Pastorale zorg is er niet vanzelf

Tegelijkertijd ontdekten we dat er door deze personen wél verlangd werd naar zulke relaties en naar werkelijke verbondenheid in de gemeente. Veel gemeenteleden missen contacten waarin zij hun hart open durven leggen. Er is behoefte aan relaties waarin de ander, vanuit een liefdevolle betrokkenheid, in jouw vreugde, pijn en vragen wil delen.

Méér dan crisissituaties

Als HGJB hebben we de indruk dat dit vrij breed geldt. Kijkend naar jeugdwerk, catechese en gemeente constateren we dat er nogal 's wat gemist wordt als het gaat om diepgaande en vertrouwelijke relaties - tussen gemeenteleden in het algemeen, maar ook tussen leidinggevenden en jongeren en tussen jongeren onderling. Juist ook ten aanzien van de jeugd is dat een signaal dat we als gemeente serieus moeten nemen. Immers, écht contact met jongeren en het opbouwen van vertrouwen met hen, is een belangrijke voorwaarde voor geloofsoverdracht. Alleen in relatie is het mogelijk om betekenisvol te zijn voor kinderen, tieners en jongeren.

We komen hier op het terrein van het pastoraat; de herderlijke zorg die uit is op werkelijke verbondenheid. Bij pastorale zorg denken we vaak in de eerste plaats aan crisissituaties. Toch zien we in navolging van de Goede Herder (Johannes 10) dat pastoraat bij de Heere Jezus verder gaat en méér omvat dan crisissituaties alleen. In Markus 6:34 lezen we bijvoorbeeld dat de Heere Jezus innerlijk vol ontferming bewogen raakte (lett.: Zijn ingewanden draaiden zich om!), toen Hij de schare zag als schapen zonder Herder. De schare, dat waren niet alleen wat wij 'de probleemgevallen' zouden noemen. Jezus zag daar geslaagde zakenlieden, farizeeërs (herders in naam!) en gezonde tieners. Kortom, het verlorene is méér dan wat we tegenkomen in de zogenaamde knelsituaties.

We zien dat ook onder jongeren. Naast de 10 tot 15% die werkelijk problemen ervaart, is er een grote groep die het zó goed lijkt te gaan dat ze Jezus niet nodig hebben. En toch hebben juist ook zij pastorale aandacht nodig.

Briefje aan je kamerdeur

De meeste jongeren hebben het materieel goed. Ze kunnen veel bereiken en zich maximaal ontplooien. Daarmee zijn ze rijk, maar soms zijn ze ook arm. Ze hebben wel veel verbindingen met alles en iedereen, maar ervaren tegelijkertijd weinig verbondenheid. Het zijn vaak oppervlakkige contacten. Daarnaast wordt jongeren geleerd om hun leven te zien als een project waar je het maximale uit moet halen. Daar sta je dan: jij, te midden van al die anderen die zichzelf óók als het belangrijkste levensproject zien.

Dat maakt dat jongeren aan zichzelf overgeleverd zijn. Op een bepaalde manier zijn ze ontzettend eenzaam. Ze hebben veel vragen, maar tegelijkertijd ook bar weinig richtingsgevoel. Kortom, ze snakken naar pastorale aandacht en herderlijke zorg. Dat is een rijkdom die niets met geld en mogelijkheden te maken heeft.

Rijkdom is een briefje aan je kamerdeur: 'Johan, bel me even. Je was niet thuis en ik wil weten hoe het vanmorgen is gegaan.' Of je voice-mail: 'Piep - ik heb naar je gezocht, want ik wilde vragen of je vrijdag meegaat naar de bijbelstudie. Ik zie ernaar uit...' Of: 'Hé joh, fijn datje in de kerk bent. Hoe vond je de preek? ' Dat is de rijkdom die onze jongeren nodig hebben...

Luisterend naar de Schrift zien we dan een pastor Paulus, die door zijn intensieve omgang met Pastor Jezus, zelf een bijzondere pastor werd. In Galaten 4:19-20 horen we hem spreken: 'Mijn kinderkens, die ik weer arbeid te baren, totdat Christus een gestalte in u krijgt. Ik wilde dat ik nu bij u tegenwoordig was [-], want ik ben in twijfel (zorg) over u...' Met vurige liefde is hij betrokken op de jonge en oude gelovigen in de gemeente. Die verbondenheid ontstond, toen hij zich beschikbaar stelde om de strijd aan te gaan voor de ziel van de ander. Hij schrijft zelfs dat hij deze strijd ervaart als het doorstaan van barensweeën, opdat Christus gestalte zou krijgen in de ander.

Als het even niet lukt...

Hoe zit dat nou met u en mij? Wie is bereid om zichzelf beschikbaar te stellen en zo te worstelen met en voor onze kinderen, tieners en jongeren? Wie durft het aan om tijd, energie en aandacht te investeren in hen? Welke jeugdleider, catecheet of ambtsdrager is er opuit om een langdurige, intensieve en open relatie met de jeugd te ontwikkelen? Wanneer heeft u er voor 't laatst één gesproken? 'Ach', zei een ambtsdrager peinzend, 'dat moet toch nog dit jaar zijn geweest...'

Als wij als ouderen hulp nodig hebben, kun je zeggen dat we er zelf verantwoordelijk voor zijn om uit ons isolement te komen. Maar van kinderen en tieners kun je dat absoluut niet zeggen: zij hebben pastorale leidinggevenden nodig die peilen hoe het werkelijk met hen gaat.

Als het gaat om jongeren tussen de 14 en 20 jaar, blijkt bovendien dat velen van hen niet eens weten datje bij de kerk hulp kunt krijgen! De kerk is voor hen vaak het instituut waar ze precies weten hoe je leven moet. Maar als dat even niet lukt...? Dan kan het gebeuren dat je lijdt aan een gokverslaving, zonder te weten dat de jeugddiaken die naast je woont, iets voor jou zou kunnen betekenen...

Adoptiemodel

Het is dus zaak om deze verantwoordelijkheid van de gemeente concreet vorm te geven. In het jeugdwerk kunnen leidinggevenden toegerust worden om sterker dan voorheen relationeel te werken. Dat kan bijvoorbeeld heel eenvoudig op de manier van het 'adoptiemodel'. Dat houdt in dat elke leidinggevende van een club vijf of zes kinderen (tieners) adopteert aan wie hij/zij extra aandacht besteedt. Dat begint heel concreet bij de voorbede voor deze kinderen. Maar je kunt ook een kaartje sturen op de verjaardag, even bellen als ze niet op de club komen, enz. Zo kom je er ook eerder achter of er misschien iets is waaraan je aandacht moet besteden.

Daarnaast blijft de pastorale zorg voor de jeugd van de gemeente de verantwoordelijkheid van de ambtsdragers. Zij zijn degenen die zonodig het initia-

In dit seizoen staat het werk van de HGJB in het teken van de verbondenheid met elkaar in de gemeente. Vorig jaar stond de verbondenheid met God centraal en volgend jaar willen we stilstaan bij de verbondenheid met de wereld. Als motto voor de verbondenheid in de gemeente hebben we gekozen voor: 'De gemeente, alleen samen'. Dit thema wordt de komende periode vanuit verschillende invalshoeken belicht. Hierbij staan we in het bijzonder stil bij de plaats van jongeren (en daar worden ook kinderen en tieners mee bedoeld) in de gemeente.

tief moeten nemen voor deze vorm van pastoraat, en die de leidinggevenden daartoe stimuleren (en coachen)! Bovendien is de zorg voor jongeren, als het goed is, onderdeel van een integraal pastoraal beleidsplan met het oog op de hele gemeente. Pastorale zorg voor de jeugd heeft immers ook alles te maken met de zorg voor de gezinnen, en andersom.

Somber beeld

Het zal erom gaan spannen. De statistische gegevens laten een somber beeld zien: méér kinderen in moeilijke situaties zullen méér problemen geven en de kerk daarmee bezig doen zijn. Waar kiezen we voor? Twee reacties zijn mogelijk: óf we sluiten ons hiervoor af en draaien ons gewone programma af, alsof er niks aan de hand is; óf we worstelen als Paulus totdat Christus gestalte krijgt in onze kinderen, tieners en jongeren.

Dat worstelen wens ik een ieder van u toe! Dat geeft vreugde. En we leggen het op onze beurt - als onderherders - ook weer in handen van de Goede Herder. We zijn tenslotte zelf ook maar gewoon schaap!

HANS MAAT

STAFLID HGJB

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen