Utrecht, centrum van ons land

De provincie Utrecht is wellicht het hart van ons landje te noemen. En de stad Utrecht is een van de oudste steden in ons land. Ze bezit de hoogste kerktoren in die van de Domkerk; daarmee het van ver zichtbare middelpunt van de provincie. De Domkerk is helaas zwaar verminkt. Wat wij de domkerk noemen, is slechts het transept en koor van de oorspronkelijke middeleeuwse kerk. Waar het middenschip eens stond (dit jaar zichtbaar gemaakt door een staalconstructie), is nu het Domplein; tussen kerk en toren. Dat middenschip viel in de zeventiende eeuw ten offer aan een windhoos.

Geestelijk gezag

Kerkelijk gezien mag Utrecht weer het centrum van ons land genoemd worden. De aartsbisschop van Utrecht zetelt in deze stad. Het bisdom van Utrecht omvatte voor de Reformatie grote delen van de Lage Landen en bij de heroprichting van de Rooms-Katholieke Kerk in de negentiende eeuw koos men uiteraard opnieuw Utrecht tot zetel van de aartsbisschop. Rooms gezien omvat dus de provincie Utrecht ons gehele land.

Bidden voor de provincie Utrecht betekent bidden voor de Rooms-Katholieke Kerk! Wat bidden we voor de Roomse Kerk? Niet zozeer voor het welvaren van de vanuit Rome strak geleide organisatie. Hoeveel goeds er ook valt te bedenken over geestelijk gezag. Het ontbreekt zozeer in onze eigen vaderlandse kerk. Maar wij bidden voor de doorwerking van het Woord Gods ook in de Roomse Kerk. En zijn dan ineens met schaamte vervuld. Omdat het roomse geluid uit Utrecht vaak geestelijker en bijbelser is dan het protestantse geluid uit deze stad.

Veel roomse christenen

Dit brengt ons bij het feit dat er in heel de provincie Utrecht sinds de Reformatie altijd veel roomse christenen zijn gebleven. Zij bouwden bij het herstel van de Rooms-Katholieke Kerk grote kerken in 'Het Sticht'. Je kunt op veel plaatsen merken dat de kerktoren van de veelal neo-gotische Roomse kerk uit de negentiende eeuw nét iets, of heel veel, hoger is dan die van de oudere Hervormde kerk. Je kunt dat zien in IJsselstein, Harmeien, Woerden, Benschop, Schalkwijk, enz. Alleen niet in de plaats waar ondergetekende woont: Houten. Daar is de toren van de Roomse kerk lager dan de veel oudere van de Hervormde kerk. Er is inderdaad een verhaal aan verbonden.

Utrecht is ook centrum voor de nu Verenigde Protestantse Kerk. In de stad zetelt sinds enkele jaren het centrale bestuursorgaan van de kerk. Bidden voor de provincie Utrecht is bidden voor de landelijke kerk, de Protestantse Kerk in Nederland! Wat vragen wij specifiek in ons gebed aangaande de landelijke kerk en haar bestuur? De vraag werd brandend de afgelopen jaren. Er is gebeden dat de kerkfiisie niet door mocht gaan. Er is gebeden of de kerk niet zou scheuren. Gebeden die niet zijn verhoord. Bange vraag is of wij werkelijk hebben gebeden in overeenstemming met de wil van Christus, het Hoofd van de kerk. Ons gebed in onze gemeente is sinds lange tijd of de Heere voor de Protestantse Kerk in Nederland een deur wil openen naar de toekomst. Opdat zij ook in deze eeuw midden in de samenleving van ons land en volk een opgericht teken van God zou mogen zijn. En wij bidden of de Heere in onze kerk krachtige, profetische, waarachtige predikers van het Woord van God wil verwekken.

Stedelijke gebieden

Utrecht-stad is de vierde grote stad van ons land. En kent ook de problematiek van de grote steden: de enorme leegloop van de kerken. De vele historische kerkgebouwen, die de stad telt, worden natuurlijk niet afgebroken. Een ervan (de Jacobikerk) wordt gebruikt door een gemeente van bondssignatuur. De neergang betekent dat nieuwere kerken worden afgebroken, wijkgemeenten worden samengevoegd en dat het vormen van nieuwe wijkgemeenten in de zogenaamde Vinex-locaties (Leidse Rijn) maar moeizaam tot stand komt. Bidden voor de provincie Utrecht is bidden uoor de grote steden! En uoor de geestelijke problematiek die met de grote steden gegeven is.

Het brengt ons bij het feit dat de provincie enkele stedelijke conglomeraties kent. Aan de stad Utrecht is aangehangen Nieuwegein (inclusief het oude dorp Vreeswijk) en de nog in aanbouw zijnde Vinex-locatie Leidse Rijn. Ook IJsselstein is een Vinex-locatie evenals Houten. Verder behoort de stad Amersfoort tot de provincie en is ook Veenendaal een plaats met stedelijke allures geworden. Met zijn zes classes is de kerkprovincie Utrecht op Zeeland en Noord-Brabant-Limburg na overigens de kleinste in het land.

Gereformeerde prediking

Hoe is het met de gereformeerde prediking in de provincie gesteld? Er zijn delen in de provincie waar de Gereformeerde Bond ruim vertegenwoordigd is. Bijvoorbeeld in de Lopikerwaard, in het Utrechtse Weidegebied en in de zogenaamde Vallei, waar de provincie grenst aan Gelderland. Ook in de stedelijke en verstedelijkte gebieden wordt het gereformeerde getuigenis gevonden. In de grote steden Utrecht en Amersfoort zijn een of meer gemeenten met gereformeerde prediking. Hetzelfde geldt voor Nieuwegein, IJsselstein, Houten en een aantal dorpen rond de stad Utrecht.

Andere delen van de provincie noemden we al. Betreurenswaardig is uiteraard dat door het overgaan van vele orthodoxe kerkleden naar het Hersteld Verband het gereformeerde getuigenis in de vaderlandse kerk verzwakt wordt. Bidden uoor de prouincie Utrecht is bidden of het gereformeerde getuigeni s en de ge reformeerde prediking mag blijven en uersterkt mag worden. Omdat immers naar onze vaste overtuiging déze prediking alleen de kerk bouwt.

Studenten

Het is bepaald geen nieuwtje wanneer we stellen dat gemeenten van gereformeerde-bondssignatuur onderling nogal van karakter en mentaliteit kunnen verschillen. Een gemeente met het GB-etiket in Veenendaal verschilt nogal met zo'n zelfde gemeente in de stad Utrecht of in Vinex-locatie Houten. In de stad Utrecht bijvoorbeeld is de samenstelling van de gemeente zeer eenzijdig. Twintigers (studenten!) en ouderen. Dat geeft een eigen karakter, een eigen problematiek en een eigen opdracht. Bidden uoor stad en prouincie Utrecht is bidden dat de kerk in staat zal worden gesteld haar roeping te uervullen naar studenten, autochtone en allochtone stedelingen toe.

De gemeente in een groeikern (bijvoorbeeld in Houten) is samengesteld uit gemeenteleden, afkomstig uit diverse delen van het land. Wanneer men in een plaats gaat wonen die een groeikern is, wordt men veelal losgemaakt van oude wortels in de gemeenten waaruit men afkomstig is. Dat heeft positieve en negatieve kanten. Positiefis dat men in de gemeente waarbij men zich aansluit (vaak een zaak van keuze en niet van traditie) sterk op elkaar is aangewezen en een hechte onderlinge band met elkaar krijgt. Negatiefis dat men, losgemaakt van z'n oorspronkelijk milieu, gemakkelijk kan wegdrijven van geloof en christelijk levenspraktijk. Het moderne en snelle leven knaagt aan ons. Bidden uoor de prouincie Utrecht en haar groeikernen is bidden of er een nieuwe geloofstraditie mag ontstaan (in de lijn uan de oude) en dat ook midden in het moderne leven van Christus zal worden getuigd. Het is bidden of we dat krachtig, vol van de Heilige Geest, met overgave mogen doen.

J. J. VERHAAR, HOUTEN

In september 2003 plaatsten we de eerste aflevering van de reeks Gebed voor de provincie, over Noord-Holland. Vandaag sluiten we af met een artikel over de kerk in de provincie Utrecht. In deze serie verhalen verwoordden inwoners van de provincie waaraan zij concreet denken, als we voorbede zouden doen voor hun regio. Op deze wijze brachten zij de historie en de huidige situatie van de gemeenten in beeld.

RED. DE WAARHEIDSVRIEND

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen