Wonen in het Woord

De titel van een dagboek van Geert Boogaard, Wonen in het Woord, vind ik typerend voor de 'protestantse spiritualiteit'. De rooms-katholiek 'woont' in de kerk met de eucharistie. De oosters-orthodoxe gelovige 'woont' in de liturgie. De protestant 'woont' in het Woord. De protestant leeft onder een open hemel. De levende God spreekt hem of haar persoonlijk aan. Woord en antwoord, spreken en horen, horen en geloven, geloven en belijden, belijden en getuigen, getuigen en handelen, handelen en bidden, bidden en (opnieuw) horen, et cetera - zo ziet protestants geloofsleven eruit. Concreet wordt dat in twee dingen:

De protestant gaat naar de kerk voor het Woord. Hij komt voor een goede preek. De vertolking van het Woord Gods legt als een tweesnijdend scherp zwaard ons leven in deze wereld uiteen. Maar ook de hele verdere liturgie is van bijbeltaal doortrokken. In de gebeden roepen wij de Naam des Heeren aan, en lofprijzen wij Zijn grote daden. In de psalmen legt de Bijbel ons woorden in de mond van belijdenis van schuld en van geloof, van hoop en vertwijfeling, van aanvechting en vertroosting. En de liederen in de protestantse kerkdienst zijn antwoord op het Woord, belijdend, helder en in de volkstaal.

En de protestant is gericht op persoonlijke geloofsovertuiging. De kerk gelooft niet voor mij. Ik sta persoonlijk voor God. Daarom wil de protestant weten Wie, wat en waarom hij gelooft. Er zit in de protestantse vroomheid een cognitieve trek en in de protestantse prediking een didactisch, onderwijzend element.

Vroomheid

Deze protestantse vroomheid heeft het moeilijk in een cultuur die niet (meer) leest. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat ook de geregelde bijbellezing in het gezin onder grote druk staat. Wie herkent het niet in zijn/haar gezin? Maar daarmee verdwijnt een van de pijlers onder de protestantse vroomheid. Wij 'wonen' steeds minder 'in het Woord'. Het gevolg is dat ook de goede preek op de zondagmorgen in ons leven valt als een steen in een vreemde vijver. Wie niet meer 'woont' in het Woord, 'beleeft' in een protestantse kerkdienst minder en minder.

De protestant, en de protestantse dominee heeft dus "een echt probleem in een tijd van 'ondezing', zoals een nieuw woord zegt. Hoe daarmee om te gaan? Twee wegen lopen naar mijn mening dood. 'Opleuken' van de kerkdienst aan de ene (meer evangelische) kant en inhoudelijke versimpeling van de prediking aan de andere (meer orthodoxe) kant. Ik zie beide als verleiding, ook in orthodox-gereformeerde kring.

Kwaliteit

Welke weg zie ik wel?

- Investeren in de kwaliteit van de kerkdienst. Een goede, heldere en inhoudelijk boeiende preek, ingebed in een sprankelende gereformeerd-protestantse liturgie. Op dit punt hebben wij een grote achterstand opgelopen. 'Evangelisch' worden wij aan alle kanten ingehaald. Dat is misschien logisch, maar ook een verlies. - Keuzes in de gezinnen voor 'wonen in het Wioord'. Geloof vraagt concentratie op de levende omgang met de Bijbel. Dat gaat niet vanzelf. Wie hier niet kiest, verliest. - Keuzes in de gemeenten voor een grote nadruk op het leren. De tijd is er weer rijp voor. De klassieke leerdienst op de zondagavond gaat er uit. Dat is nog een kwestie van tijd. Een tweede 'morgendienst' op de zondagavond versnelt dit proces van verdwijning. Waarom niet de thematische of cursorische, didactische en dialogische bijbellezing voor volwassenen op de zondagavond? Naast de jongerengroep op de zondagavond pleit ik voor de 'bibleclasses' voor volwassenen. - Ondersteuning van de kant van de belezen predikant, bij het inhoudelijke gesprek over geloofs- en levensvragen. (Bijbel) lezen moetje ook leren. Daar heb je je dominee voor.

H. de Leede, Amersfoort

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen