Globaal bekeken

I n het recent verschenen tiende en laatste deel van de Verzamelde Werken van dr. O. Noordmans (uitgave Kok, Kampen) is een (gedeelte van een) lezing opgenomen die deze in Zwolle hield aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog (5 april 1940). Een fragment:

'Wanneer het recht uerdwijnt en het indiuidu wordt als een reptiel onder een hiel, dan raken de waarden uan het Ieuen zoek: geloof en zedelijkheid; ook kunst en wetenschap. Men noemt dit nihilisme, dat wil zeggen, er is niets meer uan hogere waarde. Nihilisme is opzettelijk de geestelijke waarden vernietigen, opdat de mensen geen houuast meer hebben en alle onderling uerband zoek raakt. Dan zijn ze droog zand onder de laars uan de macht. Dat is de chaos.

De wereld ziet er nu werkelijk chaotisch uit. En als wij vragen: Wat is de taak uan de kerk en de christen in deze tijd? , dan komt die uraag zowat hierop neer: Wat moeten wij doen om uan deze chaos weereen wereld te maken? En wij uoelen, dat wij daarop eigenlijk niet een antwoord kunnen geuen...[? ]

Wij kunnen ook niet antwoorden op die andere uragem Wie doet dan alles? en: Zwijgt God? En toch is het ons, alsof die vragen veel meer aan ons gesteld worden: alsof ze ons nader zijn, alsof wij daar eerst mee klaar moeten zijn. Wat zullen wij doen, als wij niet zeker zijn uan God? Als God zwijgt, zullen wij dan gaan praten? En als satan de wereld regeert, kunnen wij er dan in gaan werken? Dan heeft immers de uraag wat wij als kerk en christen moeten doen, helemaal geen zin. Het lijkt dan wel bescheidener te uragen wat wij moeten doen. Maar het is ootmoediger om dat pas in de tweede plaats te vragen, en eerst te worstelen met die andere: Wat doet dat alles? en: Zwijgt God? Wanneer deze vragen ons neerdrukken en dat doen ze, dan heeft dat al dadelijk ook een voordeel. Het eerste artikel is: Ik geloof in God de Vader enz. Maar onze levenshouding en ons levensgevoel is uaak zo, dat wij de mensen als scheppers uan de wereld en de wereldorde beschouwen. Wij spraken erouer, dat godsdienst en zedelijkheid en ook kunst en wetenschap de grote waarden in het Ieuen zijn en dat het nihilisme die uerbanden uernietigt. Dat is ook zo. Maar in de godsdienst gaat het niet om de mens, maar om God. En bij de zedelijkheid die meer is dan conuentie, euenzo. De grote kunstenaars weten het ook, dat zij door God geroepen zijn. Selma Lagerlöf moest Gösta Berling schrijven. En wat de wetenschap is, als het vooral om de mens gaat, dat zien wij nu. Er zijn tijden waarin men dat helemaal uergeet. Wij hebben het allen te veel vergeten. Wanneer er iets komt aan de godsdienst, zoals er iets kan komen aan uw jas of uw jurk, uw boekenkast of uw theetafel, dan zegt u: "Wie heeft dat gedaan? ", "Wat jammer", zegt ge, "de godsdienst lijdt schade". Gij waart er op gesteld. Het was uw godsdienst, uw geloof, zoals het uw jas of jurk is, uw boekenkast of theetafel. En nu kwam er wat aan. Ja, er kan wat aan komen. Niet alleen aan uw jas, maar ook aan vinger, uw aangezicht, uw maag, uw hart. En als uw hart stilstaat, zijt gij dood. Gij zijt een mens. Maar dan is de Schepper niet dood! Er kan ook iets komen aan uw verstand, uw gemoed, uw ziel, uw geloof, uw godsdienst. Maar dan is er nog niets aan God gekomen. Godsdienst is een stuk mensenleuen. "Ik geloof aan God de Vader." Aan dat geloof kan iets komen. Gij zijt een zondig mens. Maar daarmee is er aan God de Vader niets gekomen. En zo is het ook met de kerk in haargeheel, alle gelouigen met elkaar. Daaraan kan ook iets komen. De kerk als instituut kan tijdelijk zelfs uerdwijnen. In Noord-Afrika waren in Augustinus' dagen wel uierhonderd bisschoppen. Omstreeks het jaar 1000 waren er nauwelijks drie [? ] te uinden om een bisschop te wijden. Wat is er weinig ouergebleuen uan de kerk in Klein-Azië. Veel vroeger is dat ook wel...[? ] Ik denk aan Psalm 79 waar de dichter zingt:

Getrouwe God, de heid'nen zijn gekomen, Zij hebben stout uw erfland ingenomen: Jeruzalem, de tempel, uw altaren, 't Ligt al uerwoest door die geweldenaren. Uw knechten zijn geueld door hun verwoed geweld, Hun lijken, onbegrauen, verzaden na hun dood 'tgediert' in hongersnood: en gier, en kraai en rauen.

Dat is dus wel mogelijk. Rome ontkent dat. Het gelooft, dat ook de kerk als instituut altijd ergens ouereind zal blijuen. Wij weten echter, dat Christus wel bij ons blijft tot aan het einde der wereld. En dat zijn Koninkrijk komt. Maar uoor de zichtbare kerk hebben wij niet zulk een belofte. Ja, er kan ook aan de christelijke kerk als instelling iets komen. Maar Christus zelf zit aan de rechterhand Gods en Hem is gegeven alle macht in hemel en op aarde. Wat moet de kerk en de christen doen in deze tijden?

Allereerst datgelouen, dat Christus alle macht heeft. Dat het nihilisme, het niets, niet raken kan aan de Vader, die alles zal zijn in allen. "Niets" kan "alles" niet uernietigen.'

H et geld kan overal zitten kopte het Nederlands Dagblad boven een stukje over 'geldsmokkel'.

'Geldkoeriers hebben doorgaans uele tienduizenden euro's bij zich. In 2003 trof de marechaussee partijen aan uan 20 duizend tot 1, 3 miljoen euro. Vaak zit het geld uerstopt in koffers, speelgoed- of waspoederdozen. Ook kleding is geliefd. Een 36-jarige man die met 900 duizend euro naar zijn geboorte-eiland Curaqao wilde uliegen, droeg zijn kapitaal in een maillot onderzijn broek. Een 35-jarige Rotterdamse uitkeringstrekker droeg 627 duizend euro bij zich, in vooral briefjes uan uijftig, in plastic en tape verpakt, in zijn handbagage. De man was onderweg naar de Kaapuerdische Eilanden. De 36-jarige Chinees en zijn 11-jarige zoontje die maandag met 907 duizend euro werden opgepakt, vervoerden hun biljetten van 500 euro in geldbuidels onder de kleding, en in handbagage.

Vorige maand nog pakte de Nationale Recher-

che een 18-jarige urouw uit de Dominicaanse Republiek op Schiphol. Ze had honderdveertigduizend euro, drugsgeld dat moest worden teruggesluisd naar Zuid-Amerika, in haar sokken verpakt. Net als collega-smokkelaars van hetzelfde netwerk droeg ze veel te grote schoenen. Inmiddels zijn er ook al geldslikkers, die grote hoeveelheden minuscuul opgerolde bankbiljetten verpakt in capsules doorslikken, net als cocaïnebolletjes. De Columbiaanse politie pakte vorige week nog een 20-jarige man op met zevenveertig duizend dollar in zijn ingewanden.'

V.D.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen