Zou't nog kunnen...?

HET STILLE GEBED VAN DE GESLACHTEN

Wij gaan naar de 19e eeuw. Een jong schipperspaar laat hun eerste kindje dopen. Geen doopvragen. Dan klinkt het: 'Dirk, ik doop u. Deze druppels water doen het u niet, maar ik vertrouw van harte, dat uw ouders op grond van hun belijdenis, u zullen opvoeden tot alle goede deugden. Deze doop is slechts zinnebeeld. Amen'. Gebroken gaan de ouders uit de kerk. Geen Vader, geen Zoon, geen Heilige Geest! Hun kind ongedoopt! Op 28 april 1837 gaat een schrijven naar de kerkenraad om stappen tegen ds. Boekhoudt te nemen; hun kind alsnog te dopen, en eventueel het classicaal bestuur in te schakelen. Na een week moet de schipper op de kerkenraad komen. Daar hoort hij: 'Jouw kind is gedoopt. Dominee is geen kwajongen. Trekje briefin, en anders zorgen wij, dat je geen vracht meer krijgt uit onze gemeente'. Dan krijgt het paar op hun thuisadres bericht: de kerkenraad legt het bezwaarschrift terzijde. Getekend: ds. Boekhoudt en De Hont.

Er gaat een brief naar het classicaal bestuur. Dit antwoordt dat de doop met ernst en plechtigheid heeft plaatsgehad. De kerkenraad acht de doop een christelijke doop, aldus het classicaal bestuur.

Een afgescheiden predikant, ds. Huisman, belegt in het ruim van het schip met een klein aantal mensen (meer was verboden) een doopdienst. Onder hoon en bekogeld met stenen wordt het schip naar het midden van de rivier verlegd.

En daar dan vindt de doop plaats. Nog tijdens de dienst laat burgemeester Van Riethuizen het schip ontruimen door zijn soldaten. Dit is te veel voor de schipper, en hij vliegt de soldaten aan. Maar daar zal hij voor boeten, zegt de burgervader.

Voor de rechtbank te Gorinchem wordt de schipper veroordeeld tot een

halfjaar gevangenisstraf. Een halfjaar vaart zijn vrouw alleen of met wat hulp.

Gezelschapsleven

Is het wonder dat mensen zich afscheidden! En toch: hoeveel hervormden kozen niet voor het gezelschapsleven. Dwars door modernisme en liberalisme heen werd de Hervormde Kerk in de Waard teruggebracht tot de gereformeerde leer. Hoeveel gebed zat daarachter. En hoe werd ook in de afgescheiden gemeenten altijd nog gebeden om teruggebracht te worden tot de Hervormde Kerk.

Ook in het huis van een bekende christin, Fijgje Bons, kwam gezelschap. Dat zij hervormd bleef, begrepen anderzijds sommigen maar moeilijk. Er viel soms zo te stoffen op deze of die in andere kerken of groepen. Dan werd Fijgje stil. Aanvankelijk onopvallend. Totdat men haar vroeg, wat er toch aan scheelde: 'Ach', zei mej. Bons, 'Jullie "hebben" het allemaal; maar wij zijn het "kwijt"! Wat een ootmoed. En wat werd het dan stil... Ze hield met haar gebogen hart alleen de Heere voor de kerk over. Samen met ds. P. Zandt en ds. W. L. Tukker heb ik haar begraven in mijn eerste gemeente, Bleskensgraaf.

Hoop op de Heere

Je vraagt je af: Hoe komt het dat de meeste gemeenten in de Waard zijn gebleven, ondanks de komst van de Protestantse Kerk. Ligt hier toch achter het stille gebed van de geslachten die waren en die zijn? Die alleen nog hoop hadden op de Heere. Wat een schrijnend leed, smaad en vervolging is er allemaal niet mee gemoeid geweest in die vele jaren.

'Hervormd-zijn' moetje kennen. Moeilijk is dit voor hen die soms uit andere kerken overkomen. Soms lijkt het of zij minder moeite hebben met weer vertrekken of Hersteld Hervormd worden.

Ik denk wel eens: Valt er in het licht van bovenstaande niet diep na te denken coram Deo, voor het aangezicht van de Heere, als het gaat om 12 december en 1 mei. En over de chaos, die hier en daar te signaleren valt. Op het oog heb ik dan niet degenen die verhard en koud, zeer rechtzinning, maar zo geesteloos in dit alles staan. Maar ik bedoel al degenen die met bovengenoemde christin geen ander verweer hebben dan: 'Ach, jullie "hebben" het, maar wij zijn het "kwijt".'

Daar buigt immers ons hart onder aller schuld. Daar kan alleen Christus als Koning van de kerk nog uitkomst geven.

En ziende op wat geleden en doorstreden werd, vraag ik me af: Zouden er zijn, velen zijn, die nu stil voor zichzelf zeggen: 'Heere, ik ga toch mijn opgevraagde bewijs van lidmaatschap maar terugbrengen. Over de bezwaren zijn wij het allemaal eens; niemand durft te zeggen, dat U uit de Protestantse Kerk of de Hersteld Herv. Kerk bent vertrokken. Alleen onze conclusies verschillen. En moet daarvoor dan die verschrikkelijk breuk volgen, waar de geslachten op hun knieën tegen hebben gestreden? En wie ben ik dan eigenlijk...? '

J. C. SCHUURMAN, BARNEVELD

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen