Globaal bekeken

Florijn in De Wachter Sions over 'een prekende preekstoel'

In de kerk van de Friese plaats Oudkerk vormt de kansel wel zo ongeveer het belangrijkste onderdeel van het meubilair. Het is een oude preekstoel; volgens een inscriptie stamt hij uit het jaar 1630 en meerdere predikanten hebben er dan ook het Woord vanaf verkondigd. Onder hen waren mannen als Petrus Brouwer (1732- 1802), schrijver van enige prekenbundels en later meer dan dertig jaar dominee van Dordrecht en Samuel Hendrik Manger (1735-1791), in zijn tijd vermaard vanwege zijn kennis van het Arabisch; later professor in de theologie, de oosterse talen en de kerkgeschiedenis te Franeker. Met vaak lange leerredes gingen zij in de gemeente voor. Maar niet alleen zij, ook de preekstoel van Oudkerk zelf richtte het woord tot de kerkgangers. Hij kon dat overigens korter dan de predikanten, maar hoewel het niet zo'n lange preek is, en misschien kunnen we zelfs beter spreken van een gebed, is het toch de moeite waard om er bij stil te staan. De preek van deze preekstoel bestaat op rijm al eeuwenlang, maar hij blijft nieuw en iedere kerkganger of bezoeker kan er kennis van nemen. Wij ook, zij het dat de spelling hier in dit artikel is aangepast. Aan de strekking van de woorden doet dat geen afbreuk. Dit staat er op:

"Och God, laat van dees plaats Uw Woord rijk'lijk voortvlieten en wil daarbij Uw Geest ook krachtiglijk uitgieten opdat daardoor veel volk tot U wierde bekeerd en Uwe heil'gen Naam van harten recht geëerd. O grote goedheid Gods Die tot ons zendt Zijn boden en doet ons uit Zijn Naam rijkelijk tot Hem noden. Welzalig is dat volk dat op God vast betrouwt en al zijn heil en troost in Christus alleen bouwt."

Uit een boekje van J. van Vliet, Begraven in de Graafstroom door de eeuwen heen, uitgave Historische Vereniging Binnenwaard (zie Aankondigingen) een fragment over het knekelhuis (van Molenaarsgraaf):

Het christelijk geloof hield rekening met een volkomen lichamelijke opstanding. De beenderen waren na de dood het voornaamste bestanddeel van het gestorven lichaam. Vanwege hun betekenis kon men de bij opgravingen bovengekomen beenderen vanzelfsprekend niet vernietigen. In alle steden, maar ook wel elders, zo ook dus inMolenaarsgraaf en in Ottoland, vond men in de Middeleeuwen en daarna de oplossing in stenen huisjes, meestal tegen de kerkmuur aangebouwd, waarin de schedels en beenderen werden opgeslagen. Zo'n huisje noemde men knekel-, beenderen- of bottenhuisje. Deze waren wel nodig, omdat in de volle kerken op een gegeven moment geen groeve meer gedolven kon worden of er kwamen skeletdelen van eerder begraven inwoners tevoorschijn. In het plan van inrichting van de kerk in 1871 komt het knekelhuisje niet meer voor. Waarschijnlijk is in de jaren na 1829 het knekelhuisje afgebroken en zijn de daarin opgeslagen beenderen herbegraven op het in 1829 aangelegde kerkhof aan de zuidzijde van de kerk. De knekelhuizen zijn overal in Nederland verdwenen, maar in Midden- en Zuid-Europa bijvoorbeeld, in de kleine Alpendorpjes waar de kerkhoven meestal klein zijn, komen ze nog voor.
 In de zuidzijde van de toren van de kerk te Geesteren bij Borculo, zitten twee stenen met opschrift, die afkomstig zijn van het hier ook verdwenen knekelhuis. De grootste steen vermeldt als jaar 1623 en als tekst Ezechiël 37 vers 5-6: de profetie over de herleving van de dorre doodsbeenderen. De kleinste steen heeft samen met 2 pijpbeenderen boven de deur van het knekelhuis gezeten. De tekst van deze steen luidt, vertaald: "Treed nader en zeg mij wie hier boer of edelman is".'

Correctie: De voorloper van de Statenvertaling (genoemd in het vorige nummer) was de Deux-Aes Bijbel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen