Aankondigingen

Judith Amenga en Geertje De Kier 'Wat nu? ', zei Pichegru. Uitgave Verloren, Hilversum, g6 pag., € 10, —.

'De Franse Tijd in Nederland, 1795-1813.' Opnieuw een met foto's verluchte uitgave in de fraaie reeks Verloren Verleden. Pichegru was de generaal die met de Franse troepen in de winter van 1795, toen de rivieren bevroren waren, gemakkelijk Nederland kon binnentrekken, nadat die rivieren aanvankelijk een belemmering waren geweest om binnen te trekken ('Wat nu? ', zei Pichegru). Het slot van het boekje is interessant genoeg om het hier helemaal af te drukken:

'Waar komt de veelgebruikte uitdrukking "Wat nu? , zei Pichegru" (of de variant "Wat nu? , zei Pietje Cru") nu eigenlijk vandaan? ' Met deze vraag introduceerden Martin Gommer en Robert Geertsma in het tijdschrift Onze Taal van december 1999 het verslag van een onderzoekje dat zij hadden gedaan naar de bekendheid van deze uitdrukking. Van de 22 mensen die ze hadden benaderd - 10 katholieken, 10 protestanten en 2 onkerkelijken, waren er 10 die de uitdrukking kenden: 9 protestanten en 1 ka- 786 tholiek. Dat wilde nog niet zeggen dat zij iets wisten van de historische achtergrond ervan, laat staan dat zij wisten wie Pietje Cru was geweest. De meesten dachten dat het een echte familieuitdrukking was. Er bleken ook allerlei aanvullingen in omloop, zoals: "... en hij roerde met zijn vingers in de kippenjus". Andere aanvullingen die de auteurs in hun onderzoek waren tegengekomen, luidden: "... en hij zat met zijn beentjes in de kippenjus" (Woordenboek der Nederlandse Taal) en "... en hij danste met zijn spillebeentjes in de kippenjus". De redacteuren van Onze Taal wilden weten waarom de uitdrukking vooral door protestanten werd gekend, en wat nu precies het verband was tussen deze uitdrukking en de wederwaardigheden van deze generaal.

Op deze laatste vraag had brievenschrijver Bolsius een interessant antwoord. De uitdrukking "wat nu, zei Pichegru" kende deze Bolsius met het vervolg "Kan niet verrotte, zei Bernadotte". Hiermee moet Jean Baptiste Bernadotte zijn bedoeld, een maarschalk in dienst van Napoleon die zich na verloop van tijd tégen Napoleon heeft gekeerd en uiteindelijk door de overwinnaars van Napoleon is beloond met het koningschap van Zweden en Noorwegen. Opmerkelijk, aldus Bolsius, is dat het gaat om twee heren die hun oorspronkelijke idealen ontrouw werden en er zelfs tegen ten strijde trokken. Of deze verwijzing naar ontrouw ook opgaat als \ de uitdrukking "wat nu, zei Pichegru" wordt gebruikt zónder de toevoeging "kan niet verrotte, zei Bernadotte" is echter de vraag. Toch is een dergelijke verklaring niet onaannemelijk. Maarten Heil, een andere brievenschrijver, weet de betekenis van de uitdrukking in verband te brengen met de eigenaardigheid dat deze vooral door protestanten wordt gekend. Met de komst van de Franse "bevrijders", aldus Heil, was het gedaan met de bevoorrechte positie van de gereformeerde godsdienst, maar toen de Fransen waren verdwenen, kregen de protestanten al snel weer de overhand. Zo onstond er een voedingsbodem voor een denigrerende uitdrukking over de goddeloze revolutionairen. En inderdaad: de uitdrukking "wat nu, zei Pichegru", staat voor twijfel, een eigenschap die niet direct wordt gebezigd voor het temperament van de jongens van stavast, waar Nederlanders zo trots op zijn.'

Prof. dr. Hans Jansen Onderwijs van Palestijnse autoriteiten moedigt aan tot heilige oorlog tegen Israël. Uitgave Stichting Christenen voor Israël (Internationaal), Nijkerk, 104 pag., € 7, 95.

In opdracht van het Simon Wiesenthal Instituut te Brussel deed prof. dr. Hans Jansen, bekend van zijn standaardwerk Christelijke theologie na Auschwitz ('christelijke en kerkelijke wortels van het antisemitisme', onderzoek naar schoolboeken die in Israël sinds de Oslo-akkoorden door de Palestijnse autoriteit worden uitgegeven. De resultaten zijn schokkend. Van de hoofdstuktitels noemen we 'Het bestaan van de staat Israël wordt ontkend', 'Hamas voedt kleuters op tot Jihad tegen Israël', 'Autoriteiten recruteren Palestijnse kinderen om aan tweede intifada, de Al-Aqusa-intifada, deel te nemen'. Gedocumenteerd met veel notenmateriaal. De auteur is aan het Simon Wie-' senthal Instituut verbonden. (Zie ook Globaal Bekeken.)

Béla Szolt Negen koffers. Uitgave J. M. Meulenhoff BV, Amsterdam, 350 pag., € 29, 95.

Na de Wende in Oost-Europa worden werken van verschillende schrijvers uit Hongarije vertaald. In dit boek geeft de auteur in romanvorm zijn ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog weer in het gettho van Nagyvarad en in de Oekraïne, waar hij als dwangarbeider te werk was gesteld. Opnieuw een aangrijpend historisch relaas van de gruwelen die het joodse volk van Hitier c.s. moest ondervinden. Als men gewend is geraakt aan de stijl van deze schrijver boeit het boek in hoge mate.

v.d.G.

Ans van den Berg Verdronken schelp. Uitg. Callenbach, Kampen; 104 blz.; € 8, 90.

Jeugdboek over Anna en Joris, die in Zuid- Frankrijk veel beleven.

T. van den Berg De kerstgeschiedenis. Romantiek & realiteit. Uitg. Blassekijn, Bleskensgraaf; 179 blz.; € 22, 50.

In 1950 schreef hulpprediker J. Goedhart in het blad van de Bond van meisjesverenigingen dat wij de kribbe geplaatst hebben in een sfeer die strijdig is met de eenvoud van de Schrift. In deze studie werkt T. van den Berg deze stelling nader uit, als hij de feiten en de achtergronden van het kerstverhaal nader onderzoekt. Zo komt hij er onder meer toe Jozef een veel grotere plaats in de kerstgeschiedenis te geven. Een interessant boek.

Ds. Egbert Brink Het Woord vooraf. Uitg. De Vuurbaak, Barneveld; 220 blz.; € 18, 50.

De vijfde druk van deze studie van de vrijgemaakt-gereformeerde predikant uit Waddinxveen, waarin hij de inhoud van het christelijk geloof levendig en inzichtelijk wil overbrengen. Het komt voort uit de belijdeniscatechese en is een dogmatiek in beknopte Vorm geworden.

Adri Burghout Zie het verhaal 4.

Zie het verhaal 4. Uitg. de Banier, Utrecht; 32 blz.; € 11, 35. Prentenboek over de geschiedenis van Noach en de ark, dat het vierde deel in een reeks is. Geschikt voor schoolklas of zondagsschoollokaal.

Gerbrand Fenijn Onderduikers op Texel. Uitg. Den Hertog, Houten; 119 blz.; € 7, 15.

Jeugdboek voor kinderen vanaf tien jaar. De Duitsers zijn de baas op Texel.

Jan G. H. van Ginkel Een lied mijns Liefsten. Uitg. Frits Hardeman, Ede; 36 blz.; € 5, 95.

Bijna tien jaar na het plotselinge overlijden van RD-kerkredacteur Jan van Ginkel, ook actief voor Hulp Oost-Europa, verschijnt een tweede bundel gedichten van hem, gevonden nadat de eerste uitgegeven was. Deze verzen dateren uit de tweede helft van de jaren zeventig. Een verlate geestelijke nalatenschap.

M. H. Karels-Meeuse Een muziekgeheim voor Mark en Marieke. Uitg. Den Hertog, Houten; 66 blz.; € 6, 10.

Boekje uit een serie over twee buurkinderen uit groep drie.

Jojanneke Nijsse-Schouwstra De zwerftocht van rabbi Salomon.

Uitg. Den Hertog, Houten; 148 blz.; € 11, 90.

De levensbeschrijving van Christiaan Salomon Duijtsch, gebaseerd op zijn levensbeschrijving uit 1768.

Patricia Rushford In de verdediging. Uitg. Voorhoeve, Kampen; 368 blz.; € 19, 90.

Roman over een politieagente, die niet van geweld houdt maar toch een jongen neerschiet, en zo in de problemen komt.

Sipke van der Land Humor in de bijbel. Uitg. Kok, Kampen; 120 blz.; € 12, 50.

De titel van dit boekje is wat misleidend, omdat de auteur ingaat op wat humor, gein, ironie, sarcasme is; vertelt over negentiende-eeuwse dominees en hun schuilnaam, roomse en joodse humor behandelt enz.

PJV

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen