Slachtoffer

Gruwelijk
Jeftha komt thuis als overwinnaar. Maar zodra hij zijn dochter ontmoet, blijkt hij de grote verliezer te zijn. Wanneer zij haar vader tegemoet komt, scheurt hij zijn kleren als uiting van intense rouw. Heeft hij niet aan God beloofd om te offeren het allereerste wat hem uit zijn huis tegemoet zou komen?
Gewillig ondergaat Jeftha's dochter het voornemen van haar vader. Zij vlucht niet weg. Twee maanden vraagt zij uitstel. Zij beweent haar meisje-zijn. Haar leven zal niet tot ontplooiing komen. Zij zal als een bloem in de knop gebroken worden. Hoe wrang: Jeftha die zelf figuurlijk slachtoffer is geweest, maakt nu zijn eigen dochter letterlijk tot slachtoffer. Na twee maanden voltrekt Jeftha zijn beloftewoord, gesproken in zijn onderhandeling met God. Deze lugubere zaak wordt in sobere woorden meegedeeld: en het geschiedde ten einde van twee maanden dat zij tot haar vader wederkwam, die aan haar volbracht zijn gelofte.
De statenvertalers zijn voor de uiterste consequentie van deze geschiedenis teruggeschrokken. In hun vertaling geven zij een andere wending aan het gebeuren, door één woord afwijkend te vertalen. In het laatste vers vertalen zij het Hebreeuwse woord 'bezingen' met 'aanspreken'. Zo lijkt het erop dat Jeftha's dochter in leven is gebleven. De statenvertalers menen dan ook dat Jeftha zijn belofte tot daadwerkelijk offer heeft omgezet in iets anders: in plaats van haar te offeren, zou hij zijn dochter de gehuwde staat hebben ontzegd. Als ongehuwde zou zij aan God worden gewijd. Maar deze veronderstelling heeft geen grond. Er staat duidelijk: Jeftha voltrok aan haar zijn belofte. Daar moeten wij het maar op houden. Hoe gruwelijk ook.

Godsbeeld
Jeftha's handelswijze maakt wel duidelijk wat de gevolgen van een verkeerd Godsbeeld kunnen zijn. Klaarblijkelijk meent Jeftha dat God behagen heeft aan slachtoffers. Ergens schuilt bij hem de gedachte dat God niet eerder tevreden is dan dat Hij bloed heeft gezien. Een verkeerde voorstelling van God kan afschuwelijke gevolgen hebben. Het geloof is verrijkend en vertroostend, maar scheefgegroeide geloofsvoorstellingen kunnen blijvende schade berokkenen. En slachtoffers maken! Jeftha meent werkelijk dat het offer van zijn dochter Gods goedkeuring heeft. Maar God is niet bloeddorstig. Integendeel. In deze lijdenstijd mogen wij dat weer duidelijk zien. De lijdensgeschiedenis van Christus kunnen wij als volgt samenvatten: God vraagt geen slachtoffers, Hij offert Zichzelf op! In Christus is Hij zelf naar de aarde gekomen. Hij is in totale zelfopoffering Zijn weg gegaan. Dat is heel wat anders dan wat Jeftha deed. Jeftha offert zijn dochter, maar de Heere offert Zichzelf. Verzoening door voldoening betekent niet dat God slechts tevreden is, wanneer Hij bloed ziet. Het wil zeggen dat Hijzelf heeft gedaan wat niemand anders op kon brengen: Hij heeft Zich volkomen opgeofferd voor anderen. Voor vijanden zelfs. In één woord: uniek!

Opdracht
Maar daar is toch het laatste woord niet mee gezegd. Wat God in Christus heeft gedaan, verbreekt de neerwaartse spiraal van het maken van slachtoffers, en zet aan tot offerbereidheid. Onwillekeurig moet ik denken aan een andere persoon uit het Oude Testament, Mozes. Mozes heeft ook eens met God onderhandeld. Maar zijn handelswijze was volstrekt tegenovergesteld aan die van Jeftha. Mozes' onderhandeling komt dicht bij het werk van Jezus.
Toen God dreigde een eind te maken aan het volksbestaan van Israël, zei hij: 'Delg mij nu uit Uw boek.' Mozes wilde geen slachtoffers. Hij wilde, net als Christus, zichzelf opofferen. Dat had Mozes niet van zichzelf. Immers, hij heeft zelf ook slachtoffers gemaakt: hij sloeg een Egyptenaar dood. Maar door de omgang met God in de woestijn, werd hij zachtmoedig, en opofferingsgezind.
Mozes, die vele eeuwen voor Christus leefde, leek op Christus. En wij, die vele eeuwen na Christus leven, worden in het Evangelie van de Gekruisigde opgeroepen, evenzeer op Christus te lijken. Iets van Zijn opofferingsgezindheid te laten zien. Dan pas hebben wij Zijn offer verstaan.
'Brandofferen, noch offer voor de schuld, voldeden aan Uw eis noch eer. Toen zei ik: zie ik kom, o Heer De rol des boeks is met mijn naam vervuld.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen