Nadenken over diaconaat

In die laatste nota schetst het moderamen de ontwikkelingen van de afgelopen maanden, namelijk de vorming van de Hersteld Hervormde Kerk, de bereikte overeenstemming over de naam van deze nieuwe kerk, waarbij aangegeven wordt dat het geestelijke gesprek meer aandacht verdient dan het overleg over de stoffelijke belangen. Tevens wordt een overzicht gegeven van het werk van de Commissie van Bijzondere Zorg.

Het is ds. P. Nobel (classis Woerden), die een appèl doet om alsnog ruimte te scheppen voor gemeenten en gemeenteleden die niet meekunnen de Protestantse Kerk in. 'Misschien vindt u dit een absurde oproep, maar een kerkscheuring is ook absurd'.

Oud. J. ten Hove (classis Hattem) spreekt zijn dank uit voor het feit dat twee partijen elkaar waarschijnlijk niet voor de rechter ontmoeten en vraagt wat wel mogelijk is, als een tweede register - waarin gemeenteleden ingeschreven staan die geen enkele band met de landelijke kerk willen - niet kan. Ds. A. H. van Veluw (classis Delft) bepleit steun voor het werk van de Commissie van Bijzondere Zorg, omdat deze per gemeente maatwerk leverde.

Ds. H. de Jong (classis Zwolle) informeert naar de mogelijkheid voor hersteld hervormde predikanten om terug te keren. Diaken L. van Hoorn (classis Nijkerk) toont zich blij met de bereikte overeenstemming en spreekt over de beeldvorming dat de Commissie van Bijzondere Zorg soms plaatselijke overeenkomst cancelt.

Scriba dr. B. Plaisier zegt dankbaar te zijn voor de ontstane duidelijkheid. 'Nu er een kerkverband ontstaan is, is overleg mogelijk. Dat schept tegelijk duidelijkheid'. Een tweede register noemt ds. Plaisier geheel onnodig, omdat tot het register van de gemeente al behoren 'degenen die blijk geven van verbondenheid met de gemeente'. Zij kunnen op allerlei manieren deelnemen aan het gemeentelijk leven, terwijl er tegelijk geen kerkje binnen de kerk ontstaat. Ds. Plaisier merkt op dat hier en daar een hetze tegen de Commissie gevoerd wordt. 'De situatie is desastreus, maar daar is de Commissie niet verantwoordelijk voor'.

Nieuw beleid

De synodedag begint met een korte toelichting van de directeur van het landelijk dienstencentrum, W. A. van Santen, op de wijze waarop de kerk met haar middelen omgaat. Hij houdt de synode voor dat er echt ruimte is om nieuw beleid te maken, omdat elk jaar voor 25 procent van het werk nieuwe keuzes gemaakt worden. Hiermee wil hij de gedachte ontzenuwen dat er in een krimpende situatie geen ruimte voor nieuwe dingen is. Het is de bedoeling dat de synode daarbij over beleidsdocumenten spreekt en de richting aangeeft, wat in de dienstenorganisatie binnen de vastgestelde begroting in concrete plannen wordt uitgewerkt.

Inzake het diaconaat van de kerk wordt de synode aansluitend gevraagd zich uit te spreken over de richting waarin toekomstig beleid zich moet ontwikkelen. Het is opvallend dat de synode het meest uitvoerig spreekt over de overwegingen vooraf. In deze paragraaf wordt allereerst verwoord dat diaconaat uit de Bijbel opkomt, waar God oproept bewogen te zijn met de nood van weduwe en wees, van vreemdeling en slachtoffer, van tollenaar en zondaar. Daarbij wordt de lijn gelegd met 'de laatste ernst' van het leven, denkend aan het begin van de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan: 'Wat moet ik doen om het eeuwige leven te beërven? ' De gelijkenis eindigt immers met: 'Ga heen, doe gij evenzo'.

Met zending verbonden

Met nadruk en dankbaarheid mag verwoord worden dat de nota uitspreekt dat 'zending en diaconaat onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn'. Diverse synodeleden leggen er de vinger bij en pleiten voor ontschotting. Ds. P. L. de Jong (classis Rotterdam) zegt dat in het verleden het zendingswerk diaconaal werd en het diaconale werk maatschappelijk. Hij is dankbaar dat zending en diaconaat nu goed onderscheiden worden.

Ds. G. de Fijter noemt namens het moderamen in zijn inleiding op de bespreking vijf kernthema's waarop het diaconaat zich zou kunnen richten: de sloppenwijken in wereldsteden, eenzaamheid en zorg in onze failliete westerse cultuur, aids, consumptiegedrag en asielzoekers.

Ds. M. D. van der Giessen (classis Alphen aan den Rijn) vraagt nadrukkelijk aandacht voor het lijden in deze wereld. 'God is niet naar de aarde gekomen om de wereld te verbeteren, maar om haar en haar lijden te dragen'. Oud. J. ten Hove (classis Hattem) zegt dat het diaconaat in de eigen gemeente begint. 'We kunnen niet heel de wereld op het bord van iedereen leggen'. Ds. G. J. van Pijkeren (classis Doorn) geeft aan dat de kerk in het verleden wellicht te veel in het diaconaat vluchtte. 'Nu zijn we de schaamte voorbij'. Hij bepleit het weghalen van de schotten tussen zending en diaconaat.

Diaken. A. van Ommen-van Oortmerssen (classis Winterswijk) zegt dat de gave van de kerk de boodschap van liefde en hoop is. 'Als we die niet doorgeven en het schot tussen zending en diaconaat geheel weghalen, zijn we een charitasafdeling geworden'.

Oud. M. BurggraaJ(classis Ede) verwoordt zijn moeite met het feit dat het diaconale programma vooral gericht is op bevrijding van onderdrukking. 'Het gaat ook om delen in de nood'. Oud. P. Dubbelman (classis Haarlem) wil de betrokkenheid vanuit de gemeenten tot de hoofdlijn voor de komende jaren maken, omdat er meer is dan idealisme voor de wereld.

Ontwikkelingssamenwerking

De synode spreekt ook over de relatie van diaconaat met ontwikkelingswerk. Rode draad in diverse bijdragen is dat de kerk geroepen is tot samenwerking, kijkend naar de doelstelling. Tegelijk mag het eigene van de kerk niet veralgemeniseerd worden. Oud. J. ten Hove wil niet te veel uitgaan van structuren in de samenleving die door de kerk toch niet te veranderen zijn.

Ds. P. L. de Jong wil niet inzetten bij de waardigheid van elk mens maar vooral bij de bewogenheid van Christus. Oud.-kerkrentmeester A. M. Mol (classis Haarlem) zegt dat diaconaat uit het

hart, niet uit het hoofd komt.'Het gaat om hulp, niet om structuren'. Diaken E. de Vries (classis Amsterdam) zegt datje met een paar duizend euro niet zoveel kunt, zodat samenwerking nodig is. 'Waar je veel gebruik maakt van je eigen gebouw, laatje zien welke hulp namens de kerk komt'.

Oud. P. R. Meinders (classis Gouda) wil dat het diaconaat eerst een heldere visie ontwikkelt, om vervolgens vandaaruit met anderen samen te werken.

Ds. G. Boer (dienstenorganisatie) zegt dat als je samen belijdt dat elk mens voor God telt, je een unieke visie hebt. Hij geeft aan dat barmhartigheid ook zichtbaar moet worden in de structuren van de samenleving.

Ds. H. uan Solkema (classis Zutphen) merkt op dat het christelijk denken al invloed heeft op de structuren van de samenleving. 'Denk aan het onrecht tussen mannen en vrouwen'.

In de gemeente

Waar de kerk enerzijds voor zichzelf een taak ziet om een bijdrage te leveren aan de opbouw van de rechtsorde, benadrukken veel synodeleden vooral dat het diaconaat in de gemeente vorm moet krijgen.

Ds. G. Boer onderstreept echter ook de aanbeveling uit de nota dat het nodig is dat de gemeenten betrokken zijn bij het landelijke diaconaat. 'Dat werk is ons gezamenlijke eigendom. De kerken met wie wij een relatie hebben, moeten we in het dagelijks leven niet in de steek laten. Dat betekent dat hier ook een langer durend aanknopingspunt ligt, als er rampen zijn'.

Ds. A. H. uan Veluiu vraagt naar prioriteiten vanuit het bijbelwoord goed te doen aan allen, en meest aan de huisgenoten van het geloof. 'Is dat de eigen gemeente, de migrantenkerk, de vervolgde kerk, het joodse volk? '

Na het diaconaat spreekt de synode over de voortgangrapportage inzake de bezinning op het missionare werk. Ds. P. L. de Jong merkt hierbij op dat de kerk duidelijk zal moeten uitspreken dat wie Jezus niet kent, verloren is. Ds. W. Markus (classis Zoetermeer) wijst op het getuigenis uit Handelingen 4, waar staat dat er onder de hemel geen andere Naam gegeven is tot zaligheid dan die van Jezus.

Rondvraag

Ds. J. de Jong (classis Barendrecht) informeert in de rondvraag naar de positie van kleine gemeente, nu er een andere quotumregeling gehanteerd wordt. Ds. P. Nobel zegt vernomen te hebben dat in het gesprek vanuit de kerk met de theologische faculteiten de instroomeisen voor klassieke talen, met name Latijn, wellicht geheel zullen vervallen. Hij vraagt het moderamen hierin alert te zijn, vanwege het belang van kennis van de grondtalen bij de aanstaande predikanten.

Voor de tweede keer was de synode nadrukkelijk met een inhoudelijk thema bezig. Aan de vorm waarin dit deze keer gebeurde - de mogelijkheid om direct op elkaar te reageren - moesten velen nog wel wennen. Duidelijk is dat het moderamen het onderlinge gesprek wil stimuleren, een belangrijk gegeven.

Evenals tijdens de zitting in mei, toen over het missionaire werk gesproken werd, klonk nu dat men 'de schaamte voorbij' is. De kerk denkt na over haar boodschap, om deze over te dragen naar jongeren en uit te dragen naar anderen. Het vraagt ons meeleven en onze betrokkenheid.

P. J. Vergunst

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen