Dr. Henri Veldhuis: Kijk op Geloof

Dr. Henri Veldhuis:
Kijk op Geloof. Christelijk geloof uitgelegd.
Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 287 blz.; € 16,50.
Een sympathiek boek, goed geschreven, een gewaagd boek ook. In minder dan 300 pagina's wordt in 52 hoofdstukjes een christelijke geloofsleer gegeven en ook nog een aantal ethische toepassingen. Aanvankelijk dacht ik dat het eigenlijk best in onze gemeenten gebruikt zou kunnen worden bij de voorbereiding tot de geloofsbelijdenis. Al lezende ben ik daar iets op teruggekomen.
De 52 hoofdstukken herinneren ons aan de Heidelberger Catechismus. Of is het alleen maar een aanduiding om het boek in één jaar door te nemen? Dit boek heeft op de Heidelberger voor dat een aantal zaken aan de orde komt, die we daar node missen. Ik denk aan de plaats van Israël, de zending en liturgische vragen. Ik miste echter iets over (christelijke) politiek.
Een boek over het christelijk geloof kan altijd twee kanten op. Het gaat leerstellig over de inhoud van het geloof, wat we mogen en moeten geloven. Of het gaat over de beleving van het geloof, hoe we mogen en moeten geloven. Het boek van dr. Veldhuis gaat over beide. Hij ontloopt de vragen en problemen van de mens van vandaag niet. Het is geen tijdloze uiteenzetting van dogmatische leerstukken, die we voor waar moeten aannemen. Toch komen alle dogma's eigenlijk wel aan de orde. Soms op een verrassende en verfrissende manier. De hervormde predikant van Culemborg maakt niet slechts van twaalf hoeken een dertiende.
Toch kreeg ik mijn aarzelingen over de bruikbaarheid voor de belijdeniscatechese in onze gemeenten.
In de eerste helft van het boek vinden we een grote mate van trouw aan het kerkelijk belijden. Daar gaat het over de persoon en het werk van Jezus Christus. Een catecheet zou met een enkele aanvulling kunnen volstaan. Het waarlijk God en waarlijk mens wordt beleden. Bij de verklaring van de drie-eenheid lijkt het modalisme als voorbeeld te dienen. De Vader, de Zoon en de Geest zijn dan de drie manieren waarop God met de mens in contact wil komen.
Zoals meestal komen de problemen met het Schriftgezag. Natuurlijk is er de menselijke factor, de Bijbel is geen koran, gedicteerd en daarom onfeilbaar. Toch willen we ons houden aan de belijdenis (NGB, artikel 3): 'heilige mensen Gods, door de Heilige Geest gedreven, hebben gesproken'. Veldhuis vindt echter dat in de Bijbel dingen over God gezegd worden die wij moeilijk meer kunnen geloven. Hij komt dan ook aan met het 'groeiend inzicht'. Daar zit voor mij de vraag. Waarom kunnen wij sommige dingen moeilijk meer geloven? Welk inzicht is gegroeid? Elders wordt de moderne mens als criterium gesteld. Wat of wie is die moderne mens? Ik meen zelf ook een modern mens te zijn, samen met vele andere gereformeerde gelovigen. Ik wil niet terug naar een vorige eeuw. Maar dat hoeft niet te betekenen dat de moderne mens een autonoom mens is, die zelf wel uitmaakt wat acceptabel en geloofwaardig is.
Dat laatste komt in het verdere van Kijk op Geloof toch te veel om de hoek kijken. Niet overal, maar wel als het gaat over modieuze en ethische vragen. Ik denk aan de homoseksualiteit, het huwelijk, de vrouw in het ambt, etcetera. Al eerder in het boek bleek het trouwens bij de behandeling van de straf, de erfzonde en de verkiezing en verwerping. Ten aanzien van de erfzonde wordt ons verteld dat we niet de zonde erven van onze vaderen, maar hoogstens de gevolgen van de zonde. Op dit punt en elders heeft de schrijver dan ook kritiek op Augustinus, op Calvijn en Luther.
Toch doet Veldhuis dit niet triomfalistisch in de zin van: kijk eens wat ik durf, dat oude moet overboord. Ik vind het typerend dat hij bij de opmerkingen over de straf schrijft dat het hem 'spijt (sic) op dit cruciale punt niet mee te kunnen gaan met de Heidelberger Catechismus'. Daarom vind ik het toch een sympathiek boek.
De schrijver daagt ons ook uit. Ook wanneer we het niet eens zijn met diverse punten die hij aanroert. Probeer maar eens op een dergelijke frisse manier van schrijven de moderne mens (door mij nu bedoeld als de mens van deze 21e eeuw) aan te spreken. Op een behoorlijk aantal punten is dr. Veldhuis er in geslaagd dat te doen met trouw en gehoorzaamheid aan Gods openbaring. Kunnen wij van onze kant dat ook op die punten waar hij naar onze mening te veel toegeeft aan de heersende opinie?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen