Twee maanden na I mei

Kerkgangers komen elkaar zondags op straat tegen. Ze gaan gescheiden wegen. De één naar huis, de ander naar de kerk. Twee diensten na elkaar, met geen andere prediking. Bittere verwijten worden geuit. Nog steeds. Daardoor is er veel ruimte voor de boze, die verdeelt en heerst.

Nooit had het zover mogen komen. Een kerk die buigt bij het kruis, breekt niet. Een kerk die schuilt in de ene Naam, scheurt niet. Een kerk die uit de waarheid van de Schriften leeft, die daaraan vasthoudt, valt niet in delen uiteen. Zij keert zich tegen de pluraliteit. Standvastig en vurig wijst ze de dwaling af en belijdt ze haar Heere en getuigt ze van Hem. Ootmoedig en beslist weert ze wat haar belijden weerspreekt. Want daar is de kerk toe geroepen. '...beproeft de geesten of zij uit God zijn...', schrijft de apostel Johannes in zijn brief (i Joh. 4 : 1). Hier gaat het, bijbels gesproken, over 'de waarheid liefhebben'.

In de doelstellingen van de Gereformeerde Bond is dat omschreven als het verdedigen van de waarheid. Verdedigen is getuigen van, is fier en oprecht uitkomen voor het getuigenis van de Heilige Schrift. Verdedigen is de ene kant. Er is meer. Juist wie gereformeerd denkt, - dieper, wie bijbels denkt - houdt ook zicht op de breedte van de kerk, op het geheel van de kerk. De hoofdlijn van de koers van de Gereformeerde Bond is altijd geweest de kerk van binnenuit te herstellen, terug te brengen tot haar eigen reformatorische wortels.

Dat is in deze fase van het kerk-zijn geen gemakkelijke opgave. Dat was 410 het overigens nooit. Het is niet in de eerste plaats de liefde voor de kerk waarin wij nu onze plaats hebben, die ons stimuleert om de waarheid te verbreiden. Hefcis veelmeer Gods waarheid Zelf, Gods Woord, de wonderen van Zijn genade, die ons aanzetten om ook nu te spreken.

Zij die bleven

Daarom zijn we ook gebleven. Daarom móesten we blijven binnen de kerk. Daarom konden en kunnen we haar niet loslaten. Het moment van (op)breken is pas aangebroken, als we met de prediking van het totale Woord in de kerk niet meer terecht kunnen. Niet in de kerk, niet in haar grondslag, maar in de kracht van Gods getuigenis ligt onze hoop, ons houvast. Niet in een zuivere kerkordelijke organisatie. De jaren door hebben gescheiden kerken ons gewezen op hun geordend gereformeerd kerkelijk leven, op hun leven bij de belijdenis van de Reformatie, in alle verbanden. We hadden - en hebben - er vaak geen weerwoord op. We stonden en staan er vaak wat schutterig bij. Maar, tegelijk wisten we dat het onze plaats was om Jan Rap en zijn maat te dienen met het Evangelie van vrije genade. In de beloften van het Woord van onze God vinden we kracht.

We vluchten temidden van verwijten en bitterheid in de hoede van de Almachtige God. Hij heeft Zijn kerk door vele diepten heen geleid, door gebrokenheid en ellende heen haar vast gehouden en gedragen. We vinden troost in de wonden van Christus. Daarom blijven we op onze post. Daarom verlaten we de kerk niet. We durven niet, we kunnen niet. We geloven in en hopen op en bidden om het voortgaande, stille én krachtige werk van de Heilige Geest. Is het niet Gods gewone gang dat Hij werkt door gebrokenheid heen?

Verdriet

Broeders en zusters die gebleven zijn, mogen daar moed uit putten. We denken aan wie in minderheidsposities verkeren. Zij en wij moeten blijven uitleggen welk motief achter onze keuze om niet met de kerk te breken, zit. Het zicht op het geheel van de gemeente speelt een grote rol. Over leden die in de kaartenbak staan, mogen we niet minachtend denken, integendeel, zij blijven erbij horen. Wij kunnen en mogen hen omwille van het verbond niet loslaten.

Wij zoeken naar een goede houding ten opzichte van hen die in hersteld verband verder gingen. Ja, laten we dat maar gewoon zo schrijven: wij zoeken naar een goede houding. Betrokken op de ander, tegelijk ervan overtuigd dat we de gemeenten en geheel de kerk niet mogen overgeven aan hen die er qua belijdenis geen recht op hebben. Daarom kunnen en mogen we de gemeente toch niet breken op de kwestie van ons zicht op de kerk.

Waar wij deze verlegenheid en verscheurdheid uitspreken, hopen we dat deze gezamenlijk ervaren wordt, dat die pijn ook blijft leven bij hen die bij het hersteld verband zijn gaan behoren.

Moed

Noch voor kerkelijke gearriveerdheid, noch voor geestelijke triomfantelijkheid mag in de gemeenten plaats zijn. We houden het onszelf, we houden het elkaar, we houden het - in die volgorde - ook de ander voor. En we zoeken een weg voor de gemeente die verder moet. Dat betekent ook dat de kerkelijke goederen eigendom zijn van de gemeente en bij de gemeente horen - niet bij een minderheid of bij een meerderheid, maar bij de gemeente. Daarom zet geen gemeente haar pre-dikant de pastorie uit, maar blijft de pastorie bij de gemeente horen. Juist op een dorp, waar iedereen met iedereen omgaat, moeten deze dingen helder verwoord worden. Wij begeren in gebondenheid aan het Woord en de belijdenissen van de Reformatie verder te gaan, ten dienste van de gehele gemeente, de dorpsgemeenschap, de stad.

Er ligt een diepe troost in het feit dat de Heere de kerk niet heeft verlaten. Men kan allerlei theologische discussies voeren - en dat is nodig. Maar, de diepste troost is dat velen van wie bleven, ervaren dat de Heere er is. In de bediening van de verzoening, in het leven in de vreze van Zijn Naam. Hij is barmhartig. De Heere bouwt Zijn kerk niet door menselijke flinkheid, maar ondanks de gebrokenheid. Gods werk gaat altijd op de wijze van het kruis.

Wij worden gekruisigd met alles van ons is. En Zijn kruis plant Hij in een gebroken schepping, op een donkere wereld. Hij plant het in gebroken en geschonden, in verscheurd kerkelijk leven. Hij zoekt niet wie zuiver is in zichzelf. Hij zoekt wie ellendig en arm op Zijn Naam vertrouwt. Daarom preken we voort, daarom blijven we leiding geven aan de gemeente.

Hervormd

Zo blijven we hervormd binnen de Protestantse Kerk in Nederland. Daarin ligt de lange traditie van hen die ons zijn voorgegaan. Hervormd als een naam die ons herinnert aan de grote daden van God in de Reformatie. Hervormd als een naam die een appèl vormt op heel het kerkelijk leven. Daarom houden wij vast aan de voluit hervormde gedachte van zorg voor kerk en volk. Daarom willen we, als eens de profeten, ootmoedig én beslist in het midden van de kerk staan.

In dat licht doet ons de organisatiekracht waarover we lezen in de krant en horen uit de gemeenten uitermate wrang aan. Zijn we hier niet eigenmachtig in de weer? Nee, we hebben er geen behoefte aan ons te keren

tegen hen met wie we optrokken. Wij bidden dat de Heere ook werkt met Zijn Geest in hun midden, dat Hij ook daar zondaren verzoent in Jezus' kostbaar bloed.

Maar dat neemt niet weg dat we toch de vinger leggen bij praktijken die niet horen bij het kerkelijk leven. Kerkscheiding raakt de diepste emoties. Maar dat kan niet worden beslist door topadvocaten in te schakelen. Dat achten we huiveringwekkend. Dat kan evenmin door een strategisch mediaplan, waarvan we de inhoud in de praktijk steeds herkennen. Dat is nooit de lijn geweest van de hervormdgereformeerde beweging in onze kerk. Het Sola Scriptura, de hartslag van het hervormd-gereformeerd denken, komt hier onder druk. Hier wordt, in het licht van Wet en Evangelie, een onheilige bocht genomen. De opstelling van de broeders en zusters uit de tijd van de Afscheiding was anders. Zij getuigden onrecht te willen lijden voor de zaak van Christus' kerk.

Hoorders en daders

Waar het voor ons op aankomt? Dat we daders van het Woord zijn. Dat is de raad van de apostel Jakobus te midden van de beproevingen. Traag om te spreken, traag tot toorn, de overvloed van boosheid weggedaan hebbende. Als we daders van het Woord zijn, doen we wat we zeggen, beleven we wat we belijden. Onze tijd heeft dringend behoefte aan authenticiteit, aan doorzichtige christenen. De verhoogde Christus schrijft aan de gemeente van Filadelfia: 'Ik weet uw werken'. Die werken zijn vol geworden voor de Heilige en Waarachtige. Christus gaat niet af op wat we allemaal zeggen of schrijven, maar op onze wandel, onze werken. Wóórden kunnen een eigen werkelijkheid scheppen. Met woorden kunnen we spreken over een agressieve houding tegenover ons, terwijl we niet door hebben dat we ons er zelf schuldig aan maken.

Eigen boezem

Is aan de kant van degenen die binnen de kerk bleven alles zuiver en heilig? De vraag stellen is haar beantwoorden.

Zonder meer niet. Daarom steken we de hand allereerst en allermeest in eigen boezem. Als het gaat om het gesprek over argumenten, opstelling, woorden en gedachten, voor God en mensen onzuiver, dan houdt niemand iets anders over dan een roep om genade. Een gebed om vergeving. Het is die houding die eerlijk naar jezelf maakt en naar de ander.

Wil de hervormd-gereformeerde beweging tot zegen zijn en blijven in de gemeenten, in de kerk, dan zal onze schuld verzoend, ook onze kerkelijke schuld vergeven moeten worden in Christus' kostbaar bloed.

G. D. KAMPHUIS, P.J. VERGUNST

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen