Boekbespreking

Anne Marijke Spijkerboer Wij hebben ongelofelijke dingen gezien. Johannes vanuit de kunst gelezen. Uitg. Meinema, Zoetermeer; 144 blz.; € 18, 50.

De eerste regel die Anne Marijke Spijker boer iji de ialeiding; van Jti*ttJ? oek schrijft, geel de bedoeling'pregies weerr Dit boek is becjöeld als hulp voor hen die Bijbel willen lezen en daarbij de beeldende kunst als commentaar willen inzetten. Het was voor ij een verrassende ervaring kennis te neen van wat Spijkerboer laat zien. Wij zijn over het algemeen gewend bij het bestudeen van de Bijbel handleidingen en commentaren te raadplegen. Hier worden uitinen van beeldende kunst aangewend om tot erstaan van teksten te komen. Afbeeldinen uit de elfde en twaalfde eeuw, tekeninen van Rembrandt zijn als illustraties openomen.

nne Marijke Spijkerboer is tot deze publiatie gekomen vanuit haar werk op het heologisch Seminarium, waar predikan-ten van en voor de Protestantse Kerk worden opgeleid. Bijbelstudie werd verricht in combinatie met het kijken naar kunst. Kijken en lezen bleken elkaar op een bijzondere manier aan te vullen. In dit boek stelt ze de lezer in kennis van wat ze intussen na jaren aan kennis en inzicht heeft opgedaan: wat gebeurt er wanneer we kijken, wat gebeurt er wanneer we lezen, hoe komen we tot de interpretatie van een tekst en hoe komen we tot verbinding met een kunstwerk? En: wat gebeurt er wanneer we het kijken en het lezen op elkaar betrekken? Tegelijk erkent ze dat het verstaan van een tekst en het geraakt worden door een beeld een geheim blijft waar geen theorie greep op krijgt. Ze schrijft: Je kunt veel stappen naar interpretatie en verstaan beschrijven. Maar dat is nog geen garantie dat we ook door tekst en beeld geraakt worden.

Ik vond dat een treffende en eerlijke opening van dit boeiende boek. Spijkerboer noemt haar methode: een andere vorm van bijbelstudie. Een andere vorm, inderdaad. In groepen waar ze deze methode toepaste, liet ze deelnemers eerst kijken en dan pas de betreffende tekst lezen.

Raak je dan niet bevooroordeeld, zou iemand kunnen opmerken. Want elk beeld is een interpretatie van de tekst. Zeker, maar wie leest een tekst ooit onbevooroordeeld? Wie het klassiek gereformeerde Schriftverstaan huldigt, is ook niet onbevooroordeeld. Hij leest de Schrift vanuit het gereformeerd belijden. De confessie is zijn leesregel immers. En verder: een bepaalde manier van preken en bijbel vertellen die je jarenlang hebt gehoord, raak je ook nooit meer kwijt en bepaalt de manier waarop je teksten verstaat, ook al zou je intussen zelf anders zijn gaan denken over de inhoud van de Bijbel. Het lezen van een tekstgedeelte gaat nooit buiten de subjectiviteit van de lezer om, stelt Spijkerboer. Maar daar moeten we dan maar niet negatief over doen en die traditie gebruiken om tot het begrijpen van de Bijbel te komen.

Er worden handleidingen aangereikt om de beeldende kunst te hanteren, waar je op moet letten, hoe het beeld zijn plaats had en heeft in de tijd van ontstaan. Het grootste deel van het boek wordt gevormd door uitwerkingen. Elf taferelen uit het evangelie naar Johannes worden aan de hand van

kunstwerken toegelicht en verhelderd. De bruiloft in Kana, de tempelreiniging, de Samaritaanse vrouw, de spijziging van de vijfduizend, de voetwassing, om enkele voorbeelden te noemen. Als Rembrandt de tempelreiniging uitbeeldt, geeft hij verrassende aanwijzingen van zijn verstaan van deze bijzondere perikoop. Spijkerboer noteert bij de elf voorbeelden toelichtingen waar je echt wat aan hebt bij de bestudering van de betreffende bijbelfragmenten. Ik zou me ook kunnen voorstellen dat collega's bij de voorbereiding van hun preken hier hun winst mee kunnen doen en zo de gemeente kunnen dienen met een zo breed en diep mogelijk verstaan van de Heilige Schrift. Voor hen die de Schrift hoogachten en tegelijk de kunsten minnen, een waardevol boek.

J. Maasland

Tim Lahaye en Jerry B. Jenkins Wederkomst. Uitg. Kok, Kampen; 320 blz.; € 20, 25.

Opnieuw verscheen er een deel (het twaalfde) van de serie De laatste bazuin, dit keer, kennelijk vanwege de titel, anders dan de

vorige delen, in een witte omslag. De inhoud is echter allerminst 'wit'. Het is een vermoeiende en soms bloederige beschrijving van wat de schrijvers menen dat onder de slag van Armageddon, en wat daaraan vooraf gaat, verstaan moet worden. Verbazend tot welke fantasieën de schrijvers komen in hun speculaties over de eindtijd,

waarbij zij teksten uit de profetieën, zo het daar al over gaat, geheel uit hun verband halen. Ik schroom niet om te zeggen dat hun fantasieën, met name als het gaat over Jezus' wederkomst, soms grenzen aan het godslasterlijke. Die wederkomst is volgens de opvatting van de schrijvers Zijn eerste terugkomst, voorafgaand aan het duizendja-

rig rijk. Na duizend jaar volgt naar hun zeggen de definitieve wederkomst. Had ik over de eerste delen van de serie, ondanks theologische bezwaren, nog wat goede woorden, nu slik ik de goede woorden in. Lezing van dit deel voedt mijns inziens eerder het ongeloof dan dat het mensen zou brengen tot of opbouwen in het geloof in Christus.

Volgen er nog meer delen, gezien de epiloog op de laatste bladzijde: 'Daarna moei hij (satan) voor een korte tijd worden losg laten' (Openbaring 20:3) of is dit het laats deel? Ik denk dat het beter is dat de schrijvers met zulke boeken snel van de boeken markt verdwijnen.

H. Veldhuizen, Wapenve

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen