Boekbespreking

RolfRobbe Spreken over preken. Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 92 pag.; € 9, 90.

'Eenvoudig preken is een grote kunst', zo is een uitspraak van Maarten Luther. Het gaat immers in de preek om het Woord van God! En dat is vol hoogten en diepten: daarin gaat het over God en engelen, hemel en hel, schepping en wereld, moraal en offer voor de zonden. En de predikant heeft als roeping om deze wezenlijke zaken eenvoudig tot de mensen te brengen. Hij mag aan de ene kant niet ter wille van de eenvoud maar afdoen aan de hoogte en diepte: dat leidt tot oppervlakkigheid en vermagering van het geestelijke leven in de gemeente. Hij moet aan de andere kant wel proberen al die rijkdom van God in zeer eenvoudige, aansprekende woorden te brengen, opdat ze landen bij de mensen. In dit 'spanningsveld' is de predikant geplaatst. In het onlangs verschenen boekje Spreken over preken wordt geprobeerd hierbij enige hulp te bieden. RolfRobbe, de schrijver, is neerlandicus met ervaring in het begeleiden van predikanten. Hij kiest voor het middel van gesprekken over de prediking. Gesprekken tussen predikant en kerkenraad, predikant en gemeenteleden, predikant en preekwerkgroep, en predikant en collega's. Met als bedoeling het preken te verbeteren. Het boek begint met een 'zelftest' om er achter te komen hoe je als predikant bent: wat zijn je sterke en zwakke kanten, waar heb je goede aandacht voor, wat laat je liggen, enz. Vervolgens kun je dan door allerlei gesprekken gaan werken aan het verbeteren van je zwakke kanten.

De schrijver geeft allerlei adviezen om een dergelijk gesprek zinvol en opbouwend te

maken. Hij laat merken het van groot belang te vinden dat een predikant goed aanvoelt wat er leeft onder de mensen. Waar zitten ze mee, hoe leven ze? Gesprekken over de preek moeten de predikant helpen om niet in een ivoren toren te zitten, maar in contact te staan met het werkelijke leven van de mensen die aan zijn zorg zijn toevertrouwd. Zo kan de preek dichterbij de mensen komen en beter landen. Een zaak - inderdaad - van groot belang. Jaren geleden benadrukte dr. A.van Brummelen op een predikantencontio dit punt evenzeer, al adviseerde hij ter remedie niet gesprekken, maar bijvoorbeeld een foto van een groep 'gewone' mensen voor je te zetten op je bureau, om zo meer betrokken te zijn op het concrete leven van de mensen.

Vervolgens brengt Robbe het belang van de presentatie naar voren: is het begrijpelijk (woordgebruik), luisteren de mensen geboeid (opbouw en lengte), enz. Vanuit de gesprekken met gemeenteleden en kerkenraadsleden krijgt de predikant zo materiaal om zijn zwakke punten te verbeteren. Vervolgens komen dan de gesprekken met collega's, die bij dit proces van verbetering kunnen helpen.

Alles bij elkaar stelt het boek een belangrijk onderwerp aan de orde en worden vele nuttige aanwijzingen gegeven. Vooral rondom twee aspecten: dat het boek de predikant stimuleert veel aandacht te hebben voor wat er leeft in en onder de mensen en dat het de predikant probeert te verbeteren in zijn presentatie (taal en opbouw). Om zo de prediking beter te laten landen. Dit laat onverlet dat de schrijver weet dat de Heilige Geest via de prediking het werk doet. Maar terecht wijst hij er op dat daarmee onze verantwoordelijkheid niet weg is om voor het preken 'het beste te geven wat we hebben'. Tegelijk moeten we ook de beperking van het boekje noemen. Vanuit (terechte) zorg over het landen van de preek richt het zich

sterk op het punt van de communicatie. Zeg maar: de vorm. Ondertussen blijft het belangrijkste van de preek de inhoud: Gods Woord moet in zijn rijkdom ontvouwd worden. Deze rijkdom heeft geen predikant als vanzelf in handen. Die moet telkens verkregen worden. Grondige studie van de Bijbel is daarvoor onmisbaar, en de uitleg van kerkvaders en reformatoren zijn daarbij een gouden gids. Zorg om de prediking onder

ons zal allereerst moeten leiden tot grondiger studie. Als aanvulling op deze intensievere Schriftstudie kan dan ook het verbeteren van de communicatie ter hand genomen worden, om zo de rijke inhoud beter te laten 'landen'. Hierbij kan Spreken ouer preken goede hulp bieden. Het is deel 2 in de serie Passie voor preken.

P. F. BOUTER, LEERDAM

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen