Het begon met de euro

Dementie
Het begint vaak heel sluimerend. Het begin van dementie, of een van de meeste besproken vorm van de dementie, de ziekte van Alzheimer.
Een van de oud-presidenten van de Verenigde Staten van Amerika, Ronald Reagan, leed aan deze ziekte. Ik heb het bewonderenswaardig gevonden dat hij, na het vaststellen van de ziekte, dit geheim zelf aan het Amerikaanse volk vertelde.
Dementie staat vandaag in de belangstelling. Het aantal hulpbehoevenden neemt door de medische vooruitgang toe. De zorg neemt ook toe.
Vroeger werd er vaak gezwegen over dementie. Men sprak vijftig jaar geleden over 'kinds worden'. Ouderen werden vaak thuis verzorgd. Het was de plicht van kinderen, vaak van een ongetrouwde dochter, om voor hun oude vader of moeder te zorgen.
Opoe leefde vaak in een klein kamertje. Ze werd gewassen. Bij het gezin at ze niet, want ze knoeide immers zo.
Ik heb enerzijds grote waardering voor kinderen die dit op konden brengen en nog doen. Anderzijds waren de offers die gebracht moesten worden, mijns inziens te groot. Of we nu het ideale in onze gezondheidszorg hebben bereikt, is voor mij een open vraag.

Angst
Oudere mensen merken dat hun geheugen achteruit gaat. Namen van bekende personen komen niet zo snel meer boven. Mensen worden angstig, zal het bij mij beginnen? Dementie
Zo'n vergeetachtigheid is bij mensen van mijn leeftijd, rondom de zestig, normaal. We krijgen wat moeite met onthouden van namen, plaatsnamen, getallen.
Lastig is het als je je pincode niet meer weet. Het is niet iets om u ongerust over te maken.

Voor me zit een man van even tachtig jaar. Zijn ogen laten iets zien van zijn energie. Toch zie ik er verdriet achter. Het grijze, golvende haar heeft hem iets markants. Zijn korte gestalte en zijn houding maken indruk op me. Hij begint zijn levensverhaal in het Flakkeese dialect spontaan te vertellen.
Ze waren net veertig jaar getrouwd toen het begon. Jong waren ze niet, toen ze trouwden. Ze waren de dertig gepasseerd. Nooit hadden ze verkering gehad.
Bijna elke dag hadden ze elkaar ontmoet, tot de dag waarop ze elkaar echt spraken. Dat was op een echte winterdag. Het had goed gevroren en het ijs was betrouwbaar. Het was een echte Hollandse winter.
Hij had de schaatsen onder gedaan. Hij had een praatje gemaakt met haar, toen ze aan de overkant van het water op de schaats stond. Hij had haar uitgenodigd om zwieren te leren, een eenvoudige vorm van kunstschaatsen. Zo was hun verkeringstijd begonnen.
Om dat ze niet zo jong meer waren, waren ze binnen een jaar getrouwd. Inwonen was toen heel gewoon. Ze gingen inwonen bij vader, die weduwnaar was. Hij ging aan het werk en zijn vrouw zorgde voor het huishouden en voor vader.
Het was altijd goed gegaan, ook toen vader achteruit ging. Hem naar het verzorgingshuis doen, daar was geen sprake van. Ze hadden vader tot zijn dood toe kunnen verzorgen. Met heel veel liefde had zij zich voor hem ingezet. Kinderen waren er niet gekomen. De kinderen uit de buurt kwamen regelmatig binnen. Zij had altijd een snoepje voor hen. Die kinderen waren een beetje hun kinderen. Ze hadden samen een goed huwelijk.
Zij las altijd uit de Bijbel. Zij beheerde de financiën en hij zorgde dat de kas gevuld werd. Ook toen hij met pensioen ging, deden ze alles samen.
Samen gingen ze ritjes maken met de auto. Samen naar familie. Samen naar de kerk. Samen voelden ze zich gezegende mensen.

Totdat ...
Totdat de euro kwam. Zo vertelt hij zijn verhaal. Af en toe haalt hij zijn zakdoek voor de dag. Met passie vertelt hij hun levensverhaal. Toen de euro kwam, merkte hij dat ze in de war raakte. Ze kon de bedragen niet omrekenen. Met het geld kon ze niet meer omgaan. Ze liet het aan hem over. Het onthouden werd al moeilijker. De dingen die net gebeurd waren, vergat ze.
Ze wist niet meer waar ze de sleutels had gelegd. Haar tas was ze elk moment van de dag kwijt. Onrustig als ze was, bleef ze zoeken. Ze wist niet meer welke dag het was.
Ik leerde koken, wassen, stoffen. Ik moest haar helpen met aankleden. Als ik boodschappen ging doen, gaf ik haar het mandje met stofdoeken en borstels. Zij ging dan stof af doen, maar ze kwam niet verder dan de tafel. Dan ging ik snel boodschappen doen. Als ik thuiskwam, hoorde ik ze mijn naam roepen. We hadden hulp van de Thuiszorg. Ze kwamen haar wassen en kleden. Ik kon niet meer, ik was doodmoe. Ik kon er niet meer van slapen en was dag en nacht met haar bezig.
Ze kwamen vragen of ik haar niet weg wilde doen naar het verpleeghuis. Wat dacht u? We hebben onze vader verzorgd, zou ik niet voor mijn vrouw kunnen zorgen? Het is zo'n lief mensje! Ik heb gebeden om kracht. Het ging niet meer. Nu is zij hier. En ik ben helemaal in de war. We waren bijna 45 jaar getrouwd.

Als één lid lijdt
Dementie geeft niet alleen lijden te zien bij hen die het betreft. Soms vraag ik me af wie er meer lijden, als de schemerperiode tussen het soms bewust zijn van de vergeetachtigheid en het niet meer weten voorbij is. Ik kom vrouwen tegen die bijna elke dag hun man opzoeken, mannen die hun vrouw elke dag opzoeken. Tijdens een ontmoeting met hen proef ik wat van verdriet en rouw. Ik zie ook geweldige trouw. Hoe het begon? Men beloofde bij de huwelijkssluiting om trouw te zijn in voorspoed en tegenspoed, in ziekte en gezondheid. Van die trouw zie ik wat weerspiegeld in ons verpleeghuis. Trouw heeft haar voedingsbodem in de liefde.
Vanuit het geloof gezien, heeft het alles te maken met de trouw van God. Hij blijft getrouw. Trouw aan Zijn Woord, Zijn belofte. Die trouw komt op z'n mooist openbaar in de zending van Zijn Zoon. 'Het is trouw al wat Hij ooit beval!' Die trouw mag zich weerspiegeld zien in de trouw van mensen. Dat zie ik hier. Daar word ik door geraakt.
Ik zie hen samen zitten aan de tafel in de grote zaal van de afdeling van ons verpleeghuis. Soms hand in hand. Ik zie hen 's zondags zitten in de Lukaskapel. Hij zoekt de psalmen op. Ik zie hen samen zingen, samen luisteren. Samen in ziekte en gezondheid. Dat is wat! Wat is dat een zegen van God. Ik hoor hem nog zeggen: 'Het is zo'n lief mensje ...!'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen