Boekbespreking

In het geheel van het kerkelijk leven in ons land nemen de Gereformeerde Gemeenten  hun eigen plaats in. Hun prediking kenmerkt zich door een sterke nadruk op de persoonlijke beleving. Men onderscheidt zich van vele anderen door grote trouw in de kerkgang. In dit opzicht lijkt de ontkerstening op haar minder vat te hebben dan op vele andere delen van de bevolking. In het verleden heeft ds. M. Golverdingen, zelf predikant in deze kerkgemeenschap, een en ander gepubliceerd over de geschiedenis van de Gereformeerde Gemeenten. In het hierboven genoemde boek schetst hij de interne ontwikkeling. Sleutelwoorden zijn integratie en divergentie. Het eerste duidt op het proces van eenwording, het tweede wijst op het ontstaan van breuklijnen. Toen in 1907 onder de stuwende leiding van ds. G.H. Kersten verscheidene gemeenten waren samengevoegd tot een eenheid, moest men leren om de kerkelijke orde in acht te nemen. Na een scherpe afwijzing van de opvattingen van de christelijke gereformeerde predikant ds. J. Jongeleen werden in 1931 de bekende zes leeruitspraken aangenomen. Het genadeverbond gold alleen de uitverkorenen. Letterlijk: het genadeverbond staat onder de beheersing van de uitverkiezing. Tegelijk stond men een ruime evangelieverkondiging voor. In de jaren dertig brak een bloeiperiode voor de Gereformeerde Gemeenten aan. Vanuit de Hervormde Kerk voegden zich velen bij haar. Het geestelijke leven ontbrak niet. Het opkomende nationaal-socialisme werd afgewezen. In diaconaal opzicht liet men zich in de crisisjaren niet onbetuigd. De integratie had zegenrijk gewerkt. Daarna hebben verschillende kwesties de betrekkelijk kleine kerkgemeenschap beroerd. We noemen twee namen: dr. C. Steenblok en ds. R. Kok. De eerste leerde dat de algemene genade geen vrucht was van Christus' offer; de tweede predikte steeds nadrukkelijker dat God met Zijn beloften tot een ieder komt die onder het Woord verkeert. Dat het boek eindigt met het jaar 1948, maakt dat het voor het gevoel van de lezer onaf is. De breuken van 1950 (schorsing ds. Kok) en 1953 (afzetting ds. Steenblok) worden niet behandeld. Het boek eindigt met de geslaagde poging van ds. Kersten de eenheid tussen hem en ds. Kok te herstellen 1948).
Ds. Golverdingen heeft met deze studie een knap stuk werk geleverd. Een grondige bronnenstudie ligt er aan ten grondslag. Hij put ook uit mondelinge overlevering. Mededelingen van hen die vergaderingen hebben meegemaakt of bepaalde personen hebben gekend, zijn benut. De heer H., schoonzoon van ds. Kersten, klapt behoorlijk uit de keuken. Opmerkelijk: nazaten van ds. Kok ontbreken op de lijst van informanten. Het gehele werk wordt gekenmerkt door een zekere zwaarwichtigheid. Een ontspannen opmerking of lichte humor ontbreekt. In een intrededienst kon een nieuwe dominee zijn bevestiger niet bedanken. De man was al weer bezig elders een dienst te leiden! De nieuwe predikant was ontstemd. Een van de klachten over kandidaat G. was dat hij een slag in zijn haar had. Het is alles van belang en het wordt alles in ernst meegedeeld. Het zal te maken hebben met de bedoeling van de schrijver. Het is duidelijk dat hij in het spoor van ds. Kersten samenbindend te werk wil gaan. Het gaat immers om het behoud van de kerk (zie titel)! Met andere woorden: verbreek het levenswerk van ds. Kersten (het werk van God) niet! Als zodanig is deze studie ondanks alle wetenschappelijke objectiviteit en zorgvuldigheid die het uitstraalt, onmiskenbaar een tendensgeschrift. De leeruitspraken van 1931 zijn verantwoord! En er is alleszins plaats voor een rijke en ruime evangelieverkondiging. Aan de schrijver zou een aantal kritische vragen gesteld kunnen worden. Met name over de plaats van de uitverkiezing en over de visie op het verbond. Staat deze niet op gespannen voet met het getuigenis van de Schrift? En staat het eveneens niet op gespannen voet met datgene wat onze belijdenisgeschriften en ons doopformulier zeggen over de doop? Wij laten het echter achterwege. In de Handelingen lezen we dat het Woord Gods wies. Waar dat geschiedt, gebeuren wonderen. Ook 'dit deel van Sion' (schrijver) zal gebouwd worden. Niet alleen moeder (de kerk!) wordt dan behouden, maar ook haar kinderen! In het verleden ligt het heden. Ook van de Gereformeerde Gemeenten. Wie over haar geïnformeerd wil worden, kan in dit fraai verzorgde werk uitstekend terecht

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen