Globaal bekeken

D ezer dagen nam de heer Frans Weisglas, voorzitter van de Tweede Kamer, een 'samenlevings-

contract' in ontvangst, opgesteld door prof. dr. Roel Kuiper (bijzonder hoogleraar Reformatorische Wijsbegeerte) en mede ondertekend door vertegenwoordigers van de islamitische, joodse en christelijke gemeenschappen:

1. De grondregel voor een harmonieuze samenleuing is de erkenning uan het recht om er te zijn en als burger erkend te worden. Wij erkennen en respecteren elkaar als burgers uan Nederland, in alle verscheidenheid en veelkleurigheid. Nederlanders en medelanders hoeven zich cultureel niet volledig te conformeren aan de grootste gemene deler. Integreren is niet hetzelfde als assimileren. Integreren betekent ook: uerschillen erkennen en vreedzaam leven met die uerschillen.

2. Wij eruaren de democratische rechtsstaat als een groot goed. Hij biedt bescherming aan eenieder en zorgt eruoor dat het kwaad uit de samenleuing wordt geweerd. De ware scheidslijn in de samenleuing loopt niet tussen etnische groepen of uerschillende leuensbeschouwingen, maar tussen hen die de rechtsstaat accepteren en zij die dat niet doen. Dat wat het harmonieus samenleuen bedreigt, moet aangepakt u/orden.- redeloos geweld, asociaal gedrag, uitingen uan disrespect, uernielzucht en andere grote en kleine uormen uan barbarij.

3. Wij uinden dat er pas werkelijk sprake is uan tolerantie als we hartgrondig van mening kunnen uerschillen zonder elkaar de mond te snoeren. In onze samenleuing moet je uit kunnen komen uoor je ouertuigingen. Maar wie met elkaar samenleeft, probeert de ander niet te kwetsen. We uinden dat het geen pas geeft om opzettelijk eikaars identiteit en overtuigingen te beschimpen. De urijheid uan meningsuiting is niet bedoeld als vrijgeleide voor blasfemie en belediging.

4. Wij menen dat morele en godsdienstige ouertuiging de ruimte horen te krijgen in onze samenleuing. We nemen afstand uan een opvatting die religie wil terugdringen tot de priué-sfeer. Morele en godsdienstige ouertuigingen zijn uan groot belang uoor het onderhouden uan sociale deugden en publieke moraal. Ze bepalen in essentie onze identiteit en horen dan ook publiek zichtbaar te worden, in woorden en daden.

5. Wij geloven dat het tijd is uoor een reuival uan sociaal gedrag. Een samenleuing wordt ziek als iedereen te ueel uit is op eigen belang. De uerharding uan de maatschappij is mede een geuolg uan de uerwaarlozing van sociale belangen. De samenleving heeft behoefte aan een nieuwe ethiek uan onderlinge omgang. Wij gelouen dat het leefbaar houden uan een samenleuing grote inspanning vraagt uan eenieder en sociale plichten met zich meebrengt. Wij willen elkaar uoorthelpen en daar waar nodig de helpende hand bieden. Dat geldt in het bijzonder daar waar sociaal en cultureel isolement, vereenzaming, achterstelling en discriminatie geconstateerd worden.

6. Wij willen het gesprek met elkaar aangaan om zo te komen tot een herstel uan onze ontwrichte samenleuing. De afgelopen decennia hebben we wonden opgelopen door wederzijds onbegrip en onkunde tussen de uerschillende bevolkingsgroepen. Wij willen elkaar in het hart kijken, gemaakte fouten uergeuen en ons met elkaar verzoenen. Nederland is altijd een samenleving geweest uan samen-voor-elkaar. Dat willen we ook in de toekomst zo laten zijn.

I n het Jaarverslag 2003 van het Leger des Heils troffen we een sprekend artikel over 'eenzaamheid'. Hier volgt het eerste gedeelte:

'Met regelmaat uerschijnen uerhalen in de pers ouer mensen die zijn overleden, maar die pas na weken of maanden geuonden worden. In Groningen en Amsterdam worden anonieme doden door dichters naar hun laatste rustplaats begeleid. Op oproepen in kranten om de doden te identificeren waren geen reacties gekomen. In eenzaamheid te ouerlijden en ueruolgens door niemand gemist te worden, dat is een nachtmerrie uoor veel mensen.

In Nederland leuen duizenden mensen in eenzaamheid, zonder dat iemand zich om hen bekommert. Nederlanders zien individualisme en eenzaamheid als grote problemen in de samenleving. Dat blijkt uit een onderzoek naar de mening uan Nederlanders over sociale vraagstukken, dat onderzoekbureau TNS NIPO deed in opdracht uan het Leger des Heils. Dit onderzoek werd in 2001, 2002 en 2003 uitgeuoerd. Uit het onderzoek blijkt ook dat mensen steeds harder oordelen ouer kwetsbare groepen in de samenleuing. Men uindt dat daklozen en drugsverslaafden hun problemen aan zichzelf te wijten hebben. Zo lopen deze kwetsbare groepen het risico om in een sociaal isolement te belanden.

Het Leger des Heils wil mensen aan het denken zetten ouer eenzaamheid in de samenleuing. In 2002 is daarom de campagne Stop Eenzaamheid gestart. Deze campagne werd zichtbaar door middel uan posters op treinstations en in bushokjes en spotjes op radio en teleuisie. In een uan de spotjes uan het Leger des Heils op tu beschrijft een urouw haar situatie als volgt:

"Hier tegenouer mij woont een jongeman uan ongeueer mijn leeftijd. Hij is altijd thuis, altijd alleen. Soms staan we wel eens voor het raam en dan kijken we elkaar per ongeluk aan. Ik heb hetgeuoel dat hij ontzettend eenzaam is. Soms wil ik hem aanspreken op straat maar ik weet eigenlijk niet zo goed wat ik tegen hem moet zeggen. Als ik eerlijk ben, ben ik gewoon een beetje bang uoor

zijn eenzaamheid. Misschien moet ik gewoon eens een keer 'hallo' tegen hem zeggen"

Dit is voor veel mensen een herkenbare situatie. Je hebt het gevoel datje eigenlijk iets zou moeten doen uoor een ander, maar uiteindelijk doe je toch niets. Dat komt misschien omdat je te ueel nadenkt ouer mogelijke gevolgen: misschien schend ik de privacy van de ander; straks moet ik iedere dag op bezoek komen; misschien trek ik mij de problemen te ueel aan; wat zullen de buren wel niet denken...

Volgens een definitie van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (1997) is er sprake van eenzaamheid als die eenzaamheid "door betrokkenen zelf niet is gewenst en negatief wordt beleefd, als men dit niet op eigen kracht kan overwinnen en als het langdurig uan karakter en intens uan beleving is". Mensen die eenzaam zijn, voelen dat ze niet op eigen kracht hun eenzaamheid kunnen overwinnen. Zij ervaren meer dan anderen dat ze andere mensen nodig hebben. Eenzaamheid komt onder alle groepen en leeftijden in de samenleving voor. Het zijn ook niet alleen mensen met weinig vrienden of familie die eenzaam zijn. Iemand kan veel vrienden hebben en een grote familie en zich toch diep eenzaam voelen. Omgekeerd kunnen mensen met weinig contacten, zich

daar heel tevreden mee voelen. Uit onderzoek blijkt dat zes procent van de Nederlanders totaal geïsoleerd leeft. Zij hebben

geen of heel weinig sociale contacten en ze voelen zich eenzaam.

Deze mensen hebben het gevoel dat ze op niemand kunnen terugvallen, dat ze er alleen voor staan, dat ze ondersteuning missen. Mensen zijn minder dan vroeger op de gemeenschap gericht. Dat betekent datje meer moeite moet doen om contacten te leggen en te onderhouden. Sociale contacten zijn niet meer vanzelfsprekend maar iets "waaraan gewerkt moet worden". Er wordt van je verwacht datje zelfredzaam bent, onafhankelijk, zelfstandig. Mensen die de sociale vaardigheden missen om contacten te leggen, lopen zo het risico dat ze vereenzamen.'

v.d.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen