Gedeelde verontrusting

Dagenlang werd het nieuws beheerst door de berichtgeving over de ziekte van paus Johannes Paulus II. De pers kan niet beschuldigd worden van overdreven sympathie voor het geloof en voor kerkelijke zaken. De grote publiciteit die er desondanks was en is, geeft de belangrijke plaats van de Rooms-Katholieke Kerk op wereldniveau en de invloed van haar kerkelijke leider aan. Daar kunnen wij als protestanten niet omheen. Een man met grote invloed op kerkelijk en wereldlijk terrein is na langdurige verzwakking op een gezegende leeftijd heengegaan.

Rome-Reformatie
Wie terugblikt in de geschiedenis van de Reformatie, heeft een grote terughoudendheid om een uitgebreid In memoriam te wijden aan het sterven van een kerkvorst die de pretentie heeft dat hij plaatsvervanger is van de apostel Petrus op aarde. Dat geldt te meer als we de betekenis van de Heidelbergse Catechismus benadrukken en de prediking uit dit belijdenisgeschrift nog steeds van belang achten in onze tijd. Het geding tussen de opvattingen van het rooms-katholicisme en het protestantisme is daarin nog volledig actueel.
Dwingt ons dat tot een vijandsbeeld, tot het negeren van de actualiteit? Of mag met alle blijvende reserves in onze snel veranderende tijd een voorzichtige evaluatie plaatshebben bij het heengaan van de paus?
In een breder kader geplaatst: wij leven in een samenleving die allerlei vragen stelt. De discussie is volop aan de gang hoe wij ons moeten opstellen tegenover de islam. Zijn er zaken die ons binden, hebben wij elkaar nodig, mogen wij vormen van samenwerking zoeken enzovoort? Je merkt hoe er gezocht wordt naar antwoorden op dit soort vragen en hoe standpunten naar voren worden gebracht: pro en contra.

Kerkelijke realiteit
Het is niet zo moeilijk de blik te verleggen van Rome naar Utrecht. Van de pauselijke zetel naar die van de aartsbisschop in Nederland. Uit hoofde van mijn synodevoorzitterschap heb ik in de kerkelijke actualiteit verschillende keren contact gehad met kardinaal Simonis. Je kunt wat neerbuigend zeggen: een trouwe zoon van zijn kerk. Een man, eensgeestes met het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk die met overgave het kerkelijk standpunt verdedigt. Dat betekent dat wij protestanten wel als gelovigen gezien worden, maar die niet onder het ene hoofd, de paus van Rome, verkeren.
Daarnaast geldt evenzeer dat onder andere onze oude Nederlandse Hervormde Kerk al jaren overeenkomsten kende over het deelnemen aan de eucharistie en over de inzegening van een gemengd huwelijk. Velen zullen zich de commotie herinneren over de voltrekking van het oecumenisch huwelijk tussen prins Maurits en Marilène in 1998. Dat leidde tot intensief overleg tussen de kardinaal en onder andere de hervormde synodevoorzitter. Opvallend was de principiële opstelling van de kardinaal en de afwijzing van het overtreden van de kerkelijke regels.
Een en andermaal hebben we elkaar ontmoet en gesproken over kerkelijke zaken. Steeds weer klonk de zorg door dat het verzoeningswerk van Christus door vrijzinnige stromingen in de kerken werd ontkend. Wat is een mens zonder het kruis van Golgotha, waar Christus stierf Die het alles volbracht? We konden onze oprechte verontrusting delen. De vraag werd gesteld hoe orthodoxie en vrijzinnigheid onder hetzelfde kerkdak kunnen verkeren. De kardinaal schroomde niet om ons een kerkelijke spiegel voor te houden.

Ethiek
Grote bezorgheid klonk steeds weer vanuit Rome en ook uit Utrecht door over de ontwikkelingen op ethisch terrein. Het wegebben van de eerbied voor het ongeboren en het verzwakte leven. Het verlies van de verbondenheid met het belijden van de Kerk der eeuwen. Daarin belijden we gezamenlijk de drie-enige God, de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.
De officiële ontmoetingen gingen gepaard met een vesper in de huiskapel. Vanwege mijn aarzelingen bood kardinaal Simonis mij ruimte een vesper te leiden. Daarin klonken bijbelwoorden, zongen we onder meer uit Psalm 6 over de boete en las ik teksten van Luther. Eerlijk is eerlijk, op zo'n moment kwam ik onder de indruk van de ernst voor Gods Woord en de persoonlijk betrokkenheid op de verzoening met Christus in dit brede kerkelijk gezelschap.

Alle macht
De Naam van Christus werd ook openlijk beleden door de overleden paus. Wereldwijd klonk die en deed hij bij verschillende gelegenheden een appèl uitgaan die Naam te belijden. Dat kan geen bezwaar oproepen.
Integendeel, het moet onze instemming hebben. Onze aarzelingen blijven, onze principiële bezwaren staan recht overeind.
Een kerkelijk leider is heengegaan. Zijn kerk rouwt. Wij voelen daarin mee. We zien hoger. Naar de Koning van de Kerk, Jezus Christus aan Wie alle macht is. Om Zijn regering en genade blijven we verlegen. Die is in alle opzichten genoeg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen