Onderwijs over oordeel en hel

Saai en vrolijk

De hel! Daar praten we liever niet over. En als we het doen, gebeurt dat nogal eens in de zin van wat de organisator van dat boekenbal erover zei, zoals in het eerste artikel verwoord. 'De hemel moet wel een indrukwekkend saaie plaats zijn, als je kijkt naar de meeste mensen die kans maken erheen te gaan. De hel heeft dan een slechter klimaat, maar ongetwijfeld is het gezelschap daar een stuk vrolijker.' Nu weten we uit de Bijbel meer over de hemel en wat de mensen daar doen dan over de hel. De Bijbel spreekt vooral over de hel om ons te waarschuwen voor de gruwelijke gevolgen van de zonde en om ons aan te moedigen de Heere Jezus te volgen.

Er wordt wel eens oppervlakkig gezegd, na een teleurstelling met een gelovig iemand, dat iemand dan nog liever naar de hel gaat, omdat daar al zijn boeiende vrienden zitten, dan dat hij 'bij zulke vrome mensen' in de hemel komt. Maar besef je dat in de hemel bepaalde mensen hun onprettige kanten, waar je hier op aarde soms tegenop loopt, zullen verliezen? En beseffen we hoe het in de hel zal zijn? Je vrienden kunnen er best zijn. Maar je zult zeker niet de mogelijkheid hebben van vriendschap te genieten, zoals hier op aarde. Die menselijke gaven zullen je daar ontbreken.

Toch zullen mensen in de hel genoeg van hun menszijn overhouden om spijt te hebben van het feit dat ze tijdens hun leven God afgewezen hebben.

Profiel

De hel is een plaats van wanhoop en wroeging en berouw, als men de zaligheid die God geeft, als uit de verte zal zien (zie de gelijkenis van de rijke man en de arme Lazarus, Luk. 16, 19-31). De hel is een plaats van verfoeiing van de zonde die men liefhad.

De hel is een plaats waar eeuwig gesmacht wordt naar vrijheid.

De hel is een plek met herinneringen aan verloren kansen.

De hel is een plaats van spijt over begane daden.

De hel is een plaats van absolute hopeloosheid.

De hel is een plaats van eeuwige scheiding van degenen die ons lief zijn. De hel is een plaats van vuur. De hel is een plek van berouw, omdat men niet geluisterd heeft naar het Woord van God.

De hel is een plaats zonder enige mogelijkheid.

Preken over de hel

Als ik u zou vragen wanneer u voor het laatst een preek over de hel hebt gehoord, dan is de kans groot dat u zich dat niet eens kunt herinneren. Ook binnen de kerk wordrdaar vandaag de dag niet graag meer over gesproken. Veel kerken en voorgangers zijn gestopt met preken over de hel en, en al lange tijd daarvoor, met erin te geloven. De hel geeft mensen een onbehagelijk gevoel. De hel is ook ouderwets, zeggen velen. De hel is slecht voor je zelfrespect.

We gebruiken het woord alleen nog als beeldende omschrijving voor een slechte ervaring. Oorlog, dat is een hel. Maar dat het woord naar een echte werkelijkheid verwijst, geloven we nauwelijks meer.

We praten niet graag over de hel en eerlijk gezegd: ik preek er ook niet graag over. Maar omdat het onze roeping is de hele Schrift te verkondigen, mogen we er ook anno 2004 niet omheen.

De proef

Alleen is het dan wel de vraag, hoe we dit onderwerp ter sprake brengen. Misschien hebt u wel eens dat verhaal gehoord van die kerk die een nieuwe dominee zocht. Op een zondag preekte de eerste kandidaat over de hel. De volgende zondag ging een andere prediker voor die ook over de hel preekte. De gemeente koos de tweede kandidaat als dominee. Toen hij hoorde dat de andere kandidaat ook over de hel had gepreekt, vroeg hij een wijze man in de gemeente, waarom ze de eerste man niet beroepen hadden. Waarop die broeder antwoordde: Toen die eerste voorganger preekte over de hel, leek het wel of hij dat fijn vond. Maar

toen u het had over mensen die verloren gingen, konden we merken dat uw hart eronder brak.

Gevoelig terrein

Want met ons onderwerp betreden we gevoelig terrein. Dat heeft er ook mee te maken dat het in onze gesprekken en in onze preken maar zelden over het oordeel gaat.

Hoe moetje dat dan uitleggen aan een medemens, vragen we ons ook af, dat er een oordeel, een straf van God wacht voor degenen die niet voor Hem wilden buigen? Soms schaam je je er zelf voor datje daar op grond van de Bijbel werkelijk in gelooft of dat zoiets ook in jouw Bijbel staat. En breng je het niet ter sprake. Je wilt geen boodschapper van hel en verdoemenis zijn.

Bovendien kun je in onze multiculturele en multireligieuze maatschappij op zo ontzettend veel manieren geloven. Eigenlijk alles is wel goed. In zo'n klimaat past geen eeuwige straf. Die is onverenigbaar met de ideeën van de meeste mensen over godsdienst. Ook veel christenen kunnen vandaag niet meer geloven in een God die mensen voor altijd buitensluit, zonder enige herkansing. En, wordt ook wel gezegd: Jezus is toch voor iedereen gestorven? Uiteindelijk kan toch niemand verloren gaan? Daar komt nog bij dat voor velen er geen hemel kan bestaan als daarnaast een eeuwigdurende hel brandt. Dat kan toch niet naast elkaar? Misschien is ons zwijgen over de hel veroorzaakt door een reactie op het verleden (en heden) waarin mensen alleen nog maar bang gemaakt werden met dit geloofsonderdeel.

Ernstig en open

Het is hoe dan ook een onderwerp dat we liever vermijden. En ik ben het eens met de bekende verdediger van het christelijk geloof C. S. Lewis, die ergens zegt: 'Er is geen andere leer die ik zo graag zou verwijderen uit het Christendom dan die van de hel, als dat in mijn macht zou liggen. Ik zou er alles voor over hebben om naar waarheid te kunnen verkondigen: iedereen zal behouden worden.'

Maar weet u wie er in de Bijbel het meest over de hel gesproken heeft? Jezus zelf! Dertien procent van Zijn onderwijs gaat over oordeel en hel. 75 keer! Meer dan de helft van Zijn gelijkenissen gaat over Gods eeuwig oordeel over zondaren.

Op allerlei verschillende momenten heeft Hij in alle ernst en openheid de mensen om Hem heen gewezen op het bestaan van de hel. Ons leven is een leven in het licht van de eeuwigheid en daarom zijn er na ons sterven twee mogelijkheden: leven met God in de hemel of leven zonder God in de hel!

Vreemd eigenlijk dat veel mensen wel willen geloven in wat Jezus over de liefde zegt en tegelijkertijd het bestaan van de hel ontkennen. Dat rijmt niet met elkaar. Hoe kun je nu van iemand als Jezus het ene geloven en het andere verwerpen?

Bedoeling

Nu spreekt de Bijbel niet over de hel met de bedoeling dat wij onze gedachten daar eens over zouden laten gaan. De Bijbel spreekt er alleen over, opdat wij er vandaan zouden vluchten naar Jezus Christus. Iemand zei: 'Het is voor mij alleen mogelijk deze dingen te doordenken in de wetenschap dat mijn zonden vergeven zijn door Jezus Christus.' Dat lijkt me een heel belangrijke opmerking.

Over de vreselijke gevolgen van de zonde kun je alleen nadenken in de wetenschap datje daaruit verlost mag zijn. En dan nog kun je er niet zonder koude rillingen en droge ogen aan denken.

Maar hoe wilde je dat doen buiten het getuigenis van Christus om? Zo maar sec een boom over de hel opzetten? Dat ontaardt of in spot en oppervlakkigheid. Of in doodsangst. De prediking van het evangelie en het aanbieden van het heil van God is dan ook voortdurend de omgeving, waarin de Bijbel over de hel spreekt. We mogen en kunnen alleen in het licht van de evangelieprediking over de hel spreken. Niet uit nieuwsgierigheid, niet om spectaculaire dingen te zeggen, niet om nodeloos angst aan te jagen, maar wel om eerlijk te zijn en vooral: om het Evangelie met des te meer aandrang in het hart van de hoorders te mogen drijven.

Angst

Misschien bent u wel bang om in de hel te komen, om verloren te gaan. Daar wordt wel eens minachtend over gedaan, alsof het een schande is om met deze angst naar Christus te vluchten. Ik zou niet weten waarom dat zo zou zijn. In 2 Korinthe 5 lezen we toch niet voor niets: 'Want wij allen moeten geopenbaard worden voor den rechterstoel van Christus, opdat een iegelijk wegdrage, hetgeen door het lichaam geschiedt, naardat hij gedaan heeft, hetzij goed, hetzij kwaad. Wij dan, wetende den schrik des Heeren, bewegen de mensen tot het geloof.' Er is geen enkele reden om dat als een niemendalletje af te doen. Juist omdat we God hebben leren kennen, zegt

Paulus, bewegen we de mensen tot het geloof. Want we kennen de schrik, de verschrikking des Heeren.

Paulus moet er niet aan denken dat er mensen verloren zullen gaan. Wat zal het vreselijk zijn als mensen in de hel terechtkomen. Mensen die je goed kent. Mensen die je dierbaar zijn. Stel dat je er zelf zult komen. Daar mag u best voor vrezen.

Uiteraard geeft dat dan ook een enorme verantwoordelijkheid aan ons als gemeente, aan ons als ouders, aan ons als christenen, als we zo overtuigd zijn van het bestaan van een hel. Namelijk om zoveel mogelijk mensen met het Evangelie in aanraking te brengen.

J. FLIKWEERT, RIJSSEN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen