Hoofdlijn van het christelijk geloof

Inleiding

In enkele artikelen willen we nader ingaan op het meest centrale kerngegeven van het christelijk geloof. We bedoelen het geloof in God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest. Daarmee duiden we het geloof in onze ene God aan. Tegelijk geven we er in weer dat deze ene God drie keer genoemd wordt en wel als Vader, als Zoon en als Heilige Geest. Het gaat dus beslist niet om drie Goden. We hebben maar één God. Doch die ene God bestaat in Drie. Hiermee onderscheidt het christelijk geloof zich van alle andere godsdiensten. De islam kent slecht de ene god, Allah, en wil niets van de drie-eenheid weten. Het huidige jodendom verwerpt de drie-eenheid ook en leert enkel het geloof in de ene eeuwige God. Alle andere godsdiensten staan al helemaal ver verwijderd van het christelijk geloof, doordat ze een veelgodendom leren. Het is het unieke van het christelijk geloof dat het buigt voor de ene God die tegelijk in Drieën Zich bekendmaakt. Drie en toch Eén. Eén en toch Drie. Hoeveel onderlinge verschillen er ook mogen zijn tussen de diverse takken van het christelijk geloof, alle hebben ze gemeenschappelijk het geloof in God-drie-enig. Het roomskatholieke geloof kent dit, het Grieks- en Russisch-orthodoxe, het anglicaanse, het lutherse en eveneens het gereformeerde a la Calvijn. Dit geloof in God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest is de grote hoofdlijn die al deze takken van het christelijk geloof samenbindt.

Op de onderlinge verschillen die er hierbij zijn, gaan we in deze artikelen echter niet verder in. Wel willen we in het slotartikel nader ingaan op het beeldmerk van de Protestantse Kerk in Nederland. Dit beeldmerk gaat immers over onze drie-enige God.

Hoe functioneert het?

De vraag is nu hoe dit ene geloof in onze drie-enige God functioneert in de diverse facetten van het geloof. Want daar liggen de verschillen die er onderling zijn. Verschillen die vaak zo groot zijn dat er nog steeds geen bruggen gebouwd kunnen worden om te overbruggen. Verschillen die tevens samenhangen met het al of niet goed verstaan van wat de drie-eenheid van God precies betekent en welke consequenties het heeft voor de inhoud van het geloof. Het gaat dus om de vraag hoe het geloof in God-drie-enig functioneert.

Zelfs speelt er nog een diepere vraag in mee, namelijk of het geloof in God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest sowieso wel functioneert. Dus of het eigenlijk geen lege huls is, met het risico dat die fout wordt opgevuld.

Iemand (K.Rahner) heeft ooit eens gezegd dat het voor de meeste christenen niets zou uitmaken wanneer men overal het woord drie-een-heid zou weglaten en enkel zou spreken over God. Hij wilde er mee aangeven dat de onderscheiding van God als Vader, Zoon en Heilige Geest volstrekt niet functioneert in het geloof van verreweg de meeste christenen. Het is te vrezen dat hij helaas in grote lijnen ge-

lijk heeft. Al gaat het niet altijd op. Uit mijn jeugd weet ik persoonlijk althans van gelovigen die het onder de preek van een bepaalde predikant niet konden uithouden, 'omdat in die prediking het werk van God de Vader, van God de Zoon en van God de Heilige Geest niet voldoende aan de orde kwam'. Ze kerkten dus elders. Hoe we daar ook over denken mogen, helder is in elk geval dat deze eenvoudige 'boerenmensen' een besluit namen op grond van de meest diepe theologische argumenten. Het zou op zijn minst een voorbeeldfunctie kunnen vervullen voor velen die vandaag kerkelijk shoppen, zowel rechts, als links, als in het midden van de kerk, waar de norm vaak is of we ons 'lekker thuis voelen' in de dienst. Terwijl niet of nauwelijks meespeelt dat men brood voor het hart krijgt aangereikt in de prediking, in plaats van stenen voor brood. Het is te vrezen dat dat samenhangt met het ontbreken van het werkelijk functioneen van het geloof in God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest. Het geloof in God-drieenig is vaak verdord tot een soort steriele theorie, die geheel los is komen te staan van het dagelijkse geloofsleven.

Ingewikkelde theorie

En er zijn stemmen die beweren dat iemand als de middeleeuwer Thomas van Aquino daaraan meegewerkt heeft, door de leer van de drie-eenheid al te zeer als een ingewikkelde theorie te behandelen, los van het heil in Christus dat de Geest toepast en wegschenkt. De reformatoren, Luther met Calvijn en anderen, hebben mede als reactie hierop weer volop aandacht gegeven aan het vuur van het geloof dat opvlamt in relatie tot God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest. De vraag is echter öf dit vuur heden ten dage door diverse oorzaken niet opnieuw zozeer onder de domper is gekomen dat het bijna is gedoofd. En de hoofdoorzaak zou nog wel eens kunnen zijn de triomf van de zogenaamde Verlichting, rond 1750 ontstaan, waardoor het menselijk verstand alleenheerser is geworden. In ieder geval zijn er redenen te over om via enkele artikelen aandacht te vragen voor het grote belang van de bijbelse leer van de drie-eenheid van God.

Wanneer gaat het functioneren?

De vraag wanneer de leer van de drieeenheid werkelijk gaat functioneren in het geloof, willen we kort beantwoorden voor we werkelijk dieper op die leer van de drie-eenheid zelf ingaan. We doen dat door een verhaal dat we enkele jaren geleden, naar ik meen via een geschrift van 'Open Doors', lazen van een Marokkaan, die als moslim tot het geloof in Christus bekeerd was. Men vroeg die bekeerde Marokkaan of het niet enorm moeilijk voor hem ge-

weest was om te leren geloven in de christelijke leer van God-drie-enig. De islam is immers zozeer gefocust op de ene god Allah dat elke vorm van God als Drie en tegelijk toch Eén, voor hen een gruwel is. God kan toch geen Zoon hebben en 'drie in één' is ondenkbaar.

Het antwoord van die tot bekering gekomen Marokkaan was zeer verrassend. Om te beginnen gaf hij toe dat het voor hem erg moeilijk geweest was om te geloven in één God die toch tegelijk Vader is en Zoon en Heilige Geest. In het begin van zijn bekering had hij daar ook enorm mee geworsteld.

Hij was er echter uitgekomen op het moment dat hij ging ontdekken dat hij door de zonde totaal en restloos verloren was. Hij zag dat er geen redden aan was, wanneer hij de hemel zou moeten verdienen met goede werken van eigen verdiensten. Hij leerde verstaan dat er maar één mogelijkheid was om gered te worden van de vlammen der hel, namelijk door God Zelf. Toen was de leer van de drie-eenheid geen probleem meer voor hem, maar een onuitsprekelijk heerlijk wonder. Want hij leerde God de Vader liefhebben als verkiezende Bron van zijn zaligheid. God de Zoon leerde hij beminnen als de verlossende Bewerker van zijn heil. Van God de Heilige Geest ging hij houden als de heiligende Herschepper die hem geloofshanden gaf om Christus en zijn volbrachte werk aan te nemen. Dit praktische voorbeeld maakt voor ons glashelder wanneer God als Vader, als Zoon en als Heilige Geest gaat functioneren in het geloof. Dat gebeurt namelijk dan wanneer wij het zozeer te kwaad krijgen met onze zonde tegenover de heilige God, dat we ervan overtuigd raken dat al ons eigen kunnen geen enkele duit in het zakje zal doen tot ons eeuwig behoud. We gaan God Zelf nodig krijgen als onze Redder en Verlosser. We raken ervan overtuigd dat enkel God Zelfbij machte is om onze zware schuld te verzoenen en de straf (weg) te dragen die ons de vrede aanbrengt. En het wordt feest voor ons om uit de Bijbel te vernemen dat God de Vader ons in Christus heeft uitverkoren tot ons behoud; en dat God de Zoon naar deze aarde is afgedaald om door Zijn verdiensten aan het kruis ons zalig te maken; en dat God de Heilige Geest met Pinksteren is uitgestort om door het Woord ons Christus en al Zijn verdiensten te schenken in de weg van geloof.

Ootmoedig en gelovig

Wil dus voor ons vandaag de leer van de drie-enige God echt gaan functioneren in het geloof van alle dag, dan is nodig dat we een verbrijzeld en verslagen hart gaan krijgen vanwege onze zonde. Dus niet praten en klagen over onze verlorenheid door de zonde en ondertussen jaar en dag voortleven zonder gelovige aanname van Christus, onze Zaligmaker. Bovendien niet oppervlakkig constateren dat we natuurlijk zondaren zijn en dat Jezus toch voor onze zonden gestorven is; dat het daarom als via een soort rekensommetje wel goed zit met ons. Het wordt anders. Door de nood gedreven weten we ons geen raad zonder Jezus en met de grijpgrage handen van het geloof grijpen we Jezus aan als onze Borg en Redder. En vinden zo rust in het volbrachte werk van Zijn gestorte bloed. We hebben ontdekt dat 'God Zelf er hoogstpersoonlijk aan te pas moest komen' als God de Vader in Zijn vrije welbehagen, als God de Zoon in Zijn vrije genade en als God de Heilige Geest in Zijn vrije en bevrijdende arbeid.

We gaan het grote belang van de leer van Gods drie-eenheid voor het zalig worden ofwel onze herschepping, ontdekken. Tegelijk gaan we dan echter oog krijgen voor het grote belang van de leer der drie-eenheid Gods inza-ke de schepping. En bij de schepping betrekken we ook de onderhouding van het geschapene door God en Zijn regering erover. We gaan een start maken om alle facetten van het dagelijks leven in verband te brengen met God de Vader onze Schepper, maar ook met God de Zoon door Wie de Vader als het Woord werkt via God de Heilige Geest. Ook de Heilige Geest komt dus centraal te staan in ons dagelijks leven. We gaan iets begrijpen van wat Calvijn gezegd schijnt te hebben, namelijk dat God het gras laat groeien door Zijn Geest. Ondertussen hebben we dan eveneens de draad te pakken om bijbels medicijn toe te dienen tegen het gif van de huidige secularisatie, waarin alle facetten van het leven van alle dag juist zijn losgemaakt van onze drie-enige God.

R. H. KIESKAMP, LIENDEN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen