestuur van de THGB. Het onderwerp van gesprek was het jaarverslag 2002. Opmerkelijk is dat er van jaar tot jaar zoveel jonge mensen kiezen voor de opleidingen GPW/GL, terwijl er toch geen duidelijke indicaties zijn van groei in werkgelegenheid. Het is van belang blijvend aandacht te schenken aan de profilering van de kerkelijk werker en aan de mogelijkheden die de inzet van dit theologisch middenkader in de gemeenten kan dienen.

Het Instituut voor Gemeenteopbouw en Theologie, aangestuurd door drs. M. van Campen, timmert behoorlijk aan de weg. Het Centrum voor Israëlstudies is een onderafdeling van dit Instituut, dat meer en meer bekendheid krijgt. Drs. C. J. Rodenburg werd naar Israël uitgezonden om het gesprek met de Joden te voeren.

12. Contacten met de studenten

Na het overlijden van ing. C. van der Louw en het terugtreden van ds. A. Baas is ds. H. J. Lam als eerste verantwoordelijk voor het onderhouden van de contacten met de studenten, mede met het oog op de studietoelagen die uit het Studiefonds worden verstrekt.

13. Studie- en oriëntatiedagen

Van dinsdag 19 augustus t/m vrijdag 22 augustus werden in Hydepark te Doorn studie- en oriëntatiedagen georganiseerd voor resp. studenten en aankomende studenten in de theologie. Deze dagen zijn bezocht door een flink aantal studenten. Er werd intensief met de studenten van gedachten gewisseld. Het hoofdbestuur wil op deze wijze de studenten die met de hervormd-gereformeerde beweging in onze kerk meeleven, van dienst zijn met een oriëntatie en een nadere bezinning op de theologicbeoefeningin' gereformeerde zin. Ds. W. Chr. Hovius en zijn echtgenote traden opnieuw op als gastheer en gastvrouw.

14. Ontmoetingsdag met onze theologiestudenten

De jaarlijkse ontmoeting van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond met hervormde studenten in de theologie werd op maandag 22 december in Nijkerk gehouden. Het thema was Geest en gemeente. Dr. G. van Ek, universitair docent Bijbelse theologie aan de Universiteit Utrecht, hield een bijbels-theologische inleiding. Drs. C. Blenk uit Delft verzorgde een praktisch-theologische lezing.

15. Preekkringen

Onder verantwoordelijkheid van het hoofdbestuur kwamen ook dit jaar vier preekkringen regelmatig bijeen, waarin met (overwegend jonge) predikanten nagedacht wordt over veel aspecten van de prediking. Mentoren hiervan zijn ds. L. J. Geluk, ds. W. van Gorsel, ds. W. Chr. Hovius en ds. H. Visser. In april hebben leden van ons Dagelijks Bestuur gesproken met de mentoren over het functioneren van de preekkringen en de vragen die er bij de predikanten leven.

16. Contacten met IFES/CSFR

Op 1 maart woonde drs. P.J. Vergunst het Kerkenoverleg IFES-Nederland bij. Gesproken werd over de inbreng van de kerken in het Meerjarenbeleidsplan IFES-Nederland. Voor de studenten is het belangrijk de relevantie van het . christelijk geloof te doordenken en „ zich te verdiepen in de klassieken (Augustinus en Calvijn). < • .

In april hadden drs. P. J. Vergunst en - de bestuurssecretaris een ontmoeting met de CSFR. Het landelijk bestuur . van de CSFR gaf een toelichting op ' , zijn beleidsplan. Ook werd doorgegeven hoe het op de bijbelkringen gaat en welke thema's dit jaar worden be-' studeerd. Verder kwam aan de orde de contacten tussen de disputen en de . plaatselijke kerken en de situatie van de Hervormde Kerk. ^

17. Predikantenconferentie

Op woensdag 7 en donderdag 8 januari werd in Hydepark te Doorn de jaarlijkse conferentie voor predikanten • van de Gereformeerde Bond geheu-> • den. Na de herdenking van de in'2003 ontslapeirpredikanten vroeg ds. G.D. Kamphuis in zijn' openingswoord aandacht voor de priesterlijke dienst van Christus. Daarna volgde een causerie van Anne van der Bijl over het thema Het leven van christenen in de verdrukking. Anne van der Bijl is oprichter van de internationale organisatie Open Doors. Hij gaf zijn ervaringen in Oost- Europa, het Midden-Oosten en ook Azië door, waar hij bijbels verspreidde: een heel persoonlijke en appèllerende onderstreping van de waarheid dat het Woord van God niet gebonden is.' 's Middags hield prof.dr. W. Verboom een referaat over De catechismusprediking. Hij ging in op, het doel en de functie ervan, en op de - vorm waarin het onderricht uit het - leerboek uit Heidelberg gegoten kan worden.

Dr. J. Broekhuis opende de tweede dag met een lezing over Breuk of brug? Actuele uitdagingen van de islam, waarin hij het godsbeeld van christenen en moslims behandelde. Ds. Broekhuis stelde dat God in de islam aanbeden wordt in de gestalte van de koran, waardoor ' deze godsdienst op grond van het tweede gebod belicht moet worden. - De Europarlementariërs mr. drs. C. Bremmer die verwoordde in Europa te geloven - en drs. B. Beider - die aan-

gaf dat waar het geloof in de levende God naar de privé-sfeer verdrongen wordt, de antireligie van socialisme en liberalisme in het publieke domein ruiip baan krijgt - gaven na de middagpauze de christen-democratische en Staatkundig-gereformeerde visie op Europa weer, waarna zij en forumleden'drs. C. Blenk en dr. H. Klink een levendig gesprek met de aanwezigen voerden.

18. Contio in het noorden

Voor predikanten in het noorden werd twee keer een aparte contio gehouden, waar nagedacht werd over Motieven uan degemeente voor het meewerken aan haar opbouw en ouer Hervormd predikant in de Protestantse Kerk. Inseptember was een nummer van de Waarheidsvriend geheel gewijd aan de vreugden en zorgen van de gemeenten in de drie noordelijke provincies.

^.•Vriendenkring dr. H, F. Kohlbrugge

Op zaterdag 27 maart werd de jaarlijkse conferentie van de Kring van Vrienden van dr. H. F. Kohlhrugge gehour den in de Jacobikerk te Utrecht. In de morgensamenkomst hield dr. P. F. Bouter een referaat over Athanasius - zijn standvastigheid en betekenis voor de Kerk der eeuwen. In de middagsamenkomst refereerde ds. L. J. Geluk over het onderwerp Het Réveil en de kerkelijke situatie nu. Het hoofdbestuur woonde de conferentie bij in de persoon van dst-R, H. Kieskamp. m j>

20J Promovendiberaad

Het promovendiberaad kwam het afgelopen jaar weer tweemaal bijeen, in het najaar in Nijkerk en in het voorjaar in Putten. De opkomst schommelt steevast rond de 25 personen, 's Morgens was er een plenair onderwerp aan de orde, waarbij vanuit verschillende invalshoeken de verhouding tussen-geloof, theologie en wetenschap centfaal stond, 's Middags sprak men in de vier secties diepgaand verder over tevoren rondgestuurde teksten van diverse promovendi. Een probleém deed zich voor rond de sectie bijbelwetenschappen, die te klein dreigt te worden om afzonderlijk door te gaan. Wanneer dit betekent dat het aantal promovendi uit onze kring dat zich rechtstreeks met de Bijbel bezighoudt minimaal blijft, is dat een zorgelijk teken. We hopen daarom dat onder hervormd-gereformeerde theologen die met studiezin begaafd zijn, ook zullen zijn die zich in hun specialisatie rechtstreeks op het Woord van God willen richten. Vooral omdat juist de plaats en de waardering van de Bijbel in de hedendaagse kerk en theologie zozeer aangevochten is, terwijl het hier toch gaat om de bron en de norm van de evangelieverkondiging en van ons kerk-zijn.

21. Promoties

In september promoveerde mr. J. J. H. Post aan de Vrije Universiteit te Amsterdam op een studie onder de titel Een sikkel in een vreemde oogst? De jurist onderzocht 'De Juridische verhouding tussen hervormde gemeenten en de Nederlandse Hervormde Kerk in het bijzonder bij kerkfiisie'. In zijn studie heeft dr. Post bronnenonderzoek gedaan naar de verhouding van kerk en gemeente in de loop van de eeuwen, in het bijzonder ook gericht op het beheer van de kerkelijke goederen.

Op 10 december is drs. A. A. Teeuw, verpleeghuisarts van Salem in Ridderkerk, gepromoveerd aan de Universiteit in Utrecht, op een proefschrift getiteld Niet starten om staken te uoorkomen? Een morele beoordeling uan niet-starten en staken uan sondeuoedingstherapie bij CVApatiënten in een verpleeghuis. Dr. Teeuw is medicus en theoloog. Hij combineert beide studieterreinen in zijn dissertatie.

We feliciteren de promovendi met de voltooiing van hun promotiestudie.

22. Ambtsdragersvergaderingen

In 2003 vonden de regionale ambtsdragersvergaderingen plaats op twee dinsdagen in september. Deze verschuiving komt voort uit het feit dat steeds meer broeders geen voorkeur aan de vrijdagavond gaven. Behalve ambtsdragers waren ook leden van besturen van evangelisaties en afdelingen van de Gereformeerde Bond hartelijk welkom. Voor het eerst sinds 1997 heeft het hoofdbestuur de kerkelijke situatie op de agenda van de ambtsdragersvergadering geplaatst. Het thema Om een gereformeerde kerk had te maken met de kerkelijke actualiteit. De worsteling om het belijden van de kerk is altijd kenmerkend geweest voor de positie van de Gereformeerde Bond in de kerk. Daarbij beseffen we dat we niet alleen verantwoordelijk zijn voor de gemeente waarin we het ambt dienen, maar via de meerdere vergaderingen voor al de gemeenten. Er is sprake geweest van een heel betrokken discussie en de opkomst was in verhouding met afgelopen jaren positief.

23. Congres Waarden en Normen

Op 11 september hebben leden van het hoofdbestuur in Hardinxveld-Giessendam het congres van het Platform Waarden en Normen bijgewoond. Het was een boeiende en constructieve dag. Minister-president Balkenende kreeg een koffer met 25 essaybundels over waarden en normen overhandigd, 's Morgens hielden dr. ir. J. van der Graaf en prof. mr. dr. P. B. Cliteur een inleiding, 's Middag konden de deelnemers aan het congres enkele workshops bezoeken.

24. Catechesedag voor het noorden

Op 2 april 2003 vond in Putten onder de titel Kansen uoor de catechese een studiedag over de cateches.e plaats als gevolg van de in 2002 opnieuw op de agenda gezette bezinning over de catechese in hervormd-gereformeerde gemeenten. Het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond, de HGJB en het Instituut voor Gemeenteopbouw en Theologie beoogden de bijscholing van catecheten gestalte te geven door na te denken over de identiteit van de catechese, alsmede over werkvormen, leermiddelen, groepsprocessen enz. Op verzoek van catecheten uit de noordelijke provincies van ons land werd deze dag op maandag 22 september 2003 in enigszins afgeslankte vorm in Assen herhaald. Het hoofdbestuur is dankbaar over de toenemende samenwerking in herv.-gereformeerde kring inzake de bezinning op de catechese.

25. Studiedag over pastorale gemeente

Op woensdag 24 september werd op Hydepark in Doorn een studiedag gehouden over de pastorale gemeente. De bezinning richtte zich met name op al degenen die betrokken zijn bij het pastoraat binnen (een deel) van de gemeente. Dr. J. Hoek hield een bijbels-theologische lezing, uitgaande van de kerntaken van de gemeente: leren, dienen, vieren, getuigen en pastoraat. Vervolgens sprak dr. H. C. van der Meulen over ontwikkelingen in het pastorale veld: wat gebeurt er in de visies op pastoraat, hoe zien we de verhouding tussen pastoraat en hulpverlening?

De deelnemers konden uit zes workshops er drie kiezen. De studiedag werd beëindigd met een forum.

26. Ontmoetingsdag voor evangelisaties en kleine gemeenten in het noorden

Met het oog op de situatie in veel kleine gemeenten en evangelisaties in de noordelijke provincies en onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de voortgang van het werk besloot het hoofdbestuur op zaterdag 15 november in Drachten een dag van ontmoeting en toerusting te organiseren. Tijdens deze ontmoeting werd nagedacht hoe we het getuigenis naar de directe omgeving vanuit een kleine gemeente of evangelisatie (meer) gestalte kunnen geven. De inleiding over dit onderwerp deed ds. P. Zeedijk uit Westerlee-Heiligerlee. De heer W. A. Kaars uit Reeuwijk reikte in de tweede bijdrage suggesties aan op welke wijze de financiële positie van kleine gemeenten, evangelisaties, en kerkenraadscommissies in het noorden te verbeteren zijn. Na deze inleidingen was er ruim gelegenheid voor onderling gesprek.

27. Commissie Steunfonds

Binnen de Commissie Steunfonds was ir. L. van der Waal op 1 januari 2004 aftredend. In verband met zijn leeftijd zag hij af van een herbenoeming. In zijn plaats werd de heer B. van Putten uit Wezep voor de Commissie gevraagd, die positief op zijn benoeming reageerde. Vanuit deze commissie waren er opnieuw diverse contacten met kleine gemeenten.

28. Beraadsdag grote steden

Eindhoven Op zaterdag 10 mei 2003 belegde het hoofdbestuur in Eindhoven de jaarlijkse ambtsdragersbijeenkomst, die in het teken staat van de bezinning op de positie van de hervormd-gereformeerden in de stad. Ds. M. van Duijn is in augustus 2001 bevestigd als missionair predikant in Eindhoven, waarbij hij tegelijkertijd een pastorale verantwoordelijkheid heeft gekregen voor de groep hervormd-gereformeerden.

Ja de opening werd de ambtsdragers- > reek gehouden door ds. H. C. Mar- : hand uit Groningen. Tijdens het weede deel van de ochtend kregen de ïervormd-gereformeerden in Eindhoen gelegenheid zich te presenteren, vat gebeurde met behulp van een 'owerpointpresentatie. Zij vertelden ïierin onder meer hoe hun plaats binlen het geheel van kerkelijk Eindhoven is, welke missionaire mogelijkheden er de afgelopen twee jaar geweest zijn, wat de betekenis is van de in 1003 gestarte morgendiensten in de stad en welke insteek gekozen is bij iet benaderen van hen die van het üvangelie vrijwel niets weten. Na de niddagpauze musiceerden enkele geneenteleden en volgde een uitvoerige bespreking. Ds. Van Duijn besloot de iag.

Vieuwegein

3p zaterdag 24 april 2004 was er een Dntmoetingsdag in de hervormde gemeente van Vreeswijk-Nieuwegein, waar ds. C. N. van Dis sinds 1996 en missionair-diaconaal werker Hans Schaap sinds 2001 hun arbeidsveld hebben. Deze stadsgemeente bestaat zowel uit een oude dorpskern als uit een grote nieuwbouwwijk. Na de opening werd de ambtsdragerspreek gehouden door dr. C. A. van der Sluijs uit Rotterdam-Zuid. Onder de titel Gemeente als bruggenhoofd vertelde ds. Van Dis vervolgens iets over de gemeentevisie die de kerkenraad in zijn beleid heeft verwoord. Het ging daarbij onder meer over de missionaire roeping en de gerichtheid op jongeren. Hans Schaap ging vervolgens in op de uitvoering van het projectplan Bruggen bouwen.

Na de middagpauze vroeg HGJB-directeur Harmen van Wijnen, ambtsdrager in Nieuwegein, onder de titel Brug naar de toekomst aandacht voor de plaats van kinderen en jongeren in de gemeente, waarna een bespreking volgde.

9. Contacten met het buitenland

oemenië

Van donderdag 6 tot en met zaterdag 8 november werd aan de Protestantse Theologische Faculteit in Cluj een internationaal congres gehouden over de Heidelbergse Catechismus ter gelegenheid van het feit dat 440 jaar geleden dit leerboek voor de kerk werd uitgegeven (1563). De Heidelbergse Catechismus neemt in de gereformeerde, (meest) Hongaars sprekende kerk in Roemenië een belangrijke plaats in. Het is naast de tweede Helvetische confessie een belijdenisgeschrift en een leerboek voor de gemeente. De theologische studenten die predikant willen worden, moeten de Heidelberger zelfs uit hun hoofd kennen. Dr. ir. J. van der Graaf en prof. dr. W. Verboom waren uitgenodigd om een lezing te verzorgen. Dr. Van der Graaf hield een lezing over het onderwerp Een leerling van de Heidelbergse Catechismus. Prof. Verboom refereerde over De Heidelberger in de twintigste eeuw in Nederland.

Miniconferentie

Op maandag 2 juni heeft in Nijkerk de eerste miniconferentie van de stichting Hulp Oost-Europa, de GZB en de Gereformeerde Bond plaatsgehad. Hier is de overeenkomst inzake samenwerking in een bondenberaad Oost-Europa ondertekend. Tevens hebben alle drie deelnemers een presentatie gehouden over het werk dat ieder in Oost-Europa doet. Als gast was aanwezig prof. Kellemen Attila uit Roemenië. Hij is hoogleraar in Cluj. In zijn inleiding heeft hij met name aandacht gevraagd voor het gebrek aan vertrouwen dat er in de Roemeense Orthodoxe kerk nog is, waardoor het moeilijk wordt om inhoudelijk over allerlei punten te discussiëren. Ook heeft hij gesproken over de hernieuwde belangstelling voor de prediking van de Heidelbergse Catechismus.

Frankrijk

Op 2 maart is het Frans Beraad in Ede bijeen geweest. In de morgenvergadering hebben de verschillende stichtingen hun werk ten behoeve van Franstalige christenen gepresenteerd, waarna er 's middags gesproken is over de mogelijkheden om te komen tot een gezamenlijke website. Het gaat daarbij ook om het aanbieden van materialen en onderricht ten behoeve van evangelisten in de Franstalige wereld.

Colloque Biblique Francophone

Van dinsdagmiddag 13 april tot vrijdagmiddag 16 april werd voor de i9 e achtereenvolgende keer, dit Franstalige bijbels symposium gehouden. De internationale pastorale is het jaarlijks trefpunt voor hen die in de calvinistische zin theologie beoefenen en de kerk in de Franssprekende wereld als zodanig willen dienen. De ontmoeting van een aantal dagen dient met name ter onderlinge bemoediging en stimulering voor degenen die - vaak op eenzame posten - als in de verstrooiing leven en werken.

Door de jaren heen is de aanwezigheid van Nederlandse deelnemers door onze Franstalige broeders en zusters bijzonder op prijs gesteld.

30. Christelijke Gereformeerde Kerken

Met de Deputaten Eenheid van gereformeerde belijders van de Christelijke Gereformeerde Kerken was er opnieuw een goed contact. Gezocht wordt naar mogelijkheden om elkaar ter plaatse als gemeenten meer te ontmoeten. In de ontmoetingen is gesproken over het functioneren van het gereformeerd belijden in de plaatselijke gemeenten. Ook spraken we over het functioneren van de vreze des Heeren onder ons. Tevens gaven wij toelichting op onze positie te midden van de ontwikkelingen in de kerk en spraken we over de relatie van de christelijke gereformeerden met de Geref. Kerken Vrijgemaakt.

31. Contact Orgaan

Gereformeerde Gezindte (COGG) Over het thema Gereformeerde Gezindte nu en in de toekomst hield het Contactorgaan voor de gereformeerde gezindte op 22 april in Putten zijn jaarlijkse conferentie. Deze conferentie werd gehouden in verband met het veertigjarig bestaan van het COGG. Bij de start is onder hetzelfde thema een bijeenkomst gehouden. Ds. J. H. Velema (jarenlang secretaris van het COGG) sprak over Lessen uit het verleden (1964- 2004), met het oog op de toekomst van de gereformeerde gezindte. Dr. P. J. Visser hield een inleiding over de vitaliteit van het gereformeerd belijden, toegespitst op enkele belangrijke aspecten. Drs. P. J. Vergunst en ds. R. H. Kieskamp woonden namens het hoofdbestuur de conferentie bij.

32. Eleos/SGJ

Participatie in de Raad voor Overleg Kerken en Eleos werd gecontinueerd. Het bestuur van Eleos heeft in zijn vergadering van 12 januari besloten in aansluiting op de algemene ontwikkeling tot wijziging van de bestuurlijke structuur. Met ingang van 1 april vond de overgang naar het zgn. Raad van Toezicht - Raad van Bestuur model zijn beslag. De heer J. Roza heeft ds. P. Mulder opgevolgd als voorzitter van Eleos.

De SGJ vroeg in een brandbrief aandacht voor een nijpend probleem. De SGJ biedt verschillende vormen van jeugdzorg. Eén van deze vormen is de ambulante jeugdhulpverlening, die voornamelijk bestaat uit preventie op scholen en in gemeenten, opvoedingsondersteuning en begeleiding van (tijdelijk) op vrijwillige basis uit huis geplaatste kinderen en hun ouders. In tegenstelling tot de andere jeugdzorgactiviteiten die de SGJ uitvoert, ontvangt de SGJ hiervoor nauwelijks subsidie. De activiteiten binnen de ambulante jeugdhulpverlening worden grotendeels gefinancierd door de bijdragen die de SGJ uit de kerkelijke gemeenten uit haar achterban ontvangt. ;

De SGJ schreef daarom hervormd-gereformeerde kerkenraden aan, om'samen onze verantwoordelijkheid voor onze jongeren in de knel te verstaan. Er is gelukkig een positieve ontwikke- • ling te vermelden. De SGJ ontvangt bijdragen uit gemeenten die voorheen niet bijdroegen aan het werk van de SGJ en in februari schreven ds. G.l Herwig uit Kamerik, drs. G. J. A. Too-

nen uit Sommelsdijk en B. van Putten uit Wezep, de hervormd-gereformeerde leden van het SGJ-bestuur, dat er in 2003 een geweldige respons is gekomen op hun verzoeken om ondersteuning van het werk. Ook al werd de begroting niet helemaal gehaald, er was wel een mooie stijging van 140%.

33. Uitgaven

Bij uitgeverij Boekencentrum in Zoetermeer verscheen het boek Licht op de kerk. Dit boek is een bundeling van de serie artikelen die in de Waarheidsvriend is verschenen, waarin wezenlijke kenmerken van de kerk belicht zijn. Gespreksvragen zijn toegevoegd. Het doel hiervan was leiding te geven aan kerkenraden en gemeenteleden in gehoorzaamheid aan Gods Woord, in gebondenheid aan de belijdenis, in navolging van het voorgeslacht. Het is een boek waarin alle belangrijke aspecten van het kerk-zijn in deze spanningsvolle tijd aan de orde komen. Door al de hoofdstukken heen klinkt het pleidooi voor een voluit gereformeerde kerk, in haar grondslag en haar spreken.

Reeks Gereformeerd Belijden

'Gereformeerd Belijden' is de twaalfdelige reeks, uitgegeven onder verantwoordelijkheid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond. De serie verschijnt onder eindredactie van drs. P.J. Vergunst. Het doel ervan is om gemeenteleden de waarde van het gereformeerd belijden voor onze tijd te laten zien. Inmiddels zijn zes boekjes verschenen.

Van horen naar zeggen is het eerste deel. Drs. J. Westland uit Bergambacht laat zien dat de verschuivingen in de cultuur niet afdoen aan de hoge waarde van het klassiek gereformeerde belijden.

Gemeentegetrouu; is het tweede deel. Ds. H. van Ginkel, Goes, schreef dit boek als een bemoediging voor gemeenteleden en ambtsdragers, om hen te helpen in de praktijk van het kerkelijk leven trouw te zijn aan de gemeente en aan haar Heere.

Woorden schieten te kort is het derde deel. In dit boek wordt met inachtneming van variabele wijzen van geloven door drs. J. H. Schrijver, Woerden, een pleidooi gevoerd voor dogmatisch geloven. Wat wordt afgewezen, is een vorm van geloven die dogma's beschouwt als een stelsel van christelijke waarheden, die de kerk aan mensen dicteert en oplegt.

Het geloof in ons hart is het vierde deel. In een twintigtal kleine hoofdstukken bespreekt drs. W. Chr. Hovius, Apeldoorn, in deze exegetisch-pastorale . studie kenmerken van het christelijke geloof. Verschillende accenten en aspecten van het geloof komen in deze verkenningen naar voren, zoals ze in verschillende bijbelboeken oplichten, met name in die van het. Nieuwe Testament.

Onzin bij uitstek is het vijfde deel. In dit boek kleurt ds. J. Beider, Dordrecht, het begrip zonde vanuit de bijbelse grondwoorden in voor deze tijd. Op die manier komt het onderwerp verrassend dicht bij de lezers te staan. De vraag naar de herkomst van het kwaad blijft niet liggen. In een apart hoofdstuk wordt nagedacht over de vraag of de bijbelse mensvisie ziek maakt. Beter dan dit leven is het zesde deel. Dit boek van ds. P. J. den Admirant, Harderwijk, wil een handreiking bieden aan hen die worstelen met de vragen van het lijden waardoor zij persoonlijk getroffen worden. Vooral in het begin van zo'n periode kunnen de vragen iemand volledig in verwarring brengen. Hij wil degenen die in aanraking komen met hen die lijden, toerusten om hen in lijden en nood bij te staan.

Het Woord der prediking

Tien jaar na de verschijning van deel 1 van 'Het Woord der prediking' verscheen het vierde deel in deze reeks preekschetsen, onder redactie van ds. J. Maasland, prof. dr. W. Verboom en dr. ir. J. van der Graaf. De schetsen willen gekenmerkt zijn door een goede uideg van de tekst, waarbij ook aandacht gegeven wordt aan het verband waarin de tekst staat en waarbij er ruimte is voor onderlinge Schriftvergelijking. Daarnaast wil aansluiting gezocht zijn bij de gereformeerde traditie en wordt gezocht naar de boodschap van een bijbelgedeelte, zowel voor het persoonlijke, geestelijke leven als voor het kerk-zijn en functioneren in de samenleving. Aan deze bundel, die verschijnt onder verantwoordelijkheid van het hoofdbestuur, werkten ook enkele confessionele predikanten mee, evenals enkelen uit de Christelijke Gereformeerde Kerken, de Nederlands Gereformeerde Kerken en de Gereformeerde Gemeenten.

34. Hertaling klassieke liturgische formulieren

Op de eerste dag van de maand april waren ds. G. D. Kamphuis en de algemeen secretaris aanwezig bij de laatste vergadering van de werkgroep Hertaling klassieke liturgische formulieren. Ook leden van de redactie Dienstboek van de kerk waren present. Deze werkgroep was in april 2002 door de kerk in het leven geroepen en telde vijf door de kerk en vijf door de Gereformeerde Bond voorgedragen leden. Zij hebben de afgelopen jaren in 23 (!) langdurige vergaderingen alle reacties uit de gemeenten op de voorlopige uitgave van de hertaalde klassieke liturgische formulieren gerubriceerd en gewogen. Deze voorlopige uitgave verscheen in het najaar van 2000 en werd als proeve aan de gemeenten verzonden, die tot 31 december 2001 hun reacties daarop konden inzenden.

In grote saamhorigheid is al het commentaar van kerkenraden en gemeenteleden gerubriceerd en beoordeeld, eerst door twee werkgroepleden (een theoloog en een neerlandicus), daarna door de gehele werkgroep. Het nu afgeronde resultaat is door de werkgroep aangeboden aan prof. M. Barnard, voorzitter van de redactie Dienstboek, en ds. G. D. Kamphuis, voorzitter van de Gereformeerde Bond. Prof. Barnard bood dit resultaat vervolgens aan de secretaris-generaal van de hervormde synode, dr. B. Plaisier, aan. De formulieren zijn immers het eigendom van de kerk - en ook een hertaling met het oog op verouderd taalgebruik moet daarom door de kerk worden vastgesteld!

De klassieke liturgische formulieren krijgen een vaste plaats in het tweede deel van het over ongeveer een halfjaar te verschijnen 'Dienstboek, een proeve'. Uitgever Boekencentrum hoopt voor die tijd - uiterlijk aan het einde van de komende zomer - in een deeluitgave de nu vastgestelde definitieve hertaling van de liturgische formulieren op de markt te brengen, zodat de tekst daarvan in een handzaam formaat voor de gemeenten beschikbaar is.

35. Bijbelvertaling

Onder leiding van het bestuur van de Stichting Herziening Statenvertaling werkten velen hard aan de revisie van de Statenvertaling, waarvan in de zomer van 2004 de eerste bijbelboeken zullen verschijnen. De noodzaak ervan wordt - gezien de toenemende vervreemding van het taaleigen van de Statenvertaling, die ons lief is vanwege haar eerbiedig luisteren naar de oorspronkelijke tekst, vanwege de verstrengeling van wetenschap en vroomheid bij de statenvertalers - ook in de gemeenten en in gezinnen in toenemende mate ervaren.

36. De Waarheidsvriend

Voor het uitdragen van zijn boodschap in kerk en samenleving is de Waarheidsvriend voor het hoofdbestuur een belangrijke medium. Het wekelijks verschijnende orgaan van de Gereformeerde Bond verscheen in een totale omvang van 812 pagina's. Opnieuw is breed aandacht besteed aan de ontwikkelingen in het kerkelijk leven, in de gemeenten, in de samenleving. Commentaar werd onder meer gegeven op de oorlog in Irak en de val van Hoessein, tolerantie als leidraad in de samenleving en het debat over waarden en normen. Ook werden de ontwikkelingen in de kerk gevolgd, zoals de bezinning op de (catechismus)prediking, de roep om een nieuw belijden, de identiteit van de lutheranen enzovoorts.

Het hoofdbestuur hoopt via de Waarheidsvriend velen in de gemeenten, met name ook onze ambtsdragers, te bereiken.

37. Prekenserie Genade voor genade

De prekenserie Genade voor genade waarin hervormd-gereformeerde predikanten schrijven, verschijnt elke maand. Verschillende kerkenraden hebben een abonnement met meerdere exemplaren. Ze worden gebruikt om uit te delen onder zieken en ouderen en eventueel in een kerkdienst, als een predikant onverwachts niet verschijnt. Ook zijn er abonnees die al jarenlang de preken lezen. Om de leesbaarheid te verhogen, wordt gebruik gemaakt van een groot lettertype. Voor de continuïteit van de uitgave is het nodig dat het aantal abonnees toeneemt.

38. Theologia Reformata

Prof. dr. W. Verboom gaf als voorzitter samen met secretaris dr. J. de Gier leiding aan het werk van de redactie van

het theologisch tijdschrift Theolo.gia Re- Jormata. Ze gaven themanummers over Israël en over het Oude Testament uit, verbeterden enkele dingen, zoals de indeling van de recensies en breidden het abonneebestand uit onder studenten en predikanten.

39. Zij die van ons heengingen

God nam in de tijd die achter ons ligt dienaren van zijn Woord tot Zich. Achter hun naam moeten we schrijven: en hij stierf. Sterven is voor allen die door het geloof met Christus verenigd zijn een erven van Gods heerlijkheid. 'En indien wij kinderen zijn, zo zijn wij ook erfgenamen, erfgenamen van God, en medeërfgenamen van Christus; zo wij anders met Hem lijden, opdat wij ook met Hem verheerlijkt worden' (Romeinen 8 : 17).

Predikanten gaan heen en alleen God weet welke vrucht hun arbeid heeft mogen dragen. Zij kunnen vanwege hun prediking nog spreken nadat zij gestorven zijn. 'Gedenkt uwer voorgangeren, die u het Woord Gods gesproken hebben; en volgt hun geloof na, aanschouwende de uitkomst van hunner wandeling' (Hebreen 13 : 7). Ds. W. J. Bouw, 63 jaar Ds. K. M. van Dijk, 76 jaar Ds. W. H. van Kooten, 78 jaar Ds. H. van Amstel, 80 jaar Ds. G. Broere, 71 jaar Ds. J. Verwelius, 88 jaar

40. Zij die met emeritaat gingen

Ook in dit jaarverslag noemen we de namen van predikanten die afscheid namen van een gemeente zonder een andere gemeente te gaan dienen. Zij behoren voortaan tot de emeriti-predikanten. Jarenlang hebben zij als dienaren in Gods Koninkrijk mogen werken. Er is geen mooiere naam voor een ambtsdrager dan dienaar. Er is geen beter compliment voor een ambtsdrager dan de opmerking dat hij in zijn werk iets weg heeft van de Grote Ambtdrager Jezus Christus. Wat een genade wanneer we de gemeente, het lichaam van Christus, mochten dienen. We deden het niet voor onszelf. Het gaat erom dat God wordt verheerlijkt. Het gaat erom dat glorie aan Christus wordt toegebracht. Het gaat erom dat de Heilige Geest eer wordt gegeven. We hopen dat de emeriti-predikanten nog een goede gezondheid houden om op een of andere wijze de Koning van de kerk met hun dienen groot te maken.

Het zijn de volgende predikanten, aangeduid met de laatste gemeente, die zij hebben gediend. Ds. L. H. Voschezang, Wijnjewoude Ds. W. van den Hul, Rockanje Ds. B. Oosterom, Oudewater-Hekendorp Ds. H. J. Stoutjesdijk, Nijkerkerveen, werd predikant verpleegtehuis Salem te Ridderkerk Ds. D. A. Snijder, Oud-Vossemeer (vervroegd emeritaat) Ds. W. J. Gorissen, Katwijk aan Zee Ds. P. Janse, Everdingen Ds. Th. van Delen, legerpredikant Ds. C. B. van Harten, legerpredikant Dr. M. Verduin, Dirksland (vervroegd emeritaat) Ds. ir. D. Boers, Vierpolders (vervroegd emeritaat) Ds. P. Vermaat, Scheveningen Ds. A. Beider, Nieuwe Tonge Ds. A. Talsma, Veenendaal (vervroegd emeritaat) Ds. F. Luitjes, Woudenberg Dr. O. J. van der Ploeg, Rotterdam- Kralingen

41. De nieuwe lichting

Met veel vreugde vermeldt het hoofdbestuur de namen van kandidaten die nog niet zo lang geleden in het ambt van predikant bevestigd zijn. Zij beginnen hun ambt in een kerk die in een crisis verkeert. Tot hun bemoediging mogen zij weten dat de kerk de plaats is waar Christus met zondaren wil samenwonen. Hij verzamelt daar Zijn volgelingen door Zijn Woord en Geest. Christus bestuurt Zijn gemeente door de Geest Die Zich daarbij bedient van het Woord. De kerk is daar waar het Woord gepredikt wordt. Zolang het Woord nog klinkt, is Christus door Zijn Geest aan het werk. We kunnen op onze post blijven vanwege het verbond en de trouw van God door de geslachten heen. Zolang God de kerk niet opgeeft en het Evangelie niet terugtrekt, breken we niet met de kerk en zijn we niet buiten de muren van de kerk, maar binnen de muren van de kerk gehoorzaam.

De volgende kandidaten zijn in hun eerste gemeente bevestigd: kand. A. A. van Kampen, Anna Paulowna, t.b.v. de herv. evangelisatie te Wieringenwaard (parttime) kand. E. K. Foppen, Bleiswijk (bw) kand. W. Meijer, Yerseke (deelgem. Rehoboth) kand. D. Hoolwerf, Siddeburen-Steen- • dam-Tjuchem kand. E. Gouda, Oude Pekela in combinatie met Sionsgemeente te Assen kand. L. de Wit, Oude-Tonge kand. C. Boele, Moerkapelle kand. K. E. Schonewille, 's Gravenmoer kand. C. Molenaar, Barneveld (verpleeghuis Norschoten) kand.T. Jacobs, Broek op Langedijk kand. B. A. Beider, Schelluinen kand. C. H. Hogendoorn, Waverveen

42. Afsluiting

Aan het eind van het jaarverslag danken we de goede God voor Zijn kracht en leiding en bidden om vergeving voor alles wat niet overeenstemde met Zijn wil. De breuken en de scheuringen in de gemeenten veroorzaken pijn en verdriet. In eigen kring wordt de eenheid verbroken. Hoe het met onze beweging in de toekomst zal gaan, is nu nog niet te voorzien. Belangrijker is de toekomst van onze gemeenten. Paulus noemt in 1 Korinthe 3 de gemeente een tempel waar de Geest is ingetrokken. In het samenkomen rondom het Woord klopt het hart van de christelijke gemeente. In de gemeente staan we op heilig gebied. Lid zijn van een gemeente is een voorrecht en een verantwoordelijkheid, een gave en een opgave. Een gebouw kan niet zonder een stevig fundament. Een fundament bepaalt heel de bouw. Waar rust de gemeente op? Het fundament is Jezus Christus. De gemeente wordt gedragen en vastgehouden door het verzoeningswerk van de Heere Jezus Christus. Een andere grondslag is er niet. In Efeze 2 vers 20 staat dat de gemeente gebouwd is op het fundament van apostelen en profeten, waarvan Jezus Christus is de uiterste Hoeksteen. Een gemeente die Jezus Christus passeert, is een tempel waar God niet wordt geëerd.

Het fundament is gelegd, maar er moet voortgebouwd worden. Bij gemeenteopbouw moeten wij goed in de gaten houden of alles wat wij doen de toets van God kan doorstaan. Wat blijft: in het gericht van Christus op de dag van het oordeel overeind? Alles wat we hebben gedaan uit liefde voor de Heere Jezus. Waar blijft geen spaan van over in het gericht van Christus op de dag van het oordeel? Van alle activiteiten die we zonder Hem doen. Het is levensgevaarlijk om met hout, hooi en stoppelen in de gemeente aan het werk te gaan. Het zijn materialen waarin het werk van Christus en van de Heilige Geest wordt gemist. Het is prutswerk. Geknoei.

Opvallend is dat Paulus in 1 Korinthe 3 niet alleen kijkt naar machten die van buiten een schadelijke invloed op de gemeente kunnen hebben, maar ook krasse uitspraken doet over mensen die van binnenuit de gemeente stukmaken. 'Zo iemand de tempel van God schendt, dien zal God schenden; want de tempel Gods is heilig, welke gij zijt'. Paulus heeft verdriet over alles wat afbreuk doet aan de gemeente. Zijn we ook bewogen over de krassen in de gemeente? Het woord kras is eigenlijk te zwak. Schenden van Gods tempel is meer dan een kras. Het allerergste is dat het werk van God wordt geschonden. Wie dat doet, wordt door God gestraft. God laat Zijn eigendom niet straffeloos schenden. De tempel van God is heilig. Het verwoesten van de gemeente is volgens vers 17 een grote zonde.

Tot zo ver enkele lijnen uit 1 Korinthe 3. Samenvattend komt het hier op neer: Het is voluit Bijbels om vast te houden dat God woont en werkt daar waar Hij Zijn gemeente samenroept rondom het Woord. Het is voluit Bijbels om vast te houden dat Jezus Christus het middelpunt is van het christelijk geloof. Het is voluit Bijbels om vast te houden dat de gemeente Zijn eigendom is en niet uitgaat van mensen. Welk doel heeft de gemeente? God eren en prijzen door de Heilige Geest. Als dit doel ondersneeuwt, is de dood in de pot. En waar de Geest werkt, kunnen we positief de toekomst ingaan.

J. HARTEMAN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen