Boekbespreking

Enkele weken geleden gaven we aandacht aan het vierde en laatste deel van deze serie over de stad Leiden. Ook dit tweede deel heeft al een brede opzet, het beschrijft zowel het maatschappelijke als het kerkelijke leven. In het hoofdstuk Demografische ontwikkelingen krijgt aandacht de stormachtige groei die Leiden doormaakte na 1574, toen Leiden zich populair maakte door de opvang van vluchtelingen uit de Zuidelijke-Nederlanden, omdat ze in Vlaanderen de calvinistische religie niet vrij konden uitoefenen. Overigens telde Leiden na het Beleg en het Ontzet in 1575 nog slechts 10.000 inwoners (28.000 in 1600; 47.000 in 1625). Maar in 1581 bestond al een derde van de bevolking uit immigranten, die dan ook een sterk stempel hebben gezet op 'de publieke kerk' van die dagen. Er vond een 'calvinisering' plaats; vanaf 1585 moesten nieuwe predikanten de Nederlandse Geloofsbelijdenis ondertekenen.
Uitvoerig komt aan de orde de strijd tussen de Remonstranten en de Contraremonstranten, met als hoofdrolspelers Jacobus Arminius (van Noord-Nederlandse afkomst) en Franciscus Gomarus (een Vlaming). De Remonstrantie van de 'rekkelijke predikanten' en de Contraremonstrantie (van Festus Hommius) passeren de revue, met alle publieke verwikkelingen van dien.
De periode na 1619 wordt getypeerd als 'een pluriformiteit van intoleranties', hoewel op langere termijn de tolerantie toenam, wat in 1719 onder andere tot uitdrukking kwam in meer vrijheid voor de Lutheranen. De periode van 1650 tot 1795 wordt dan ook anderzijds getypeerd als een van 'toenemende principiële verdraagzaamheid'.

Een apart hoofdstuk is gewijd aan Onderwijs en Wetenschap, waarbij het ontstaan en de voortgang van de Leidse Universiteit een voorname plaats inneemt (zie Globaal bekeken). In de Pieterskerk vond op 8 februari 1575 de opening van de universiteit plaats, waar deze werd 'aanbevolen in Gods genade'. De doctorsgraad was toen anders dan nu. Ongeveer twintig procent van de studenten promoveerde (in de eerste eeuw van het bestaan 2140 studenten). Theologen konden volstaan met een kerkelijk examen.

Graag bevelen we dit boek en daarmee de hele serie aan. Boeiend is ook het hoofdstuk Schilderen en bouwen van burgerij en stad, waarbij de prachtige foto's in kleur het geheel een voornaam karakter geven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen